Φόρμα αναζήτησης

Το «Yavuz» ήρθε για να κλειδώσει τετελεσμένα

Παρά τις προσπάθειες της κυπριακής διπλωματίας για πρόκληση κόστους σε επίπεδο ΕΕ μέσω κυρώσεων, η Τουρκία προχώρησε, συντονισμένα και πιο σύντομα από ποτέ, στην ετοιμασία και του αδελφού του «Πορθητή» («Fatih» ή DeepSea Metro II) πλοίου-γεωτρύπανου, του «Yavuz» (DeepSea Metro I), το οποίο ετοιμάζεται για κάθοδο στην Κύπρο και πιο συγκεκριμένα σε περιοχές εγγύς της Καρπασίας ή της Αμμοχώστου (προφανώς σε κάποιο εκ των «αδειοδοτημένων» τεμαχίων της λεγόμενης ΤΔΒΚ). Μια κίνηση που σε συνδυασμό με τις εξαγγελίες Κουντρέτ Όζερσαϊ για το Βαρώσι κλιμακώνουν την τουρκική προκλητικότητα με κινήσεις που αλλάζουν τα δεδομένα «επί του εδάφους». Την ίδια στιγμή, η μεγάλη εικόνα της περιοχής από το Ιράν έως την Υεμένη κι από τις σχέσεις Άγκυρας – ΗΠΑ μέχρι το Συριακό παραμένει ιδιαίτερα ρευστή – με την Κύπρο να ομοιάζει χαρακτηριστικά με ένα ποντίκι μέσα σε ένα δωμάτιο με ελέφαντες.

 

Μικρό καλάθι για κυρώσεις

Παρά τη συντονισμένη προσπάθεια της κυπριακής διπλωματίας για έμπρακτη αλληλεγγύη εκ μέρους της ΕΕ στο ζήτημα της πρόκλησης κόστους στην Τουρκία για τις έκνομες ενέργειές της στην κυπριακή ΑΟΖ, το αποτέλεσμα που προκύπτει από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της περασμένης Πέμπτης – Παρασκευής δεν εγγυάται την επιβολή κυρώσεων προς την Τουρκία – με τη μορφή που επιβλήθηκαν στη Ρωσία τον Μάρτιο του 2014. Να υπενθυμίσουμε πως τον Μάρτιο του 2014 η ΕΕ επέβαλε κυρώσεις στη Ρωσία για τα γεγονότα της Ουκρανίας (παράνομη απόσχιση Κριμαίας, πόλεμος και αποσταθεροποίηση στα ανατολικά της χώρας) που μεταφράζονται, απτώς, σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτική απαγόρευση εναντίον 170 προσώπων και 44 οντοτήτων. Οι κυρώσεις αυτές ανανεώθηκαν τον περασμένο Μάρτιο και ισχύουν μέχρι τον προσεχή Σεπτέμβριο – όπου αναμένεται να ανανεωθούν. Η Κύπρος κατόρθωσε ναι μεν να πάρει τη δέσμευση για «εξέταση επιπτώσεων», ωστόσο, σύμφωνα με έμπειρους παρατηρητές, μια τέτοια διαδικασία προκειμένου να μετουσιωθεί σε απτό κόστος με οικονομικές προεκτάσεις για την Τουρκία θα πάρει ίσως αρκετό διάστημα. Ιδίως στην παρούσα, όπως αναφέραμε στον «Π» και παλιότερα, γεωπολιτική συγκυρία τόσο τα εμπλεκόμενα συμφέροντα επιμέρους κρατών μελών (π.χ. Γερμανία ή Βουλγαρία τα οποία έχουν μεγάλο αριθμό πολιτών τουρκικής καταγωγής) όσο και οι διαστάσεις του προσφυγικού καθιστούν κάτι τέτοιο απαγορευτικό για μια σειρά κρατών μελών.

