POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Χ. Βασιλειάδης: Αποδοχή, πρώτο βήμα στη ρύθμιση του διαβήτη



Στενός συσχετισμός καταδεικνύεται μεταξύ διαβήτη και στρες, με τις πιθανότητες εμφάνισης κατάθλιψης να διπλασιάζονται συγκριτικά με άτομα που δεν πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη.

Οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις οι οποίες προκύπτουν από μια χρόνια πάθηση όπως είναι ο διαβήτης, αναπόφευκτα επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής των ασθενών. Άτομα με διαβήτη συχνά βιώνουν αρνητικά συναισθήματα είτε ως σύμπτωμα είτε ως συνέπεια της ασθένειας. Θυμός, θλίψη, αγωνία, ενοχή, φόβος, δυσφορία γεννιούνται από τη στιγμή που η διάγνωση κοινοποιείται από τον γιατρό στον ασθενή.

Ο ψυχολόγος – ψυχοθεραπευτής Χάρης Βασιλειάδης, μιλώντας στον «Π» εστιάζει στη σημασία της θετικής σχέσης του ασθενούς με τον εαυτό του και τη διάγνωση, η οποία έχει βασικό ρόλο στην καλή ρύθμιση του διαβήτη και κατ’ επέκταση στην ποιότητα της ζωής του.

Πώς μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία ενός ατόμου η διάγνωση σακχαρώδους διαβήτη;
Η αντιμετώπιση της διάγνωσης του ΣΔ μπορεί να συγκριθεί με την εμπειρία του πένθους. Με τον ίδιο τρόπο που είναι φυσικό να θρηνούμε για ένα χαμένο, αγαπημένο πρόσωπο, η διάγνωση του διαβήτη μπορεί να προκαλέσει θλίψη για την απώλεια της υγείας κάποιου ανθρώπου. Μετά τη διάγνωση θα αλλάξουν πολλά: λήψη φαρμακευτικής αγωγής, αλλαγές στον τρόπο ζωής, συχνές επισκέψεις σε γιατρούς κ.λπ.

Η μνήμη της στιγμής της διάγνωσης παραμένει πολύ έντονη. Οι ψυχολόγοι την αποκαλούμε «flashbulb» μνήμη, στην οποία μπορεί κάποιος να θυμηθεί όλα τα ακριβή στοιχεία τη στιγμή που άκουσε τα νέα, με εκπληκτική σαφήνεια.

Υπάρχουν περιπτώσεις που το άτομο δεν αποδέχεται την πάθηση;
Υπάρχουν περιπτώσεις που το άτομο δεν αποδέχεται την πάθηση και μένουν στην άρνηση ή μεταξύ θυμού, διαπραγμάτευσης και κατάθλιψης, ίσως με μικρές αποδοχές στην πορεία. Έχω ακούσει ανθρώπους που διαγνώστηκαν να λένε: «Ο διαβήτης δεν είναι τίποτα, υπάρχουν χειρότερα πράγματα που θα μπορούσα να έχω», «Γιατί να ασχοληθώ με τον εαυτό μου – θα πεθάνω ούτως ή άλλως», «Το επίπεδο γλυκόζης στο αίμα μου είναι εκτός ελέγχου ανεξαρτήτως του τι κάνω ή δεν κάνω». Η συνεργασία με έναν ψυχολόγο μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίσει τα συναισθήματα τα οποία αποφεύγει συχνά, χρόνια μετά τη διάγνωσή του, προκειμένου να ενσωματώσει τη διάγνωση στην ταυτότητά του και να επιτρέψει την ανάπτυξη μιας πιο θετικής σχέσης με τον εαυτό του και τη διάγνωση.

Είναι πιο ευάλωτος ο ασθενής στις αγχώδεις διαταραχές;
Το άγχος είναι συχνό μετά τη διάγνωση μιας χρόνιας νόσου. Επίσης, η διάγνωση του διαβήτη συχνά σχετίζεται με αισθήματα ενοχής και ντροπής. Η θλίψη που είναι ένα από τα στάδια του πένθους είναι μια άλλη κοινή αντίδραση στον διαβήτη. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο διαβήτης μπορεί να φέρει μαζί του δύο συγκεκριμένες μορφές άγχους: φόβο υπογλυκαιμίας και φόβο βελονών. Τα αποτελέσματα ενός υπογλυκαιμικού επεισοδίου μπορεί να είναι τρομακτικά, δυσάρεστα και επικίνδυνα. Για ορισμένα άτομα, το να έχουν ένα μόνο άσχημο επεισόδιο υπογλυκαιμίας μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο άγχος να ξανασυμβεί. Για πολλά άτομα με διαβήτη, οι ενέσεις και οι εξετάσεις γλυκόζης στο αίμα είναι απαραίτητα στη ζωή τους. Ωστόσο, για άλλους πρόσφατα διαγνωσμένους όσο και για εκείνους που διαχειρίζονται την πάθηση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, η διαδικασία της ένεσης και της γλυκόζης στο αίμα μπορεί να είναι πολύ αγχωτική.

