Φόρμα αναζήτησης

Απλός πονοκέφαλος (τάσεως) ή ημικρανία; Του δρος Άγγελου Γρηγορίου

Όλοι μας έχουμε νιώσει έντονους πονοκεφάλους σε κάποια στιγμή της ζωής μας που μας κάνουν να διερωτόμαστε αν είναι ένας απλός πονοκέφαλος ή ημικρανία.  Οι πρώτοι εμφανίζονται μέχρι και στο 90% των ανθρώπων, ενώ μόνο 14-15% του πληθυσμού (7% των ανδρών και 20% των γυναικών) παρουσιάζει πραγματική ημικρανία με ή χωρίς προειδοποιητική αύρα.  Η διάρκεια, ένταση, περιοχή του κεφαλιού επηρεάζεται, αλλά και η φύση του πόνου μπορούν να βοηθήσουν στο διαχωρισμό του είδους.

Συνήθως ο απλός πονοκέφαλος εμφανίζεται και στις δύο πλευρές του κεφαλιού, προκαλεί έντονη πίεση λες και το κεφάλι μας βρίσκεται στριμωγμένο μέσα σε μέγγενη, κυρίως στους κροτάφους, αλλά και στον αυχένα και τους μύες του ώμου. Ο πόνος συχνά δεν είναι έντονος και ο ασθενής μπορεί να συνεχίσει τη ρουτίνα της μέρας του. Η ημικρανία προκαλεί πονοκέφαλο μέτριας προς σοβαρής έντασης, ο πόνος είναι συχνά παλλόμενος αντί πιεστικός και μπορεί να εμφανιστεί στη μια ή και στις δύο πλευρές του κεφαλιού.  Συχνά ξεκινά απο τον αυχένα και ταξιδεύει μέχρι το πίσω μέρος του ματιού όπου και γίνεται αφόρητος.  Επιδεινώνεται όσο συνεχίζεται η άσκηση και βελτιώνεται με ξεκούραση και κατάκλιση.  Μπορεί να επηρεάσει ακόμα και το πρόσωπο μέχρι και την γνάθο, με ευαισθησία στα έντονα φώτα, ήχους και οσμές. Συχνά υπάρχει τάση για εμετό ή/και ρεψίματα. Ένας στους πέντε ανθρώπους με ημικρανία εμφανίζουν προειδοποιητική αύρα (συνήθως οπτικής μορφής με ζιγκ-ζαγκ γραμμές ή φώτα που αναβοσβήνουν), η οποία προηγείται που πονοκεφάλου απο πέντε μέχρι εξήντα λεπτά.

Οι απλοί πονοκέφαλοι εμφανίζονται συνήθως σε περιόδους σωματικής ή ψυχολογικής έντασης (στρές) ή κούρασης με σφίξιμο των μυών γύρω απο το κεφάλι και τον αυχένα που προηγείται του πονοκεφάλου.  Τα αίτια της ημικρανίας δεν είναι τόσο ξεκάθαρα αλλά επηρεάζονται τόσο γονιδιακά όσο και περιβαλλοντικά (αυξομείωση των ορμονών στις γυναίκες κατά τη διάρκεια του κύκλου έμμηνης ρύσης ή κατανάλωσης κάποιων τροφών όπως συγκεκριμένα τυριά, κρασιά, σοκολάτες ή εσπεριδοειδή).

Η θεραπεία των απλών πονοκεφάλων περιλαμβάνει χρήση αναλγητικών όπως ασπιρίνης, παρακεταμόλης ή αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.  Ο βελονισμός και οι ασκήσεις μυοχαλάρωσης  με τοπικές θεραπείες μπορούν επίσης να βοηθήσουν.

Η θεραπεία των ημικρανιών εστιάζεται στην αποφυγή των παραγόντων πρόκλησης. Είναι σημαντικό ο ασθενής να κρατά ημερολόγιο πονοκεφάλων με καταγραφή του είδους τροφής που καταναλώθηκε πριν την εμφάνιση του πονοκεφάλου, τη διάρκεια του ύπνου, την κατανάλωση αλκοόλης και καφείνης, αλλά και του επιπέδου ενυδάτωσης του σώματος. Τα κυρίως γεύματα είναι καλό να λαμβάνονται τις ίδιες ώρες (και να μη χάνονται) για να μην εμφανίζεται μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα (υπογλυκαιμία) που μπορεί επίσης να οδηγήσει σε ημικρανία.  Η λήψη παυσιπόνων πρέπει να γίνεται όσο το δυνατό πιο νωρίς μετά την έναρξη των συμπτωμάτων (συμπεριλαμβανομένης και της αύρας), αλλά και να αποφεύγεται η υπερβολική χρήση τους (πέραν των δέκα ημερών το μήνα), γιατί αυτό μπορεί να επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Πέραν των φαρμάκων που αναφέρθηκαν πιο πάνω οι τριπτάνες είναι εξειδικευμένα φάρμακα κατά των ημικρανιών.

Η μείωση της συχνότητας των ημικρανιών μπορεί επίσης να επιτευχθεί με τη χρήση μη φαρμακευτικών σκευασμάτων όπως το μαγνήσιο, η βιταμίνη Β2 και το συνένζυμο Q10. Η φυσιοθεραπευτική αγωγή, η ύπνωση, η γιόγκα και ο βελονισμός μπορούν επίσης να βοηθήσουν. Αν ο ασθενής παρουσιάζει πέραν των τεσσάρων ημικρανιών το μήνα, ο γιατρός μπορεί να συστήσει μια θεραπεία προφύλαξης με φαρμακευτική αγωγή ή ενέσιμη χρήση νευροτοξίνης Botulinum.  Υπάρχουν επίσης άλλες τοπικές θεραπευτικές επιλογές όπως η χρήση συσκευής διακρανιακού μαγνητικού ή ηλεκτρικού ερεθισμού με τοποθέτηση σε συγκεκριμένα σημεία του κεφαλιού.

Τέλος, τους τελευταίους μήνες έχει εγκριθεί μια νέα φαρμακευτική επιλογή απόλυτα εξειδικευμένη στην αντιμετώπιση οξείας αλλά και χρόνιας ημικρανίας με μονοκλωνικά αντισώματα κατά του CGRP, ενός νευροδιαβιβαστή του πόνου. Η θεραπεία λαμβάνεται με υποδόρια ένεση απο τον ίδιο τον ασθενή μια φορά το μήνα.

Δρ Άγγελος Γρηγορίου BMedSci BMBS MRCP (Neurology)
Νευρολόγος-Επιληπτολόγος
Επικοινωνία: 22020720, a.gregoriou@aretaeio.com