Φόρμα αναζήτησης

Τι Πρόεδρο μπορεί να εκλέξει ο ΔΗΣΥ;

Στην Κύπρο τελειώνουν οι προεδρικές εκλογές, αλλά στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης μπαίνουν αμέσως οι επόμενες. Η συζήτηση άνοιξε πρόωρα και πάλι μετά τις συναντήσεις ΑΚΕΛ – ΔΗΚΟ, με την παρεμφερή φιλολογία να ξεκινά και πάλι.

Το σενάριο είναι απλό, αφού στηρίζεται στις γνωστές κυπριακές παραδοχές, οι οποίες από το 1960 και εξής δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τις κουβέντες του καφενέ και τη λογική του τι θέλει ο πελάτης. Στην πράξη βέβαια οι προεδρικές στην Κύπρο είναι οι μόνες εκλογές που έχουν κάποια σημασία. Όλες οι άλλες εκλογικές αναμετρήσεις απλώς συνεπικουρούν την προεδρική εκλογή. Το Σύνταγμά μας όπως διαμορφώθηκε το 1964 δίνει στον εκάστοτε Πρόεδρο της ΚΔ υπερεξουσίες τις οποίες θα ζήλευε μέχρι και ο Ταγίπ Ερντογάν ή ακόμα και ο αγιατολάχ του Ιράν. Λογικό είναι λοιπόν όταν μιλούμε για εκλογές όλοι να επικεντρώνονται στις προεδρικές, με την προεδρολογία άλλοτε σε υψηλές συχνότητες και πάντοτε υπογείως να απασχολεί τα κόμματα και τις ηγεσίες τους.

Το ερώτημα

Το βασικό ερώτημα στους πολιτικοκομματικούς κύκλους αυτή την περίοδο είναι πολυδαίδαλο: Ο ΔΗΣΥ θα καταφέρει να εκλέξει Πρόεδρο για τρίτη συνεχόμενη φορά; Όταν το ΑΚΕΛ δηλώνει ότι κύριος στόχος του είναι να αποτρέψει μία ακόμα προεδρική θητεία από τον ΔΗΣΥ, μέχρι πού είναι διατεθειμένο να φτάσει για να το πετύχει; Ο Νικόλας Παπαδόπουλος το 2023 θα ρισκάρει μία ακόμα εκλογική μάχη στις προεδρικές ή έχει συμβιβαστεί με τη θέση ότι αν δεν μπορεί να γίνει βασιλιάς ας καταφέρει να επιβάλει ποιος θα είναι ο βασιλιάς. Προκύπτουν βέβαια και μια σειρά από άλλα ερωτήματα που αφορούν πλέον άλλες προσωπικότητες. Ποιος θα είναι ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ; Θα είναι ξανά ο Αναστασιάδης, ο Αβέρωφ ή ο Χριστοδουλίδης; Κι αν είναι κάποιος από αυτούς, ποιος και μέσα από ποιες συνεργασίες μπορεί να κερδίσει; Μπορεί, τέλος, κάποιος εντελώς ανεξάρτητος να χαλάσει τη μόστρα των κομμάτων;

 

Πέρα από τα ονόματα, βέβαια, υπάρχει και η τακτική των κομμάτων.

 