 

Κίνηση ματ από Όζερσαϊ

Την ίδια στιγμή, οι κινήσεις του λεγόμενου υπεξ των κατεχομένων Κουντρέτ Όζερσαϊ για άνοιγμα υπό τ/κ διοίκηση της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου (Βαρώσια) δείχνουν να διχάζουν και σε συνδυασμό με την είδηση περί άτυπης συνάντησης (κοινωνικό δείπνο) μεταξύ του τελευταίου και του Προέδρου Αναστασιάδη δημιουργούν επιμέρους εκνευρισμούς και έντονη κριτική. Αξίζει να αναφερθεί πως για πολλούς αναλυτές ο Όζερσαϊ θα μπορούσε, δυνητικά, αμέσως μετά την τυχόν ανάδειξή του στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας (οι «εκλογές» στα κατεχόμενα είναι τον Μάρτιο του 2020) να προβεί σε κίνηση για την περίκλειστη πόλη. Ωστόσο, η «προαναγγελία» εκ μέρους του -στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή- επιδρά και επικοινωνιακά, ενώ προκαταλαμβάνει τις εξελίξεις. Να τονίσουμε πως, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το κόστος για την ανοικοδόμηση των Βαρωσίων κυμαίνεται μεταξύ 2 και 5 δις, ωστόσο από μόνο του το γεγονός της σύγκρουσης μεταξύ Ε/Κ που θα επέστρεφαν στις πατρογονικές εστίες υπό τ/κ διοίκηση σε σχέση με αυτούς που θα κριτικάραν μια τέτοια κίνηση είναι αρκετό για να διχάσει την κοινή γνώμη – στο γνωστό πολωτικό κλίμα των τελευταίων ετών στο Κυπριακό. Η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει πάντως, στον βαθμό που μπορεί να αξιοποιηθεί, το πνεύμα αλλά και το γράμμα του ψηφίσματος 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Αμμόχωστο. Η πιο ενδιαφέρουσα όμως πτυχή αναφορικά με τον Όζερσαϊ δείχνει να διαμορφώνεται ως προς την εργαλειοποίησή του από μερίδα των πολιτικών ελίτ. Ο λεγόμενος υπεξ των κατεχομένων θεωρείται από πολλούς στην Κύπρο «δυσμενής εξέλιξη». Άποψη που ανέφερε και ο ΥΠΕΞ της ΚΔ κ. Χριστοδουλίδης στο ραδιόφωνο του «Πολίτη» την περασμένη Πέμπτη. Ένας έμπειρος ξένος παρατηρητής ανέφερε στον «Π» πως ο Όζερσαϊ θα μπορούσε είτε να «δρομολογήσει εξελίξεις» είτε να καταστεί «το ιδανικό άλλοθι για την ε/κ πλευρά προκειμένου να βρει στο πρόσωπό του τον νέο Ντενκτάς». Η ίδια πηγή αναρωτήθηκε μάλιστα «πόσο χειρότερος μπορεί να είναι από τον Ντενκτάς, με τον οποίο η ε/κ πλευρά συνομιλούσε για δεκαετίες;». Σε κάθε περίπτωση πάντως η είδηση της συνάντησης με τον Αναστασιάδη οφείλει να προβληματίσει. Όχι αναφορικά με τον ποιον επιλέγει να συντρώγει ο ΠτΔ -έχει αναφαίρετο δικαίωμα να το πράττει αυτό- αλλά με το πώς αξιοποιείται ο τουρκοκυπριακός παράγοντας και δη η πλευρά Ακιντζί – ο οποίος, και προς τιμή του, διαφοροποιήθηκε πολλάκις ως προς τη λύση των δύο κρατών, ασκώντας δριμεία κριτική προς την πλευρά Όζερσαϊ. Δυσάρεστο ή μη, πριν την τυχόν «εκλογή» Όζερσαϊ στα πράγματα, η ε/κ πλευρά έχει εννιά μήνες ενώπιόν της – στους οποίους απέναντί της στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας θα έχει τον Μουσταφά Ακιντζί. Σε κάθε περίπτωση ο Όζερσαϊ αναδιπλώθηκε ως προς την κίνηση για το Βαρώσι – διασκεδάζοντας τις αντιδράσεις στους κόλπους της ε/κ κοινότητας.

