Φόρμα αναζήτησης

Τι βοήθεια μπορεί να δώσει η Ελλάδα στην Κύπρο

Όλοι όσοι πήγαν στην παρέλαση της 1ης Οκτωβρίου 2019 ανήμερα της επετείου της κυπριακής Ανεξαρτησίας κοίταζαν με κρυφή ελπίδα τον ουρανό. Περιμένοντας να ακούσουν τον υπερηχητικό ήχο των ελληνικών F16 για να αισθανθούν εκείνη την εθνική ανάταση που περιγράφουν οι διάφοροι ειδικοί επί των παρελάσεων δημοσιογράφοι των κυπριακών καναλιών. Τελικά μείναμε με την «εθνική αγαλλίαση» όπως την περιέγραψε δημοσιογράφος του ΡΙΚ βλέποντας το νέο σερβικό «υπερόπλο» το οποίο παρουσίασε η Εθνική Φρουρά.

Είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να πείσει την ελληνική κυβέρνηση να στείλει έστω μία φρεγάτα του πολεμικού ναυτικού στο λιμάνι Λεμεσού, αλλά ούτε κι αυτό κατέστη εφικτό. Αεροπλάνα και φρεγάτες δεν αποκλείεται να έρχονται, αλλά σε προγραμματισμένες διακρατικές ασκήσεις των δύο χωρών και όχι κατά την ημέρα της εθνικής Ανεξαρτησίας της Κύπρου.

Ο Μητσοτάκης

Εν ολίγοις τα μηνύματα που στέλνει στην Κύπρο η νέα κυβέρνηση Μητσοτάκη πόρρω απέχουν από την προθυμία της κυβέρνησης Τσίπρα να λύνει επιτόπου τέτοιου είδους επικοινωνιακά προβλήματα. Εν τοιαύτη περιπτώσει ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ελλάδας Πάνος Καμμένος θα είχε φορέσει το στρατιωτικό του γιλέκο και θα έφτανε ο ίδιος με τη φρεγάτα στην Κύπρο. Όσο για τα αεροπλάνα, το θέμα μάλλον θα ήταν τυπικό.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη εκπροσωπήθηκε στον παρέλαση της 1ης Οκτωβρίου από τον ΥΠΑΜ Νικόλαο Παναγιωτόπουλο, ο οποίος αναφέρθηκε στο κοινό όραμα των δύο χωρών για μια «ενιαία, ανεξάρτητη, κυρίαρχη Κυπριακή Δημοκρατία, ελεύθερη από κατοχικά στρατεύματα».

Αυτή η αρνητική θέση και κυρίως η στάση της Ελλάδας να μπει στη λογική των αεροπλάνων και των βαποριών εξηγεί εν πολλοίς και πώς η Αθήνα αντιλαμβάνεται το Κυπριακό. Μια αντίληψη η οποία, σύμφωνα με έγκυρους αναλυτές στην ελληνική πρωτεύουσα, επιχειρεί να διασαφηνίσει το δόγμα «Η Κύπρος αποφασίζει και η Ελλάδα συμπαρίσταται». Το οποίο στην πράξη, όπως διαφάνηκε τα τελευταία χρόνια, είχε καταλήξει στο «Η Κύπρος αποφασίζει και η Ελλάδα συμπαρασύρεται». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είναι λαϊκιστής. Σύμφωνα δε με σοβαρούς συνομιλητές του, είναι έτοιμος να συμβάλει σε μια ουσιαστική συμφωνία στο Κυπριακό, αλλά όχι να παίζει τα παιχνίδια των εκάστοτε πολιτικών εξουσιών στην Κύπρο. Το μήνυμα που στέλνεται είναι σαφές. Η Ελλάδα έχει δικά της τεράστια προβλήματα. Δεν έχει περιθώρια να δαπανήσει άλλο πολιτικό κεφάλαιο στο Κυπριακό για να εξυπηρετήσει τον λαϊκισμό κάποιων Κύπριων πολιτικών.

  • Η Ελλάδα το 2004 διακριτικά αλλά με σταθερότητα συμβούλεψε την Κυπριακή Δημοκρατία να κάνει τον συμβιβασμό στο Κυπριακό. Τελικά επειδή η Κύπρος και ο Τάσσος αποφάσιζαν, ο Κώστας Καραμανλής έμεινε, γελοιοποιούμενος, να παίζει PlayStation στο δωμάτιό του στο Μπούργκενστοκ.
  • Η κυβέρνηση Τσίπρα σε συνεννόηση με τους Αμερικανούς έσπευσε να βοηθήσει την Κύπρο στην ανάδειξη της Ανατολικής Μεσογείου ως ενεργειακού τόξου με συμπερίληψη και της Τουρκίας ως προϋπόθεση για επίλυση του Κυπριακού. Τελικά βρέθηκε σε αντιπαράθεση με την Τουρκία για τη δική της ΑΟΖ αφού οι Νίκος Αναστασιάδης και Βενιαμίν Νετανιάχου, ο καθένας για τους δικούς του εσωτερικούς λόγους, επέλεξαν να χρησιμοποιούν το αέριο ως εργαλείο μιας γεωστρατηγικής συμπόρευσης που δήθεν θωράκιζε και την κυπριακή ΑΟΖ, συμπαρασύροντας και την Ελλάδα σε αυτήν. Έπρεπε να γίνει η τριμερής της Ιερουσαλήμ για να αντιληφθεί ο Έλληνας ΥΠΕΞ κ. Κατρούγκαλος τι γινόταν, σπεύδοντας να διαφοροποιηθεί.
  • Σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης δηλώνει έτοιμος να εμπλακεί σε μια σοβαρή συζήτηση του Κυπριακού. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ωστόσο δεν φαίνεται να έχει σαφή εικόνα για το τι θέλει, ενώ ο ΥΠΕΞ Χριστοδουλίδης χρησιμοποιεί το Κυπριακό και δεν το κρύβει για να υπηρετήσει τη δική του ατζέντα ενόψει προεδρικών του 2023. Οπότε και η ελληνική κυβέρνηση κοιτάζει πώς να λύσει τα πρωτεύοντα θέματα που έχει με την Τουρκία, τα οποία έχουν να κάνουν κυρίως με το μεταναστευτικό.