  • Στο ΑΚΕΛ έχουν διαβλέψει τους τελευταίους μήνες ότι πάει να δημιουργηθεί μια συμπόρευση Αβέρωφ – Νικόλα με κατάληξη την προεδρία της Δημοκρατίας για τον Αβέρωφ και την προεδρία της Βουλής για τον Νικόλα. Άνετα το ΑΚΕΛ θα μπορούσε να προσφέρει τα ίδια στον Νικόλα, αλλά στη συνέχεια προκύπτει ένα ερώτημα. Ποιος θα είναι ο υποψήφιος για την προεδρία που θα προτείνει το ΑΚΕΛ όταν εκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται κάποιος στον ορίζοντα; Ο Νικόλας –πολύ άνετα– θα μπορούσε να αντιστρέψει το σενάριο. Προεδρία της Βουλής στο ΑΚΕΛ και προεδρία της Δημοκρατίας στο ΔΗΚΟ. Κι εδώ προκύπτει ερώτημα: Πόσοι ΑΚΕΛιστές θα ψηφίσουν Νικόλα; Τέλος πάντων, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ούτε να δώσει σήμερα σοβαρές απαντήσεις. Αν βγαίνει ένα συμπέρασμα από τις συναντήσεις ΑΚΕΛ – ΔΗΚΟ είναι ότι το ΑΚΕΛ κάνει τακτική και δεν θέλει από τώρα να επιτρέψει σε κεντροδεξιά συμμαχία να ανδρωθεί και να κτίσει κάποιες βάσεις.
  • Στον ΔΗΣΥ αν κάποιος μιλήσει με ενεργά στελέχη του κόμματος για προεδρικές δεν δείχνουν να ανησυχούν. Το κόμμα έχει υποψήφιο. Είναι ο Αβέρωφ Νεοφύτου, εκτός κι αν ο Νίκος Αναστασιάδης εκφράσει επιθυμία τρίτης θητείας. Από το 2003 στον ΔΗΣΥ, όταν ο Γλαύκος Κληρίδης ήρθε την τελευταία στιγμή, ενώ ετοιμαζόταν ο Αλέκος Μαρκίδης να πάρει το επίσημο χρίσμα, ζητώντας 16 μήνες παράταση στην προεδρία, φυλάνε τα ρούχα τους. Τότε δίπλα στον Μαρκίδη βρίσκονταν και δούλευαν με τη σύμφωνο γνώμη και του Κληρίδη από το τέλος του 2002 στελέχη του ΔΗΣΥ όπως ο Χρήστος Πουργουρίδης, ο Σωκράτης Χάσικος, ο Λεόντιος Ιεροδιακόνου, ο Ντίνος Λόρδος και άλλοι. Όταν ο Κληρίδης ανακοίνωσε στον Αλέκο Μαρκίδη ότι θα είναι ο ίδιος υποψήφιος, ο κ. Μαρκίδης πήγε στο Προεδρικό, λογομάχησε με τον Κληρίδη, έσπασε μια καρέκλα και έφυγε. Την επομένη πήγε στο Χίλτον Παρκ και εξήγγειλε την υποψηφιότητά του. Σε αντίθετη περίπτωση, αν ο Νίκος Αναστασιάδης δηλώσει ότι θέλει και τρίτη θητεία, ο Αβέρωφ δεν πρόκειται να σπάσει καμιά καρέκλα. Οι καρέκλες θα σπάσουν όταν ο Νίκος Αναστασιάδης ανακοινώσει στον Αβέρωφ ότι ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ θα είναι ο Νίκος Χριστοδουλίδης.

Ο Αναστασιάδης

Τα πιο πάνω θα μπορούσαν να θεωρηθούν μια πολύ πρόωρη σεναριολογία, υπό ποια έννοια;

Το ποιος θα είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα κριθεί από την πορεία της κυβέρνησης Αναστασιάδη τα επόμενα χρόνια. Πολλά θα εξαρτηθούν από την πορεία της οικονομίας, από την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων (π.χ. ΓεΣΥ) και εν γένει την ικανοποίηση των πραγματικών αναγκών των πολιτών.

Αυτό έγινε και στις προεδρικές εκλογές του 2018. Ο κυπριακός λαός είδε από το 2013 έως και το 2018 μια κυβέρνηση που άγγιξε θέματα αιχμής και έδωσε λύσεις. Ο Νίκος Αναστασιάδης έκανε μεταρρυθμίσεις που ανέμεναν στα συρτάρια για δεκαετίες (π.χ. μείωση στρατιωτικής θητείας). Για να είμαστε ειλικρινείς, βέβαια, αυτό δεν είναι δυνατόν να το αποδώσουμε μόνο στην κυβέρνηση. Όσο πικρό κι αν ακούγεται, την κατεύθυνση, τον ρυθμό και τους πρωτόγνωρους ρυθμούς επιτάχυνσης τους έδιναν το μνημόνιο και η τρόικα, η οποία ωστόσο βρήκε ενώπιόν της καλούς μαθητές, που έμαθαν από τις εξυπνοβλακείες του Βαρουφάκη και αποφάσισαν ότι όσο γρηγορότερα γίνουν οι μεταρρυθμίσεις τόσο γρηγορότερα θα βγούμε από το μνημόνιο.

Με λίγα λόγια η τρέχουσα διακυβέρνηση Αναστασιάδη είναι αυτή που θα κρίνει αν ο ΔΗΣΥ θα φύγει από την εξουσία ή όχι. Αν οι επιδόσεις της είναι καλές και κυρίως παραγωγικές, τότε ο μέσος Κύπριος ψηφοφόρος θα προβληματισθεί ξανά για την ψήφο του. Σε διαφορετική περίπτωση, η καμπάνια που ξεκίνησαν από τώρα το ΑΚΕΛ και το ΔΗΚΟ ότι προτεραιότητα είναι να απαλλαγούμε από μία ακόμα πενταετία Αναστασιάδη θα βρει απήχηση, θα γίνει σύνθημα και κυρίως ανταπόκριση στην κάλπη.

Κατά γενική ομολογία, πάντως, η δεύτερη θητεία Αναστασιάδη δεν ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς. Αυτό που σταδιακά ο κόσμος αντιλαμβάνεται είναι ότι η δεύτερη αυτή θητεία εξελίσσεται σε μια διαδικασία φθοράς. Με ένα Υπουργικό Συμβούλιο στην καλύτερη περίπτωση τεχνοκρατικό, το οποίο όταν αποχωρήσει και ο Χάρης Γεωργιάδης θα γίνει και ολίγον περισσότερο απολιτίκ. Την ίδια στιγμή οι κατηγορίες για νεποτισμό στοιχειώνουν τον Πρόεδρο, αφού ακόμα και τα ίδια τα μέλη της οικογένειάς του, οι συνεταίροι του και άλλοι τον εκθέτουν σχεδόν καθημερινά με τα καμώματά τους. Η σιωπή του στην πράξη από τον μέσο πολίτη ερμηνεύεται ως συνενοχή του.

