Φόρμα αναζήτησης

Το «Yavuz» άδειασε τα αφηγήματα της Λευκωσίας

To τουρκικό γεωτρύπανο «Yavuz» στο θαλάσσιο τεμάχιο «8» της κυπριακής ΑΟΖ αποτελεί κομβικό σημείο για τις προκλήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, και παράλληλα μια υπενθύμιση αυτού που ο «Π» ανέλυσε πολλάκις μέσα από αυτή εδώ τη στήλη: Τη διάθεση της Τουρκίας για ολιστική ακύρωση του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας –παρά τις κινήσεις για ακύρωση των τουρκικών ενεργειών, είτε σε επίπεδο ενεργητικής διπλωματικής αντίδρασης είτε σε επίπεδο πολιτικών αφηγημάτων ή επικοινωνίας. Η έλευση του «Yavuz» επί αδειοδοτημένου τεμαχίου της Total και της ΕΝΙ –αυτή τη φορά επί γεωτρητικού στόχου που μπορεί δυνητικά να βρεθούν ποσότητες φυσικού αερίου- αντιπαραβάλλει τη λογική της κυβέρνησης περί «power projection» εκ μέρους της Άγκυρας –ακόμη και αν το «Yavuz« και το «Fatih» απέτυχαν να βρουν κοιτάσματα ή να ολοκληρώσουν, τεχνικά, επιτυχώς τις γεωτρήσεις τους στο παρελθόν. Κι αυτό διότι οι έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ εμπεριέχουν ένα μοτίβο: Την, με γεωμετρική πρόοδο από τον Φεβρουάριο του 2018, κλιμάκωση της προσπάθειας εργαλειοποίησης των υδρογονθράκων, τόσο αναφορικά με τη μεγάλη εικόνα της γεωπολιτικής της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο, όσο και σε σχέση με το Κυπριακό.

Κάτι σαν ρεζίλεμα

Με το «Yavuz» στο «8» η Τουρκία επιστρέφει στην κυπριακή ΑΟΖ εντάσσοντας ξανά τους Τουρκοκύπριους στην εξίσωση του αφηγήματος περί αποκλεισμού τους από τους υδρογονάνθρακες λόγω της απουσίας ύπαρξης διαδικασίας στο Κυπριακό. Και αποτολμά κάτι θεαματικό: Εκθέτει την ΚΔ ως προς την κουλτούρα ασφάλειας, εξασφαλίζοντας από… ανοικτή πηγή κρίσιμα ευρήματα ερευνών που δημοσίευσαν οι εταιρείες που εμπλέκονται στην κυπριακή ΑΟΖ σε κυβερνητική ιστοσελίδα. Το τελευταίο διάστημα, τόσο ο ΥΠΕΞ της ΚΔ κ. Χριστοδουλίδης όσο και ο υπουργός Ενέργειας κ. Λακκοτρύπης, σε παρεμβάσεις τους για τις ενέργειες της Τουρκίας μιλούσαν συχνά και για ενέργειες συντονισμού για αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας «που δεν γίνονται γνωστές στο ευρύτερο κοινό» -υπονοώντας μια διάσταση, όπως ενδείκνυται σε τέτοιες περιπτώσεις, παρασκηνιακής διπλωματίας. Η τέλεια… πάσα για να εκτεθούν αμφότεροι από την Άγκυρα. Παράλληλα, η Τουρκία δοκιμάζει τις δυνατότητες της TPAO σε ένα σημείο όπου η γεώτρηση θα μπορούσε να τελειώσει με μια… φλόγα. Δεδομένης της φύσης της τουρκικής εταιρείας, ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εκτός του ad hoc τετελεσμένου, θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για μια αυθαίρετη εργαλειοποίηση: «Εμείς στο τεμάχιο που ανήκει στην ΤΔΒΚ βρήκαμε την Χ ποσότητα tcf φυσικού αερίου, ελάτε να διαπραγματευτούμε το Υ», θα υποστήριζε σε μια τέτοια περίπτωση η Τουρκία. Για να αναλογιστεί κανείς αυτή την προσέγγιση, ας φανταστεί ένα ελικόπτερο να προσγειώνεται επί του «Yavuz», όπου ο ψευδοπρωθυπουργός Ερσίν Τατάρ ή ο ψευδοΥΠΕΞ Κουντρέτ Όζερσαϊ θα εναγκαλίζονταν με τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν ή τον υπουργό Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ για την ανακάλυψη κοιτάσματος για λογαριασμό της «ΤΔΒΚ». Δεν είναι μόνο ο ψυχολογικός αντίκτυπος ή λόγοι που σχετίζονται με τις «εκλογές» στα κατεχόμενα. Σε μια τέτοια περίπτωση, είναι και η ωμή πραγματικότητα. Το τι έχει συντελεστεί, πέραν του εδάφους, και επί της θάλασσας.