Πώς ένα άτομο μπορεί να συμφιλιωθεί με μια χρόνια πάθηση όπως ο διαβήτης, που μεταξύ άλλων απαιτεί και πειθαρχία στη διατροφή;
Συχνά τα άτομα που διαγιγνώσκονται με διαβήτη δυσκολεύονται να αποδεχτούν τη διάγνωση, ειδικά αν αισθάνονται σωματικά υγιή και δεν αντιμετωπίζουν συμπτώματα. Οι ψυχολόγοι μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν συναισθηματικές αντιδράσεις όπως η δυσπιστία, η ενοχή και το άγχος και να μάθουν πώς να αποδεχτούν την κατάστασή τους.

Όσον αφορά τη διατροφή, κάποιοι μπορεί να χρησιμοποιήσουν το φαγητό για να αντιμετωπίσουν τα συναισθήματά τους π.χ. άγχος. Δεν είναι πρόβλημα για το άτομο που έχει διαφορετικούς τρόπους για να καταπραΰνει τα συναισθήματά του όταν χρειάζεται. Η δυσκολία είναι όταν το φαγητό γίνεται ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης των συναισθημάτων. Ωστόσο, μόλις διαγνωστεί με διαβήτη το άτομο πρέπει να είναι πολύ πιο προσεκτικό γιατί η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της πάθησης.

Πότε κρίνεται αναγκαία η επίσκεψη στον ειδικό ούτως ώστε να υπάρξει μια στοχευμένη προσπάθεια προς την ψυχολογική ισορροπία;
Πολλοί ασθενείς με διαβήτη δυσκολεύονται να κάνουν τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής τους. Οι ψυχολόγοι, για παράδειγμα, μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους για να βελτιώσουν σταδιακά τις διατροφικές συνήθειες, τα επίπεδα δραστηριότητας και τη συνολική προοπτική για μια καλύτερη ζωή.

Ο ειδικός μπορεί επίσης να βοηθήσει τους ασθενείς να μάθουν αποτελεσματικές στρατηγικές για να διασφαλίσουν ότι ελέγχουν τακτικά τη γλυκόζη στο αίμα, παίρνουν τα φάρμακά τους και ολοκληρώνουν άλλες δραστηριότητες αυτοδιαχείρισης του διαβήτη.

Θα πρέπει να αναφέρω ότι τα άτομα με διαβήτη έχουν διπλάσιες πιθανότητες να πάθουν κατάθλιψη από τα άτομα χωρίς διαβήτη. Η σύγχρονη ιατρική και ψυχολογία συνηγορούν στην υψηλή σημασία της καλής ψυχικής υγείας και του βασικού ρόλου που αυτή έχει στο πλαίσιο της θεραπευτικής διαδικασίας.

Ως εκ τούτου, η διάγνωση και η άμεση θεραπευτική παρέμβαση σε ασθενείς με διαβήτη που μπορεί να αντιμετωπίζουν συναισθηματικές και πρακτικές δυσκολίες, π.χ. υψηλά επίπεδα άγχους ή και συμπτώματα κατάθλιψης, είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Ασθενής και οικογένεια σε εκπαιδεύση 

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της οικογένειας στην ψυχολογική υποστήριξη του ατόμου που πάσχει από ΣΔ για τη μη περιθωριοποίησή του και για το απαραίτητο αίσθημα ασφάλειας που χρειάζεται, τόνισε ο ψυχολόγος – ψυχοθεραπευτής Χάρης Βασιλειάδης. Το οικογενειακό περιβάλλον, εξήγησε, μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή μαθαίνοντας για τον διαβήτη, ρωτώντας το αγαπημένο του πρόσωπο πώς μπορεί να βοηθήσει, αποδεχόμενος τα σκαμπανεβάσματα στη διάθεσή του. Επιπλέον, πρόσθεσε, η οικογένεια θα πρέπει γνωρίζει βασικά πράγματα, όπως για παράδειγμα πώς θα αντιδράσει αν συμβεί ένα υπογλυκαιμικό επεισόδιο. Ομοίως, είπε, θα πρέπει να ενημερώνεται και ο ασθενής και παρέθεσε κάποιες ενέργειες που λειτουργούν βοηθητικά στη συμφιλίωση με τον διαβήτη.

-Πριν από μια επίσκεψη στον γιατρό μπορεί να ετοιμάσει μια λίστα με ερωτήσεις.

-Να αποδεχτεί τα συναισθήματά του. Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα που αναγνωρίζουν τα αρνητικά συναισθήματα για τον διαβήτη τους είναι σε καλύτερη θέση να φροντίζουν τον εαυτό τους και να διατηρούν τα επίπεδα γλυκόζης σταθερά.

-Να αποφύγει τις αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα σχετικά με τον διαβήτη, όπως είναι η ανησυχία για το τι θα φάει, κ.λπ.

-Ο ασθενής δεν πρέπει να αφήσει τον διαβήτη να γίνει το επίκεντρο της ζωής του. Είναι το ίδιο άτομο που ήταν πριν από τη διάγνωση, οπότε είναι καλό να συνεχίσει να κάνει τα πράγματα που έκανε και προηγουμένως.

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟN ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ REMEDICA

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.