POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Ποιες είναι οι διαφορές και οι ομοιότητες των εμβολίων Pfizer & Moderna; Ο Δρ Διέτης και ο Δρ Τσιούτης απαντούν



 

 

Του Δρος Νικόλα Διέτη και του Δρος Κωνσταντίνου Τσιούτη.

O Δρ Διέτης και o Δρ Τσιούτης απαντούν σε διάφορες ερωτήσεις για τον κορωνοϊό και λύνουν τις απορίες των αναγνωστών.

Στείλτε τις δικές σας απορίες στο epistoles@politis.com.cy

Ο Δρ Κωνσταντίνος Τσιούτης είναι Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας και Πρόληψης/Ελέγχου Λοιμώξεων στην Ιατρική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου και επικφαλής της Ομάδας Επιστημόνων που συμβουλεύει τον υπουργό Υγείας για θέματα τής πανδημίας του νέου κορωνοϊού.

Ο Δρ Νικόλας Διέτης είναι Επίκουρος Καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου.

 

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ

Έχουμε νεότερα δεδομένα που να δείχνουν αν μας προστατεύει το εμβόλιο της Moderna ή της Pfizer από μόλυνση και μετάδοση του ιoύ, εκτός από τη νόσηση;

 Αυτή είναι μια ερώτηση που ενδιαφέρει πολύ και απασχόλησε ιδιαίτερα το προηγούμενο διάστημα. Αν και οι δύο εταιρείες δεν έλεγχαν τους εθελοντές τους για ασυμπτωματικές μολύνσεις κατά τη διάρκεια των μελετών (και επομένως δεν έχουμε άμεσα δεδομένα για να απαντήσουμε την ερώτηση) παρ’ όλα αυτά η Moderna έκανε κάτι διαφορετικό από την Pfizer που μας έδωσε ένα νέο στοιχείο: έπαιρνε δείγμα από όλους τους εθελοντές πριν από την 1η και πριν από τη 2η δόση. Από αυτή τη δειγματοληψία μπόρεσαν και μέτρησαν όσους μολύνθηκαν μεταξύ δόσεων. Μετρώντας αυτές τις μολύνσεις μπορείς να υπολογίσεις το ποσοστό προστασίας του εμβολίου από μόλυνση μετά την 1η δόση. Έτσι η Moderna απέδειξε ότι το εμβόλιό της δίνει προστασία 61% από μόλυνση κορωνοϊού ήδη μετά την 1η δόση (δηλαδή 6 στους 10 προστατεύονται από μόλυνση από τον κορωνοϊό ήδη από την 1η δόση). Αυτό το δεδομένο μας αφήνει χώρο για δύο ασφαλείς εκτιμήσεις: 1) κάνοντας και τη 2η δόση της Moderna είναι πολύ πιθανό ότι θα καλύψει αρκετά κοντά στο 90% την προστασία μας από μόλυνση (δηλαδή 9 στους 10 δεν θα μολυνθούν), αφού γνωρίζουμε ότι υπάρχει πολύ μεγαλύτερη παραγωγή αντισωμάτων μετά τη δεύτερη δόση. 2) επειδή η παραγωγή των αντισωμάτων των δύο εμβολίων της Pfizer & Moderna ήταν σχετικά παρόμοια μετά τις δύο δόσεις και επειδή και τα δύο εμβόλια έχουν ακριβώς τον ίδιο κώδικα mRNA και λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο, μπορούμε να κάνουμε ασφαλή υπόθεση ότι και το εμβόλιο της Pfizer θα προστατεύει το ίδιο από τη μόλυνση από κορωνοϊό. Αποτροπή από μόλυνση φυσικά σημαίνει και αποτροπή μετάδοσης.