Το worst case scenario

Η Τουρκία μέχρι στιγμής έχει προβεί σε α. Παρεμπόδιση της ΕΝΙ και ακύρωση της προγραμματισμένης γεώτρησης της ιταλικής εταιρείας στο τεμάχιο «3» β. Γεώτρησης εκτός αδειοδοτημένου τεμαχίου γ. Γεώτρησης εντός αδειοδοτημένου τεμαχίου. Αυτά τα τρία μοτίβα δεν αποκλείουν μια σειρά κλιμακώσεων, με έναν έμπειρο παρατηρητή των γεγονότων να μην προσλαμβάνει την έλευση «Yavuz» στο «8» ως την κορύφωση των ακυρωτικών ενεργειών της Τουρκίας στην Κύπρο. Δεδομένων των εξαγγελιών της Κυπριακής Δημοκρατίας για 8-9 γεωτρήσεις εντός του 2020-2021, τα τεμάχια 2, 3, 8, 9 και 11 που ανήκουν στην κοινοπραξία Total-ENI ή στην Total –με ενισχυμένη μάλιστα την παρουσία της Total στα 2, 3 και 9- υπάγονται απευθείας στον αναθεωρητικό σχεδιασμό της Τουρκίας. Το worst case scenario συνεπώς εδώ είναι να υπάρξει σειρά τουρκικών γεωτρήσεων σε ένα ή περισσότερα εξ αυτών ακόμη και με την ταυτόχρονη παρουσία των δύο γεωτρύπανων της TPAO («Fatih» & «Yavuz») ή και της προσθήκης τρίτου –σύμφωνα με την εξαγγελία της ίδιας της τουρκικής εταιρείας για αναζήτηση ακόμη ενός, όπως γράφτηκε και στον τουρκικό, φιλοκυβερνητικό Τύπο. Αυτά, σε συνδυασμό με την μη άμεση έλευση της γαλλικής Total εξαιτίας καθυστέρησης (λόγω βλάβης) στο τρυπάνι «Tungsten Explorer» και της μετατόπισης του προγραμματισμού στη γεώτρηση του γαλλικού κολοσσού στην ΑΟΖ του Λιβάνου (στόχος Byblos 1 εντός του τεμαχίου 4 εκεί) δημιουργούν μια δυσχερή εικόνα για το ερευνητικό πρόγραμμα της ΚΔ. Την απουσία γεώτρησης, πιθανόν, στο πρώτο εξάμηνο του 2020. Αυτό που αξίζει να σημειωθεί εδώ είναι πως παρά τις προσπάθειες της ΚΔ να δημιουργήσει κόστος στην TPAO, η τελευταία έχει μπει σε μια διαδικασία «ιδίων μέσων», είτε σχεδιάζοντας σε εθνικό επίπεδο την παραγωγή υλικού για τα γεωτρύπανά της, ώστε να μην εξαρτάται από ξένες εταιρείες λόγω των έκνομων ενεργειών της, είτε μαθαίνοντας σταδιακά από τις πρώτες της απόπειρες στην Κύπρο. Το «litmus test» πάντως, σε κάθε περίπτωση, για την κυπριακή ΑΟΖ παραμένει η έλευση της Total, δεδομένου ότι η Λευκωσία έχει ποντάρει στην αποφασιστικότητα της Γαλλίας να μην παρεμποδιστεί από την Τουρκία. Εδώ τα σενάρια είναι δύο: α. Παρεμπόδιση της Total και ουσιαστική επίτευξη της ολοκληρωτικής de facto ακύρωσης του ενεργειακού προγράμματος της ΚΔ –πλην της Exxon και β. Η ανεμπόδιστη έλευση της Total σε στόχο εκτός των τουρκικών διεκδικήσεων –που ωστόσο σε ένα εργαλειακό επίπεδο για την Άγκυρα καθιστά την κυπριακή ΑΟΖ ένα πεδίο «ιδιάζουσας διχοτόμησης» όπου η ΚΔ θα τρυπά νόμιμα δίπλα ακριβώς από τις παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.