 

Η μεγάλη εικόνα

Οι επόμενες εβδομάδες κρίνονται ιδιαίτερα κρίσιμες και συνάδουν, σε «επίπεδο εδάφους», με μια περαιτέρω απομάκρυνση από τη συμφωνημένη (1977-1979) φόρμουλα λύσης του Κυπριακού στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον θα μπορεί να υπάρξει επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και απομάκρυνση του τουρκικού πλοίου-γεωτρύπανου. Η συζήτηση πάντως για μια λύση εκτός πλαισίων της ΔΔΟ εμπεριέχει ένα σοβαρό ρίσκο. Η προσέγγιση της Τουρκίας ως προς την de facto αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας επί των θαλάσσιων ζωνών της συνοδεύεται από ένα επιχείρημα αμφισβήτησης της κυπριακής υφαλοκρηπίδας καθώς και της οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου (καθώς και εν γένει των θαλάσσιων συνόρων των κρατών της περιοχής). Συνεπώς, ακόμη και αν στο εγγύς μέλλον συμφωνηθεί μια φόρμουλα συνομιλιών για λύση π.χ. δύο κρατών ή συνομοσπονδίας, τυχόν αναγνώριση της ΚΔ από την Τουρκία θα έβαζε ακόμη ένα κεφάλαιο στις διαπραγματεύσεις (πέραν των σημαντικών του εδαφικού και του περιουσιακού): Αυτό του καθορισμού θαλάσσιων ζωνών μεταξύ της Τουρκίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ένα ρίσκο που, ακόμη και αν το τουρκικό γεωτρύπανο δεν κατορθώσει να φέρει εις πέρας τη γεώτρηση «στον στόχο Φοινίκη» (πόσω μάλλον να βρει ποσότητες φυσικού αερίου), θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε εξαιτίας του fait accompli (τετελεσμένου) που η Τουρκία δείχνει, μέχρι στιγμής, να επιτυγχάνει.

 

Ο παράγοντας Ακιντζί

Ο Μουσταφά Ακιντζί παρά τις ανά καιρούς προσπάθειες αποδόμησής του τόσο στην ε/κ όσο και στην τ/κ πλευρά αποδεικνύει στην παρούσα φάση ότι παραμένει προσηλωμένος στον στόχο της λύσης της ΔΔΟ. Αυτό που συγκλίνουσες πληροφορίες από τα κατεχόμενα αναφέρουν είναι πως «το 2020 δεν θα είναι εύκολος αντίπαλος στον δρόμο του Όζερσαϊ για ανάδειξη στην ηγεσία της τ/κ κοινότητας». Ο Ακιντζί δείχνει να συντάσσει δυνάμεις, να διατηρεί ανοικτά κανάλια συνεργασίας με την τ/κ Αριστερά και τις τουρκοκυπριακές προοδευτικές δυνάμεις και επιπλέον να έχει στήσει μηχανισμό για μια αναμέτρηση στον δεύτερο γύρο των «εκλογών» εναντίον του Όζερσαϊ.

 

Tweet με νόημα

O λογαριασμός του ελληνικού ΥΠΕΞ τουίταρε τις δηλώσεις του Ελλαδίτη υπουργού κ. Κατρούγκαλου σε ραδιοφωνικό σταθμό. «Πρέπει να ξεκινήσει ξανά ο διάλογος για το Κυπριακό με βάση το κεκτημένο του Κραν Μοντανά, δηλαδή την κατάργηση του αναχρονιστικού καθεστώτος των εγγυήσεων και την απομάκρυνση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων από το νησί – ΥΠΕΞ Γ. Κατρούγκαλος @gkatr στο @News247Radio». Το γεγονός πως η Αθήνα δείχνει να αξιολογεί ως σημαντική εξέλιξη μια fast-track επανεκκίνηση του διαλόγου από εκεί που σταμάτησε στην Ελβετία δείχνει «να αντανακλά συγκεκριμένες δυναμικές που συνδέονται και με τα ελληνοτουρκικά αλλά και με την αναβάθμιση, λόγω και των εξελίξεων στον άξονα Άγκυρας – Ουάσινγκτον, των ελληνοαμερικανικών σχέσεων», όπως ανέφερε στον «Π» έμπειρη διπλωματική πηγή.