 

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΜΒΟΛΙΩΝ

Ποιες είναι οι διαφορές και οι ομοιότητες των δύο εμβολίων της Pfizer & Moderna;

 

Αν συγκρίνουμε το εμβόλιο της Moderna με αυτό της Pfizer, μπορούμε να βρούμε 5 ομοιότητες και 5 διαφορές. Πρώτη ομοιότητα είναι ότι και τα δύο εμβόλια είναι τεχνολογίας mRNA. Δηλαδή και τα δύο περιέχουν αυτή την ουσία, που είναι μια γενετική οδηγία προς τα κύτταρά μας να παράγουν την κορώνη του ιού, ώστε να την αναγνωρίσει το σώμα μας και να παράγει αντισώματα, χωρίς να έχουμε μολυνθεί από τον ιό! Είναι μια τεχνολογία με πολλά πλεονεκτήματα και με ταχύτητα/ευκολία παραγωγής. Δεύτερη ομοιότητα είναι ότι και τα δύο έχουν παρόμοιο ποσοστό αποτελεσματικότητας αποτροπής νόσου (9 στους 10 δεν νοσούν με συμπτώματα). Άρα και τα δύο εμβόλια είναι το ίδιο ισχυρά ενάντια στην ασθένεια Covid-19 που προκαλείται από τον κορωνοϊό. Τρίτη ομοιότητα είναι ότι και τα δύο χρειάζονται 2 δόσεις για να φτάσουν τη μέγιστη αποτελεσματικότητά τους, ενώ μετά την πρώτη δόση δίνουν και τα δύο χαμηλότερη αλλά υπαρκτή αποτελεσματικότητα (περίπου στο 50%). Τέταρτη ομοιότητα, ότι ολοκλήρωσαν και οι δύο εταιρείες τις κλινικές μελέτες Φάσης 3 με ίδιο αριθμό εθελοντών (περίπου 30.000), που σημαίνει ότι τα δεδομένα τους έχουν την ίδια βαρύτητα. Πέμπτη ομοιότητα, παρουσίασαν και τα δύο εμβόλια τις ίδιες ήπιες και παροδικές παρενέργειες. Πάμε τώρα και στις διαφορές, με αναφορά σε πλεονέκτημα ή μειονέκτημα σε σχέση με την Pfizer. Πρώτη διαφορά, η φύλαξη σε θερμοκρασίες -20 Κελσίου για τη Moderna. Σίγουρα πλεονέκτημα, έναντι των -70 της Pfizer. Σημαίνει ευκολότερη αποθήκευση και άρα περισσότερη ευελιξία διάθεσης σε δομές υγείας. Δεύτερη διαφορά, ότι της Moderna περιέχει περισσότερη δόση mRNA μέσα στο εμβόλιό της (100mcg έναντι 25mcg της Pfizer). Η επιλογή έγινε με βάση τα αποτελέσματα της Φάσης 3 των μελετών της, όπου μελετήθηκαν και οι δύο δόσεις, με την πρώτη όμως να δείχνει πολύ καλύτερη παραγωγή αντισωμάτων χωρίς να συνδέεται με περισσότερες παρενέργειες, και γι’ αυτό επιλέχθηκε η καταλληλότερη. Τρίτη διαφορά, οι περισσότερες ημέρες μεταξύ δόσεων στη Moderna (28 έναντι 21 της Pfizer). Οι ημέρες δεν υπολογίστηκαν με κάποια μέθοδο, ήταν εξαρχής το πρωτόκολλο της μελέτης και με αυτό πήγαν. Η μία εβδομάδα δεν είναι μεγάλη διαφορά αλλά ίσως έχει επίπτωση στον χρόνο εμβολιασμού. Τέταρτη διαφορά, ότι το εμβόλιο της Moderna δεν χρειάζεται διάλυση πριν τη χρήση (δηλαδή μπορείς να το χορηγήσεις έτσι όπως έρχεται). Αυτό είναι πλεονέκτημα, διότι η διάλυση (δηλαδή η μείξη με αλατούχο διάλυμα όπως χρειάζεται το εμβόλιο της Pfizer πριν τη χορήγηση) είναι μια διαδικασία που κάνουν οι επαγγελματίες υγείας πριν τον εμβολιασμό, κάτι που σημαίνει περισσότερος χρόνος και περισσότερο ρίσκο ανθρώπινου λάθους. Πέμπτη διαφορά, το κάθε μπουκαλάκι της Moderna όπως έρχεται περιέχει 10 δόσεις, έναντι 5 δόσεων που περιέχει αυτό της Pfizer. Δεν είναι σημαντική διαφορά που απασχολεί τον κόσμο, αλλά έχει σημαντική πρακτική διαφορά στην αποθήκευση και διανομή του εμβολίου, κάτι που απασχολεί τις αρχές. Ανεξάρτητα από αυτές τις ομοιότητες και τις διαφορές, αυτά που ενδιαφέρουν περισσότερο τους πολίτες ως ενδιαφερόμενοι εμβολιασθέντες (δηλαδή για την αποτροπή νόσου και αποτροπή μόλυνσης/μετάδοσης και τις παρενέργειές τους), αυτά τα δύο εμβόλια κινούνται στον ίδιο χώρο.

