Φόρμα αναζήτησης

Τζόνσον: Αυτές τις εκλογές μπορούσε μόνο να τις κερδίσει

Οι δημοσκοπήσεις τελικά επαληθεύτηκαν. Η πιο επικίνδυνη υποψηφιότητα που είχε ενώπιόν της η Μεγάλη Βρετανία, τουλάχιστον μεταπολεμικά, θα βρίσκεται στο πηδάλιο της χώρας για τα επόμενα πέντε χρόνια. Έχοντας, μάλιστα, εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη πλειοψηφία που είχε κυβέρνηση από την εποχή της Μάργκαρετ Θάτσερ το 1987. Ο Μπόρις Τζόνσον, που κατά πολλούς θα αποτελούσε ιστορικά τον πιο σύντομο ένοικο της Downing Street, μετά από μια δεκαετία κυβερνήσεων με μικρές ή και καθόλου πλειοψηφίες, έχει τον πλήρη έλεγχο και την απόλυτη νομιμοποίηση. Μια ορθάνοικτη πενταετία.

Πρόκειται για ένα συντριπτικό αποτέλεσμα. Τo «κόκκινο τείχος» των Εργατικών περιφερειών από τη Βόρεια Ουαλία μέχρι το Yorkshire κατεδαφίστηκε. Περιοχές όπως το Blyth Valley, το Great Grimsby, το Wrexham που κρατούσαν οι Εργατικοί από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πήγαν στους Συντηρητικούς. Για πρώτη φορά οι Εργατικοί δεν εξέλεξαν αντιπροσώπους τους σε προπύργια του βορρά και της κεντρικής Αγγλίας. Πώς λοιπόν ο Μπόρις κατέγραψε μια τέτοια νίκη; Ενώ όλες οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι ο κόσμος δεν επιθυμεί σκληρό Brexit; Όταν στο διάστημα που κλήθηκε να κυβερνήσει, είχε συσπειρώσει εναντίον του ολόκληρο το πολιτικό σύστημα (συμπεριλαμβανομένου και μέρους του κόμματός του); Απλά ακολουθώντας την πεπατημένη. Αντλώντας κάθε κομμάτι από το εγχειρίδιο που οδήγησε στην εξουσία στον Ντόναλντ Τραμπ. Επικαλέστηκε οποιοδήποτε ψέμα θεωρούσε ότι μπορούσε να του αποφέρει κέρδη. Όσο μεγαλύτερο τόσο το καλύτερο. Έπαιξε το χαρτί της μετανάστευσης. Ενέταξε ΜΜΕ, κόμματα και όποιον εξέφρασε την παραμικρή αμφιβολία για την ακολουθούμενη πολιτική στην ομάδα των εχθρών της χώρας και της δημοκρατίας. Επικεντρώθηκε στο εύκολο σύνθημα «να τελειώνουμε με το Brexit», προσδίδοντας σε αυτό και χαρακτήρα εθνικής νίκης. Το «να ξεκλειδώσουμε τις προοπτικές της χώρας» ήταν το δικό του «να κάνουμε την Αμερική μεγάλη ξανά».

Ωφελήθηκε σε τεράστιο βαθμό και από τον ανθυποψήφιό του. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν από την αρχή είχε ως αντίπαλο την εικόνα και το ιστορικό του. Ένας άνθρωπος με ακραίες αριστερές καταβολές, σχέσεις με το καθεστώς της Βενεζουέλας, πολλές αντισημιτικές δηλώσεις, ήταν ένα πρόσωπο που δημιουργούσε ανησυχία στον μέσο Βρετανό. Είναι όμως ξεκάθαρο ότι δεν βοήθησε ούτε τον εαυτό. Απέναντι σ’ έναν υποψήφιο που είχε μετατρέψει τις εκλογές σε νέο δημοψήφισμα για το Brexit, η επιλογή του να μιλά για οτιδήποτε άλλο εκτός από αυτό (αποτέλεσμα και της άβολης σχέσης του με τη «Δυτική» Ευρώπη), τον κατέστησε σχεδόν αδιάφορο. Είναι εντυπωσιακό πως ενώ τα τελευταία τέσσερα χρόνια η χώρα σημαδεύτηκε από δικαστικές μάχες και συνεχείς πολιτικές αντιπαραθέσεις, και οι εκλογές επιστρατεύτηκαν για να επιλυθεί ακριβώς το θέμα του Brexit, ο ηγέτης των Εργατικών θεώρησε πως θα μπορούσε να το κρατήσει εκτός προεκλογικής, ώστε να μην αναγκαστεί να πάρει θέση. Επιπλέον, δεν κατέστησε ποτέ ξεκάθαρο τι επιδίωκε. Ο Τζόνσον πρόταξε (έστω και με ψευδή στοιχεία) πως το γρήγορο Brexit θα λειτουργούσε ευεργετικά για τη χώρα, με επιπλέον κονδύλια για την ασφάλεια και τα νοσοκομεία. Ο Κόρμπιν δεν εξήγησε ποτέ γιατί κρατούσε τη Μεγάλη Βρετανία με το ένα πόδι εντός ΕΕ και με το άλλο εκτός, παρατείνοντας την αβεβαιότητα. Οι ψηφοφόροι δεν πείστηκαν ούτε από τις πολλές υποσχέσεις του στην οικονομία. Αρκετούς τους αποξένωσε. Λίγοι πίστευαν ότι ο Μπόρις θα υλοποιούσε τις υποσχέσεις του, ένας σημαντικός όμως αριθμός ανησυχούσε μήπως ο Κόρμπιν υλοποιούσε τις δικές του.

