Φόρμα αναζήτησης

Το άρθρο 14 του Κυπριακού Συντάγματος

   Του Κωνσταντίνου Μαυροειδή*  

  1. Το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να επανέλθει και να εισέλθει στην χώρα υπηκοότητάς του (δικαίωμα εισόδου), είναι απόλυτο και σύμφυτο με την έννοια της ιθαγενείας, αποτελεί δε το πρωταρχικό δικαίωμα που απορρέει από αυτήν. Από το δικαίωμα τούτο γεννάται η αντίστοιχη υποχρέωση, διεθνούς δικαίου, κάθε κράτους, να δέχεται τους υπηκόους του. Αυτός ο διεθνούς δικαίου παραδεδεγμένος κανών, διατυπούται στο άρ. 13 παρ. 2 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο άρ. 13 παρ. 4 του Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και στο αρ. 3 παρ. 2 του Τετάρτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ.
  2. Στο ΙΙ τμήμα του Κυπριακού Συντάγματος (άρ. 6-35) κατοχυρώνονται τα θεμελιώδη δικαιώματα με πρότυπο την ΕΣΔΑ, ως αποτέλεσμα της ρητής πρόνοιας του Άρθρου 5 της Συνθήκης εγκαθίδρυσης. Αποτελεί νομολογιακά καθιερωμένη αρχή ότι συνταγματικές διατάξεις, οι οποίες πηγάζουν από Διεθνείς Συνθήκες, ερμηνεύονται σύμφωνα με τον τρόπο που τυγχάνουν ερμηνείας από τα καθ’ ύλην Διεθνή Δικαιοδοτικά Όργανα, που έχουν το καθήκον ερμηνείας και εφαρμογής των συγκεκριμένων διατάξεων των συνθηκών. Το Κυπριακό Σύνταγμα από ό,τι αναφέρεται στα άρθρα 6, 146, 139, υιοθετεί την οργανική θεωρία, αφού τα συγκεκριμένα άρθρα αναφέρονται σε Αρχές (νομοθετικές, εκτελεστικές και δικαστικές) που, λειτουργώντας στο πλαίσιο του άρ. 35 Σ., διασφαλίζουν η κάθε μία εντός των ορίων της, τα από το Μέρος ΙΙ προστατευόμενα δικαιώματα χωρίς καμία απόκλιση. Το άρθρο 34 Σ., περαιτέρω, στερεί σε οποιονδήποτε το να υπονομεύει ή να καταργεί οποιαδήποτε από τα δικαιώματα, που κατοχυρώνονται από το μέρος ΙΙ. Το Σύνταγμα εγγυάται αυτά τα δικαιώματα στο άρθρο 28, σε κάθε άτομο χωρίς καμία δυσμενή διάκριση, άμεση ή έμμεση, εκτός των περιπτώσεων που η ίδια η συνταγματική διάταξη θεσπίζει περιορισμούς, όπως για παράδειγμα του Άρθρου 14, κατά το οποίο «Ουδενός πολίτου απαγορεύεται η είσοδος εις την Δημοκρατίαν ουδ’ επιτρέπεται η εξορία υφ’ οιασδήποτε περιστάσεις». Εδώ προβλέπεται ρητώς ότι το δικαίωμα εισόδου στη Δημοκρατία και η απαγόρευση έκδοσης ισχύει μόνο για τους πολίτες της Δημοκρατίας. Τέλος, στο άρθρο 33 του Συντάγματος ορίζεται ότι «… Τηρουμένων των διατάξεων του Συντάγματος, των σχετικών προς την κατάστασιν εκτάκτου ανάγκης, τα υπό του παρόντος μέρους ηγγυημένα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίαι δεν υπόκεινται εις οιονδήποτε έτερον όρον, δέσμευσιν ή περιορισμόν πλην των εν τω παρόντι μέρει οριζομένων…».
  3. Υποστηρίζεται ότι από τον παραπάνω κανόνα μπορεί να εισαχθούν εξαιρέσεις, όπως λ.χ. για την πρόληψη ποινικώς κολασίμων πράξεων ή προς προστασία της δημοσίας υγείας ή νοσούντων ατόμων. Η υποχρέωση όμως διεθνούς δικαίου κάθε κράτους, άρα και της Κυπριακής Δημοκρατίας (της οποίας το Σύνταγμα έχει ενσωματώσει πλήρως την ΕΣΔΑ και τα Πρωτόκολλά της), να επιτρέπει την είσοδο των ιδίων υπηκόων δεν γνωρίζει εξαιρέσεις. Ο Κύπριος πολίτης εν προκειμένω, ενδεχομένως κατά την είσοδό του στο νησί, είτε θα συλληφθεί είτε θα οδηγηθεί σε υγειονομική απομόνωση, έχοντας όμως πάντοτε το αναφαίρετο δικαίωμα να εισέλθει στην πατρίδα του. Οπότε, τα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης, που μεταξύ άλλων κατέστησαν «ομήρους» Κυπρίους υπηκόους στο εξωτερικό, είναι ενάντια στην ΕΣΔΑ και το Σύνταγμα της Κύπρου και θα πρέπει να αναθεωρηθούν πάραυτα.

* Δικηγόρου στον Άρειο Πάγο και το Συμβούλιο Επικρατείας, Senior Fellow, Κυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.