 

ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ

Για ποιον λόγο να μην εμβολιασθούν μόνο οι ηλικιωμένοι και αυτοί με υποκείμενα νοσήματα; Γιατί χρειάζεται να εμβολιασθούμε και εμείς οι 20άρηδες που ούτως ή άλλως δεν θα νοσήσουμε βαριά αν μολυνθούμε;

 

Ακούγεται λογικό να αμφιβάλλει κάποιος για τη χρησιμότητα του να εμβολιασθεί, όταν τα επιδημιολογικά νούμερα δείχνουν ότι δεν έχει κίνδυνο. Αλλά ξεχνάμε δύο βασικά πράγματα: 1) το ποσοστό των νέων που νοσούν βαριά και αυτών που πεθαίνουν είναι όντως μικρό (σε κάποιες χώρες που οι θάνατοι είναι πολλοί, όπως στις ΗΠΑ, Ην. Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία, οι θάνατοι των 20άρηδων έχουν αποδειχθεί ότι κινούνται κοντά στο 0,22% όσων νοσούν). Αλλά το ποσοστό αυτό δεν είναι μηδέν. Αν ερωτηθεί ένας γονιός «ποιο είναι το ποσοστό ρίσκου θανάτου του 20χρονου παιδιού σου που δεν θεωρείς ανεκτό» η απάντηση σίγουρα θα είναι «οτιδήποτε πάνω από το 0». Κανείς δεν θέλει να υπάρχει ούτε μια ελάχιστη πιθανότητα να νοσήσει βαριά το νεαρό παιδί του, πόσω μάλλον να πεθάνει. Και το ερώτημα μετά είναι, εάν θεωρείς το όποιο θεωρητικό ρίσκο παρενέργειας ή θανάτου από το εμβόλιο, μεγαλύτερο από το ρίσκο του ιού. Ποτέ κανένα εμβόλιο που έχουμε βγάλει εδώ και δεκαετίες δεν είχε περισσότερο ρίσκο παρενεργειών από τον ίδιο τον ιό που καταπολεμάει. Κανένα. 2) ξεχνάμε ότι μιλάμε για μια μολυσματική ασθένεια και για μια πανδημία. Ο 20χρονος έχει όντως μεγάλη πιθανότητα να μην νοσήσει βαριά, αλλά μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε αυτόν που θα νοσήσει βαριά. Παίζει ρόλο στην αλυσίδα μετάδοσης. Μπορεί να μεταδώσει τον ιό στον συγγενή ή τον φίλο του που ΔΕΝ θα μπορεί να εμβολιασθεί για τον χι λόγο. Μπορεί να μεταδώσει τον ιό με έναν βήχα ή φτάρνισμα σε μια επιφάνεια, από όπου θα κολλήσει κάποιος άλλος. Επομένως εάν θέλουμε αυτή η πανδημία να τελειώσει, θα πρέπει να σπάσει η αλυσίδα μετάδοσης. Και όπως έχει αποδειχθεί ήδη, τα μέτρα προστασίας από μόνα τους ΔΕΝ μπορούν να σπάσουν αυτή την αλυσίδα σε περιβάλλον πανδημίας με τον ιό να είναι εξαπλωμένος παντού. Χρειαζόμαστε τους εμβολιασμούς. Χρειαζόμαστε ο καθένας από εμάς να πάρει το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί σε μια συλλογική προσπάθεια. Αν ο καθένας σκέφτεται τον εαυτό του μόνο, και όχι τους γύρω του, αυτός ο ιός θα μείνει μαζί μας για πολύ καιρό.