Μας τελείωσαν

Με λίγα λόγια σε σχέση με την Ελλάδα μάλλον μας τελείωσαν τα αεροπλανάκια και οι φρεγάτες άνευ αποχρώντος λόγου και αιτίας. Αν κρίνουμε και από τη σημερινή κατάσταση που επικρατεί στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου πόρρω απέχει από του να παρουσιάζεται ως ο ισχυρός ανήρ της χώρας. Επίσης, ο Αλλάχ να βάλει το χέρι του και στην Αίγυπτο μιας και ο άλλος σύμμαχός μας, ο δικτάτορας Σίσι, κινδυνεύει κι αυτός. Επιπλέον η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπεται μάλλον πιο τεχνοκρατική παρά πολιτική, οπότε ίσως να μην έχουμε κανέναν Γιούνκερ να μιλήσει με ένταση για το Κυπριακό. Τέλος, οι Αμερικανοί προσπαθούν να διαχειριστούν την Τουρκία, δεν πιέζουν ιδιαίτερα στο Κυπριακό, και να ευχόμαστε να μην πιέσουν για λύση-πακέτο, διότι αν το Κυπριακό μπει στο deal του Μεσανατολικού ίσως να μην μας αρέσει καθόλου.

Τι σημαίνουν τα πιο πάνω; Ότι στον βαθμό που μας αναλογεί οφείλουμε να αναλάβουμε τις ευθύνες μας για το Κυπριακό. Κάτι που απέτυχε να πράξει το Εθνικό Συμβούλιο την Παρασκευή. Λαμβάνοντας υπόψη ένα ακόμα πολύ πιο σημαντικό πράγμα το οποίο μας έχει τελειώσει επίσης: Το status quo. Αυτό ποτέ δεν το ελέγχαμε, αλλά δυστυχώς είχαμε την ψευδαίσθηση, την οποία εμπέδωσε κυρίως ο Τάσσος Παπαδόπουλος, ότι το ελέγχουμε και ότι μας ευνοεί. Εφηύρε μάλιστα και τη θεωρία της ομαλοποίησης χωρίς λύση, με αιχμή του δόρατος την υλοποίηση του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας! Η θέση αυτή, που υιοθετήθηκε και από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, τελικά οδηγεί σε ομαλοποίηση των νέων τετελεσμένων, γι’ αυτό και η πολιτική του απέτυχε παταγωδώς. Θεωρούμε ότι τους επόμενους μήνες ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα πρέπει να έχει ενώπιόν του έναν στόχο. Να μπούμε σε μια σοβαρή διαπραγμάτευση για διευθέτηση του Κυπριακού. Μόνιμη επωδός μας στις ανόητες δηλώσεις των Τούρκων αξιωματούχων, που γίνονται κυρίως για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης, είναι η συνεχής πρόκληση-πρόσκλησή μας: «Είμαστε έτοιμοι για σοβαρές διαπραγματεύσεις οι οποίες θα διασφαλίζουν μια ειρηνική λύση προς όφελος όλων. Με την Τουρκία θέλουμε σχέσεις φιλίας και καλής γειτονίας». Βεβαίως γι’ αυτούς που διαφωνούν υπάρχει και άλλη λύση: Να βγάλουμε τους πυραύλους Έξοσετ εκεί στην ακτή του Μαζωτού και να βυθίσουμε το τουρκικό γεωτρύπανο. Όλα τα άλλα περί πρόκλησης κόστους στην Τουρκία είναι ιστορίες της απάνω Κυριακής και το παραδέχτηκε και ο Πρόεδρος προχθές ενώπιον του Εθνικού, τονίζοντας ότι δεν αναμένει μέτρα από την ΕΕ εναντίον της Τουρκίας.

Μάλλον τίποτα από τα πιο πάνω δεν θα κάνουμε. Το μάλλον σίγουρο για τα επόμενα τέσσερα χρόνια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη είναι ότι δεν θα δούμε πολλά ελληνικά αεροπλανάκια πάνω από τον κυπριακό ουρανό. Χωρίς σοβαρή διαβούλευση στο Κυπριακό η οποία να υποχρεώνει την Τουρκία να συζητήσει, είναι μάλλον σίγουρο ότι θα βλέπουμε πολλές φρεγάτες και γεωτρύπανα της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Γενικώς βέβαια για αεροπλανάκια μπορεί να συζητάμε. Γι’ αυτά όμως που μεταφέρουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε διάφορα επίσημα ή ανεπίσημα ταξίδια του.