Το τελειωτικό χτύπημα στην υποψηφιότητά του, όμως, το επέφερε με εκείνη η επιλογή του να δηλώσει ότι εφόσον εκλεγόταν θα οδηγούσε τη χώρα σε δεύτερο δημοψήφισμα αλλά δεν θα στήριζε ούτε τη συμφωνία που ο ίδιος θα έφερνε, ούτε την παραμονή. Σ’ εκείνο το σημείο είχε δώσει τα κλειδιά της Downing Street στον Μπόρις. Η εργατική τάξη, που ήθελε Brexit, συσπειρώθηκε γύρω από τους Συντηρητικούς. Αυτοί που ήθελαν παραμονή στην ΕΕ κινήθηκαν προς άλλους χώρους.

Θα μπορούσε το αποτέλεσμα να ήταν διαφορετικό αν διαφορετικός ήταν ο Εργατικός υποψήφιος; Είναι δύσκολο να εκτιμήσει κάποιος. Και αυτές οι εκλογές απέδειξαν ότι λαϊκιστές ανεξαρτήτως χρώματος μπορούν με ευκολία πλέον να προσεγγίσουν την εργατική τάξη (που μέχρι σήμερα ψήφιζε «ταξικά») απλά αγκαλιάζοντας τον κοινωνικό συντηρητισμό και διανθίζοντάς τον με ρατσιστικές και ξενοφοβικές αναφορές και πολιτικές. Παίζοντας παράλληλα το χαρτί του φόβου γι’ αυτό που έρχεται.

Τι σημαίνει αυτή η νίκη; Για το κόμμα των Συντηρητικών ότι κινείται ξεκάθαρα προς τα άκρα. Ήδη μετριοπαθή στελέχη έφυγαν ή περιθωριοποιήθηκαν. Για τη Μεγάλη Βρετανία πιθανόν να σημαίνει σοβαρά προβλήματα συνοχής. Οι άλλοι μεγάλοι νικητές των εκλογών, το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας (SNP), έχει ξεκαθαρίσει ότι θα επιδιώξει μέσω νέου δημοψηφίσματος την ανεξαρτησία της Σκωτίας και παραμονή στην ΕΕ. Σοβαρές ενστάσεις για τη συμφωνία έχει εκφράσει και η Βόρειος Ιρλανδία που πλέον εκπροσωπείται στο Κοινοβούλιο με περισσότερους εθνικιστές παρά ενωτικούς. Δεδομένα, τα όρια της δημοκρατίας στη χώρα θα δοκιμαστούν, μαζί και οι αντοχές της. Άλλωστε ο Μπόρις τους τέσσερις προηγούμενους μήνες πρόλαβε να ποδοπατήσει κάθε κυρίαρχο πλέγμα αξιών, χωρίς πλειοψηφία και χωρίς νομιμοποίηση. Από τη στιγμή που αυτή του η συμπεριφορά τού απέφερε μια ολοκληρωτική νίκη, είναι δύσκολο κάποιος να δει γιατί να αλλάξει πρακτικές.

Για τον υπόλοιπο κόσμο, αυτό το αποτέλεσμα αποτελεί επιβεβαίωση του πόσο εύθραυστη είναι σε αυτό το χρονικό σημείο η δημοκρατία. Πόσο ευάλωτες είναι στον λαϊκισμό οι κοινωνίες. Ότι αυτή η μεταστροφή που ξεκίνησε ως φάρσα με την εκλογή Τραμπ στην Αμερική, συνεχίζεται χωρίς να φαίνεται οπουδήποτε στον ορίζοντα οτιδήποτε θα μπορούσε να την τερματίσει. Αντίθετα απειλεί να εξαπλωθεί και στην Ευρώπη. Και προβληματίζει τον καθένα. Εκτός αν είναι ο Τραμπ ή ο Τζόνσον.

antopoly@cytanet.com.cy

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.