 

ΑΝΟΣΙΑ ΕΜΒΟΛΙΟΥ

Πόσο διαρκεί η ανοσία του εμβολίου και πόσο η ανοσία από τη μόλυνση;

 

Για να βρεθεί το διάστημα ανοσίας, όπως καταλαβαίνετε, θα πρέπει να υπάρχει μόλυνση ή χρήση εμβολίου για ανάλογο χρονικό διάστημα με αυτό που ερευνούμε. Με λίγα λόγια, για να δεις εάν τα αντισώματα από μια μόλυνση κρατάνε έναν χρόνο, θα πρέπει να υπάρχει μολυσμένος που να έχει περάσει ένας χρόνος από τη μέρα μόλυνσής του για να το αποδείξεις. Και όπως ξέρουμε, οι πρώτες μολύνσεις στην Ευρώπη έγιναν πέρσι τον Ιανουάριο. Οπότε ακόμη είναι νωρίς για να έχουμε με ακρίβεια τέτοια δεδομένα από κάποια μελέτη. Αυτό που μπορούμε να πούμε όμως είναι μια εκτίμηση, με βάση δύο πράγματα: 1) τον αριθμό αντισωμάτων που παράγεται από μια μόλυνση ή από το εμβόλιο, και 2) από τον ρυθμό μείωσης των αντισωμάτων αυτών. Για το πρώτο γνωρίζουμε ότι αν μολυνθούμε από τον ιό παράγουμε ικανά αντισώματα που μπορούν να κρατήσουν τουλάχιστον 6-8 μήνες. Για τον ρυθμό με τον οποίο αυτά υποχωρούν, υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι τα αντισώματα από μόλυνση κρατούν μόνο μερικούς μήνες σε υψηλά επίπεδα, και μετά πέφτουν. Για τα αντισώματα που παράγονται από το εμβόλιο, μπορούμε να κάνουμε ασφαλείς εκτιμήσεις με βάση την ποσότητα αντισωμάτων που παράγονται και τον ρυθμό μείωσής τους. Για παράδειγμα, η μελέτη της Moderna αναφέρει ότι τα αντισώματα που παράγονται από το εμβόλιο είναι πολύ πιο υψηλά σε ποσότητα από ό,τι τα αντισώματα που παράγονται από μόλυνση. Με αυτό το δεδομένο, σε συνδυασμό με το δεδομένο του 6-8μήνου που αναφέραμε παραπάνω, μπορούμε με ασφάλεια να υποθέσουμε ότι τα αντισώματα που εξουδετερώνουν τον ιό από το εμβόλιο θα μπορούν να μας καλύψουν για τουλάχιστον 12 μήνες. Βεβαίως, ο τρόπος που δουλεύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των αντισωμάτων που παράγουμε, αλλά και από τα ανοσοκύτταρα που κρατάνε «μνήμη» για τον ιό (ή το αντιγόνο στην περίπτωση του εμβολιασμού) και επομένως με μια μελλοντική παρουσίαση του ιού παράγουν γρήγορα πολλά αντισώματα όποτε τα χρειαστούμε. Για αυτή τη «μνήμη» του ανοσοποιητικού μας συστήματος δεν έχουμε κάποια στοιχεία να την αξιολογήσουμε προς το παρόν σε σχέση με το εμβόλιο. Θα γνωρίζουμε περισσότερα μετά από αρκετούς μήνες.