Στην οικονομία είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση Αναστασιάδη έχει πετύχει πολλά και είναι παραδεκτό ότι αν χρωστά σε κάποιον την άνετη επανεκλογή του είναι στον Χάρη Γεωργιάδη, ο οποίος παρά την κρίση του Συνεργατισμού κατάφερε να συγκρατήσει στην κάλπη του Νίκου Αναστασιάδη την πλειοψηφία της οικονομικής ελίτ, αλλά κυρίως των αστών, οι οποίοι ούτε για μια στιγμή δεν αισθάνθηκαν την ανασφάλεια του 2012 για την οικονομία.

Σε αυτό που η κυβέρνηση Αναστασιάδη απέτυχε είναι η αποκατάσταση μιας λογικής κοινωνικής δικαιοσύνης. Στο επίπεδο του συμβολισμού, είναι ο άνθρωπος που προωθεί τους πύργους διά της πολιτικής της πώλησης διαβατηρίων, για να κυκλοφορούν κάποιοι με πολυτελή αυτοκίνητα (όπως έκανε ο επιχειρηματίας γαμπρός του την περασμένη βδομάδα), ενώ στον αντίποδα βρίσκονται οι μισθοί των 800 ευρώ και ακόμα τα αντίσκηνα κάποιων αστέγων στη Λεμεσό σε ένα αναπόφευκτο κοντράστ με τους πύργους. Αυτή την υπαρκτή αντίθεση όξυνε περαιτέρω αφελώς ο γαμπρός του Γιάννης Μισιρλής διά του βίντεο που κυκλοφόρησε. Μεταθέτοντας μια έκρηξη θυμού των πολιτών προς το πρόσωπο του ίδιου του Προέδρου στα social media.

Αναστασιάδης και Κυπριακό

Τέλος, η νέα στάση του Προέδρου στο Κυπριακό οδήγησε μεγάλη μερίδα σκεπτόμενων Συναγερμικών και ανεξάρτητων που του έδωσαν την ψήφο τους το 2018 να αποστασιοποιηθούν πλέον ραγδαία από αυτόν. Μια ματιά να ρίξει κάποιος στο στενό του περιβάλλον στο Προεδρικό και θα αντιληφθεί ποιοι έμειναν γύρω του. Αυτοί θα γίνουν ακόμα λιγότεροι αν τον επόμενο μήνα παιχτεί ακόμα ένα παιχνίδι τακτισμού στη Νέα Υόρκη σε σχέση με το εθνικό μας πρόβλημα. Λόγω του Κυπριακού ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν χάνει μόνο σε ποσοστά ψηφοφόρων, αλλά κυρίως σε ποιοτικά χαρακτηριστικά του ΔΗΣΥ. Η απώλεια των opinion leaders έχει οδηγήσει τα ποσοστά στις ευρωεκλογές κάτω του 30%, αλλά και στην ήττα για τη δημαρχία της Αμμοχώστου. Το φαινόμενο αυτό οδηγεί σταδιακά στη δημιουργία μιας τεράστιας ρευστότητας στον χώρο της λεγόμενης πεφωτισμένης Δεξιάς, η οποία αναλόγως υποψηφιοτήτων στις επόμενες εκλογές είναι δυνατόν να αφήσει για πρώτη φορά τον ΔΗΣΥ ακόμα και εκτός δεύτερου γύρου προεδρικών εκλογών.

Ο Πρόεδρος του ΔΗΣΥ

Εν ολίγοις η φορά των πραγμάτων δεν ευνοεί τον ΔΗΣΥ εκτός εάν τους επόμενους μήνες συντελεστεί μια επαναστατική στροφή.

Ο πιο σίγουρος δρόμος πάντως για να εκλέξει ξανά ο ΔΗΣΥ Πρόεδρο δεν είναι να περιμένει μέχρι το 2023, ειδικά αν συνεχιστεί η σημερινή ψυχοφθόρα πορεία και σχέση Προεδρικού και κόμματος.

Η καλύτερη πιθανότητα που έχει ο ΔΗΣΥ να εκλέξει ξανά Πρόεδρο είναι διά της λύσης του Κυπριακού τους επόμενους μήνες. Ο Νίκος Αναστασιάδης εν τοιαύτη περιπτώσει θα μπορέσει με άνεση να εκλεγεί ως ο πρώτος ομοσπονδιακός Πρόεδρος της Κύπρου. Μέχρι το 2023 μεσολαβεί πολύς δρόμος, με τις προοπτικές του ΔΗΣΥ, αν κρίνουμε από τη φορά των πραγμάτων, να μην είναι αυτή τη φορά ευοίωνες.