Φόρμα αναζήτησης

Το γλειφιτζούρι της λύσης και το… μίξερ

Ιδού. Στη φωτογραφία αριστερά, είναι ο τρόπος με τον οποίο δοκιμάζαμε να κατανοήσουμε το Κυπριακό πριν από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Χερόμυλος. Ο Ψυχρός Πόλεμος, ήταν αυτές οι δύο πέτρινες πλάκες, η μία πάνω στην άλλη. Το χέρι έβαζε όση δύναμη μπορούσε και γύριζε τον χερόμυλο μέχρι που τα υλικά που τρίβονταν στις δύο πλάκες έβγαζαν το αποτέλεσμα. Το Κυπριακό μέσα στις δυο μυλόπετρες καταφέραμε και το χάσαμε, αφού σαν υλικά βάζαμε τον ανόητο εθνικισμό μας, τα πραξικοπήματά μας και τον αλληλοσκοτωμό. Κι εκεί που ο πατριωτισμός μας ανέμενε να βγει η «ένωση» από την τριβή, μας βγήκε εισβολή και κατοχή και διχοτόμηση. Προφανώς τα υλικά που βάζαμε στον χερόμυλο (τρόπος ανάλυσης) ήταν λειψά και οι μυλόπετρες, όσο και να τις γυρίζαμε, βγάζανε άλλους κερδισμένους παρά εμάς.

Κατέρρευσε η ΕΣΣΔ και ξεκίνησε η παγκοσμιοποίηση. Νέα υλικά με τα παλιά έπρεπε να σμίξουν και να αναλυθούν ξανά. Μόνο που ο χερόμυλος ήταν πια στα αζήτητα. Αν ο χερόμυλος ήταν το εργαλείο ανάλυσης και προσέγγισης πριν το 1989, η νέα εποχή τον αντικατέστησε με το μίξερ. Η ταχύτητα πολλαπλασιάστηκε. Τα δεδομένα άλλαζαν άρδην νύκτα-μέρα αστραπιαία. Ο παλιός κόσμος του χερόμυλου σείστηκε και τα κομμάτια του πετάχτηκαν προς όλες τις κατευθύνσεις. Τώρα, ο όποιος αναλυτής, θα πρέπει να προλαβαίνει να αντιλαμβάνεται τη ροή των δεδομένων που αστραπιαία μετασχηματίζονται. Το Κυπριακό διοχετεύτηκε μέσα στη χοάνη του μίξερ και περιστρέφεται άλλοτε στον πάτο και άλλοτε στην κορυφή του μείγματος. Η νέα εποχή είναι δαιμονισμένη. Ό,τι και να βγάλει το μίξερ της παγκοσμιοποίησης, το ξαναρίχνει πίσω! Άχρονος χρόνος…

Ζούμε στην εποχή όπου το τίποτα δεν σημαίνει ακριβώς «τίποτα», αλλά είναι ένα… τίποτα προς μορφοποίηση. Αν δεν το καταλαβαίνετε, ρίξτε μια ματιά στη δεύτερη φωτογραφία. Είναι η παγκοσμιοποίηση. Ένα μίξερ ταχύτατο που όλα τα παλιά (προβλήματα), μαζί με ό,τι προκαλούν ως καινούργια (προβλήματα), ρίχνονται μέσα.

Ποια η διαφορά του χερόμυλου από το μίξερ; Ότι στην προ παγκοσμιοποίηση εποχή, ο χρόνος κυλούσε αργά και μας έδινε κάποιο περιθώριο σκέψης. Αλλά, πού εμείς…Τα στερεότυπα που ανάφερα πιο πάνω δεν μας άφηναν καμιά θετική σκέψη. Τώρα με την παγκοσμιοποίηση, τόσο πίσω μείναμε, που βάζουμε τα ίδια στερεότυπα στο μίξερ. Η ταχύτητα των εξελίξεων (δες δίπλα στη Συρία) δεν επιτρέπει και δεν προλαβαίνει σκέψεις.

Η μειοψηφική μερίδα που αναμένει από το μίξερ να της βγάλει λύση του Κυπριακού, δεν μπορεί να προλάβει την ταχύτητα του μίξερ. Αναμασά στερεότυπα παιδικής αφέλειας. Οι συσχετισμοί αλλάζουν σχεδόν παρανοϊκά στο ιστορικό γίγνεσθαι, με την Τουρκία να επιδιώκει την ηγεμονία της περιοχής. Η Τουρκία τώρα είναι πολύ πιο αυταρχική κι επικίνδυνη από ό,τι ήταν την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Δεν θέλουν να το καταλάβουν, δεν μπορούν να το ερμηνεύσουν; Αδιάφορο. Η Τουρκία είναι στο μίξερ με γερά αλλά και με άρρωστα υλικά. Η Ελλάδα; Η Κύπρος; Παρομοίως! Αλλά με ένα πλεονέκτημα. Ανήκουν στον δυτικό κόσμο και διατηρούν υποφερτές δημοκρατίες.

Το μίξερ της παγκοσμιοποίησης θα συνεχίσει τις γρήγορες στροφές ανακατεύοντας τον νέο υπό διαμόρφωση κόσμο. Αυτό δεν θα λήξει αύριο. Θα συντελείται σε κάθε αύριο που συνεχίζει στη ροή του χρόνου να ανακατεύει το παλιό με το καινούργιο. Ό,τι είναι φρέσκο και υγιές θα διατηρηθεί και ό,τι το αρρωστημένο θα αποβληθεί. Χωρίς κατ’ ανάγκη να αχρηστευτεί.

Ζούμε σε μία σπάνια και ανεπανάληπτη ιστορική εποχή που η μεταβατική της περίοδος δεν έχει χρονική διάρκεια. Για έναν απλό λόγο: Οι αιώνες που πέρασαν μάζεψαν και συμπύκνωσαν απίστευτες εκκρεμότητες, οι οποίες από την πτώση της ΕΣΣΔ και μετά δεν εκρήγνυνται (π.χ. Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος), αλλά με τοπικά πειράματα δοκιμάζουν να τον αποφύγουν.

Χρειάζεται υπομονή, αλλά και γρήγορες μη στατικές σκέψεις για να προλάβουμε να πάρουμε θέση στον ανασχηματισμό του παγκόσμιου παζλ. Οι βιασύνες του τύπου «ένωση εδώ και τώρα» ή «λύση χθες» είναι άχρηστες για τον νέο διαστημικό κόσμο που προδιαγράφεται ήδη και από το 2022 και μετά θα αποκαλύψει πολλά.