 

Αυτό το γνωρίζατε;

Η εμβολιαστική κάλυψη της Κύπρου

 

Μπορεί ως Κύπρος να μην παίρνουμε πολλές δόσεις εμβολίων, αλλά αυτές που παίρνουμε τις απορροφάμε γρήγορα κάνοντας εμβολιασμούς. Με βάση τα στοιχεία των προηγούμενων ημερών, η Κύπρος έκανε περίπου 4.000 εμβολιασμούς, που σημαίνει μια κάλυψη του 0,45% του πληθυσμού της. Πολύ μικρή για οποιοδήποτε «πανηγυρισμό», αλλά κοιτώντας την εμβολιαστική κάλυψη στην Ευρώπη, η Κύπρος αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην πρώτη 4άδα των χωρών με τη μεγαλύτερη κάλυψη. Πρώτη στην Ευρώπη φαίνεται να είναι η Ισλανδία με 1,43%, ακολουθεί το ΗΒ με 1,39% και η Δανία με 0,89%, ενώ μετά την Κύπρο την 5άδα συμπληρώνει η Γερμανία με 0,38%

 

Πώς εποπτεύονται οι παρενέργειες;

Από τη στιγμή που ένα εμβόλιο πάρει έγκριση και αρχίζει να χορηγείται στον γενικό πληθυσμό, υπάρχει ένας αριθμός από συστήματα εποπτείας που ελέγχουν για τυχόν παρενέργειες που εκδηλώνονται παγκοσμίως και όλα αυτά τα συστήματα συνδέονται μεταξύ τους με βάσεις δεδομένων που ενημερώνουν τους ελεγκτικούς και ρυθμιστικούς οργανισμούς όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων. Αυτή η εποπτεία λέγεται «φαρμακοεπαγρύπνηση». Ο κάθε εμβολιασθείς ή ο κάθε γιατρός μπορεί να δηλώσει μια παρενέργεια που εκδηλώθηκε για οποιονδήποτε ασθενή ή εμβολιασθέντα, στο εθνικό σύστημα παρακολούθησης, το οποίο συνδέεται με αυτά τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου. Οι δηλωθείσες παρενέργειες δεν επιβεβαιώνονται η κάθε μια για την εγκυρότητά της ή την αιτιολογική σύνδεσή της με το φάρμακο ή το εμβόλιο. Αυτό που παρατηρείται είναι η συχνότητα μιας δηλωθείσας παρενέργειας παγκοσμίως. Αν για παράδειγμα ένας ασθενής στη Γαλλία δηλώσει ότι κάποιες ημέρες μετά το εμβόλιο είχε ένα πρόβλημα στα μάτια, αυτό καταγράφεται. Αν υπάρξουν αρκετές τέτοιες παρόμοιες δηλώσεις, όταν θα ξεπεράσουν ένα συγκεκριμένο αριθμητικό όριο (με βάση αλγόριθμους στατιστικής) τότε ενημερώνεται απευθείας η εποπτική αρχή και εξετάζονται αμέσως αυτές οι δηλώσεις για να διαπιστωθεί εάν συσχετίζονται με το φάρμακο ή το εμβόλιο.

 

Πόσες ημέρες παίρνει ο σχεδιασμός ενός εμβολίου mRNA;

Ένα πολύ ενδιαφέρον στατιστικό είναι η χρονική περίοδος του σχεδιασμού των εμβολίων της Pfizer & Moderna τα οποία είναι δημοσιευμένα στις ιστοσελίδες των εταιρειών. Οι δύο εταιρείες μπόρεσαν και σχεδίασαν το κύριο συστατικό του εμβολίου μέσα σε δύο ημέρες. Είναι κάτι απίθανο ή περίεργο; Όχι. Το mRNA μπορεί να το συνθέσει οποιοδήποτε βασικό ακαδημαϊκό ή ερευνητικό εργαστήριο με έναν απλό οδηγό, μέσα σε λίγες ώρες, εάν γνωρίζουμε ακριβώς τι θέλουμε να φτιάξουμε. Μάλιστα υπάρχουν και πολλά εμπορικά πακέτα αναλωσίμων που τα προμηθεύονται εργαστήρια ανά τον κόσμο για να συνθέσουν mRNA για διάφορους ερευνητικούς λόγους. Επομένως είναι απόλυτα φυσιολογικό που ο σχεδιασμός των εμβολίων ολοκληρώθηκε σε δύο ημέρες, κάτι που αποτελεί πλεονέκτημα για αυτού του είδους τα εμβόλια.

 

Νέα Κλινική Covid-19 στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας – 28 νέες κλίνες

 

 

Ανοσία για ένα χρόνο προσφέρει το εμβόλιο της Moderna

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.