Φόρμα αναζήτησης

Βραχυχρόνιες ενοικιάσεις και η περίπτωση της Airbnb

`Του Παναγιώτη Γ. Κυπριανού

Διαδικτυακές πλατφόρμες τύπου Airbnb έχουν μπει για τα καλά, αν και λίγο καθυστερημένα, στη καθημερινότητα των κυπρίων.  Είναι γεγονός πως αυτές οι πλατφόρμες σπεύδουν να πληρώσουν ένα κενό που υπήρχε στο αναπτυσσόμενο κλάδο της ακίνητης ιδιοκτησίας, δηλαδή την ημερήσια ενοικίαση. Πλέων, παρέχεται η δυνατότητα ενοικίασης υποστατικού (μονοκατοικία ή διαμέρισμα) αλλά και τμήματος υποστατικού (ένα δωμάτιο του υποστατικού) ημερησίως, πράγμα που φυσικά επωφελείται ο καταναλωτής, αφού οι επιλογές του δεν περιορίζονται στα ξενοδοχεία.

Αν και τα θετικά από την ως άνω εξέλιξη είναι άμεσα αισθητά, εντούτοις πολλά είναι τα ζητήματα που προκύπτουν κατά τη μίσθωση τέτοιων υποστατικών. Όπως θα εξηγηθεί πιο κάτω διάφορά ζητήματα που προκύπτουν από τις συγκεκριμένες πλατφόρμες γεννούν την ανάγκη για κρατική νομοθετική παρέμβαση.

Οι υπηρεσίες του Airbnb από μόνες τους δεν είναι παράνομες, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις παραβιάζουν εθνικές νομοθεσίες.  Παράδειγμα αποτελεί η Νέα Υόρκη όπου απαγορεύει την ενοικίαση για περίοδο μικρότερη των 30 ημερών. Στο Βερολίνο η ενοικίαση υποστατικών για λιγότερο από 1 χρόνο απαγορεύεται εκτός και αν προηγούμενος ληφθεί άδεια.

Στη Κύπρο, εν τη απουσία νομικής απαγόρευσης θεωρούμε πρωτίστως ότι είναι καθόλα νόμιμο για κάποιο ιδιοκτήτη να διαθέσει το υποστατικό του στο Airbnb. To δικαίωμα του ιδιοκτήτη να χρησιμοποιεί, απολαμβάνει και διαθέτει το ακίνητο του, πηγάζει από το θεμελιώδες δικαίωμα της ιδιοκτησίας το οποίο προστατεύεται στο άρθρο 23 του Συντάγματος. Περαιτέρω, Το δικαίωμα του ενοικιαστή να μισθώνει υποστατικό  και του ιδιοκτήτη να αποδέχεται τέτοια μίσθωση πηγάζει και από το θεμελιώδες δικαίωμα του συμβάλλεσθε ελευθέρως, δυνάμει του άρθρου 26 του Συντάγματος.

Πέραν από τη νομιμότητα ως προς την διάθεση υποστατικών ευρισκομένων στη Κύπρο μέσω ψηφιακών πλατφόρμων τύπου Airbnb,  προκύπτουν και ζητήματα φορολογικά. Καθόλου άδικα τα ξενοδοχεία αντιδρούν και απαιτούν ουσιαστικά να «παίζουν» επί ίσης όροις.  Τα φορολογικά ζητήματα που προκύπτουν είναι κυρίως λόγω της αντικειμενικής δυσκολίας ελέγχου.

Αυτά και άλλα ζητήματα ρύθμισε η Ελληνική Δημοκρατία, δια του Νόμου 4446/2016 «Ρυθμίσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων στο πλαίσιο της οικονομίας διαμοιρασμού» που καλό θα ήταν να αποτελέσει παράδειγμα  για αντίστοιχη νομοθέτηση. Ο νόμος αυτός αρχικά περιορίζει την εφαρμογή του στις μισθώσεις κάτω του ενός έτους. Ακολούθως ορίζει ότι τέτοια υποστατικά θα προωθούνται από φυσικά αλλά και νομικά πρόσωπα που είναι οι νόμιμοι ιδιοκτήτες των ακινήτων αλλά και από τους αντιπροσώπους τους, πράγμα που εμπλέκει και τις εταιρείες διαχείρισης ακινήτων.

Η βασική πρόνοια της νομοθεσίας είναι ότι, κανένα υποστατικό δεν μπορεί να παρελαύνει στις λίστες των Ψηφιακών πλατφόρμων, εκτός και αν εγγραφεί στο μητρώο ακινήτων, που για το σκοπό αυτό η Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε) τηρεί. Για σκοπούς διαφάνειας ο αριθμός μητρώου, επιβάλλεται να συνοδεύει το ακίνητο σε κάθε αγγελία ενοικίασης. Επιπρόσθετα, ο ιδιοκτήτης του ακινήτου οφείλει να υποβάλει δήλωση πληροφοριών μίσθωσης ακίνητης περιουσίας. Τέλος η Ελληνική Νομοθεσία ποινικοποιεί την μη εφαρμογή των προνοιών της, προβλέποντας σημαντικές χρηματικές ποινές. Αξίζει να αναφερθεί ότι προς διερεύνηση τυχών αδικημάτων, η Α.Α.Δ.Ε έχει το δικαίωμα να ζητά από τη ψηφιακή πλατφόρμα οποιαδήποτε πληροφορία για τους διαχειριστές των ακινήτων .

Τα περί κατάστασης του υποστατικού και το εμβαδό αυτού δεν αποτελούν κομμάτι της προαναφερθείσας νομοθεσίας αφού τα θέματα αυτά μπορούν κάλλιστα να ρυθμιστούν από ήδη ισχύουσες νομοθεσίες αλλά και  από τη ίδια τη Ψηφιακή πλατφόρμα Airbnb η οποία διαθέτει αμφίδρομο μυστικό σχολιασμό μισθωτή και μισθώματος έτσι που ένα αρνητικό σχόλιο θα περιθωριοποιήσει τον αποδέκτη του.

Επί του παρόντος γίνονται προσπάθειες στη Βουλή των Αντιπροσώπων για ψήφιση αντίστοιχης νομοθεσίας που να ρυθμίζει την νέα αυτή ανάγκη που προέκυψε από την ανάπτυξη της τεχνολογίας.