Φόρμα αναζήτησης

Το κυπριακό πλυντήριο

Χθες βράδυ είχε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας η ταινία «The Laundromat» του Steven Soderbergh με πρωταγωνιστές τους Gary Oldman και Antonio Banderas. Οι δύο διάσημοι ηθοποιοί υποδύονται στην ταινία δύο δικηγόρους οι οποίοι εργάζονται στη γνωστή νομική φίρμα Jurgen Mossack and Ramon Fonseca. Συμπρωταγωνιστεί η Meryl Steep, μια πολύ δραστήρια γυναίκα η οποία αποκαλύπτει μιαν ασφαλιστική απάτη δισεκατομμυρίων. Η δράση εκτυλίσσεται στον Παναμά και το σενάριο επικεντρώνεται στις πρόσφατες αποκαλύψεις γύρω από τη γνωστή υπόθεση με τον κωδικό «The Panama Papers». Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική ομάδα που διερεύνησε την υπόθεση αυτή, γύρω στα 15 δισ. δολάρια διακινήθηκαν από τον Παναμά μέσω δικηγορικών γραφείων και λογιστών σε μια από τις μεγαλύτερες υποθέσεις φοροαποφυγής, φοροδιαφυγής και ξεπλύματος βρόμικου χρήματος.

Με βάση το trailer άνετα σε αυτή την ταινία θα μπορούσαν να συμμετέχουν ως κομπάρσοι αλλά και ως πρωταγωνιστές πολλοί Κύπριοι δικηγόροι, λογιστές και πολιτικοί. Αρκετά εξάλλου είναι τα δικηγορικά και τα λογιστικά γραφεία από την Κύπρο τα οποία παρελαύνουν στους καταλόγους της Mossack & Fonseca με βάση τις αποκαλύψεις. Τα δικηγορικά και τα λογιστικά γραφεία της Κύπρου ανακάλυψαν τον Παναμά μετά το κούρεμα της άνοιξης του 2013 στην Κύπρο και όταν οι Ρώσοι πελάτες τους θέλησαν να μετακινήσουν τα κεφάλαιά τους σε άλλες «πιο ασφαλείς περιοχές». Κατά σύμπτωση αυτήν ακριβώς την περίοδο, και συγκεκριμένα στις 23 Ιουλίου 2013, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης τιμήθηκε για τις υψηλές του υπηρεσίες προς τη χώρα με το Μέγα Περιδέραιο του Τάγματος του Μανουέλ Αμαντόρ Γκουερέρο, το οποίο του απενεμήθη από τον Πρόεδρο του Παναμά Ρικάρδο Μαρτινέλι.

Κύπριοι δικηγόροι, λογιστές και πολιτικοί φαίνεται να πρωταγωνιστούν και στην υπόθεση των Paradise Papers και στη λίστα Λαγκάρντ και βέβαια στο υπό συζήτηση σήμερα θέμα της Troika Laundromat που αποκάλυψε η δημοσιογραφική πλατφόρμα OCCRP.

Η ΜΟΚΑΣ

Οι συζητήσεις στην Κύπρο επί του θέματος αυτού μετά την κόντρα ΑΚΕΛ-Προεδρικού μπήκαν στη δεύτερη φάση τους. Η ΜΟΚΑΣ, η σχετική δηλαδή μονάδα που υπάγεται στη Νομική Υπηρεσία και έχει ως στόχο την καταπολέμηση του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, με δική της πρωτοβουλία, όπως ανακοίνωσε, ανέλαβε να διερευνήσει τις καταγγελίες εναντίον του δικηγορικού γραφείου του Προέδρου. Η ΜΟΚΑΣ με βάση τη νομοθεσία,  λίγα περιθώρια διερεύνησης έχει. Η ουσιαστική διερεύνηση  θα μπορούσε να γίνει από την ίδια την Κεντρική Τράπεζα της ΚΔ. Η ΚΤ τα τελευταία  χρόνια και ενώ αυτές οι πληροφορίες δεν είναι καινούριες,  καμία διερεύνηση δεν έκανε  επί του θέματος αυτού.

Ακόμα και μετά από  κάποιες έρευνες της Αστυνομίας που έγιναν, κανένας δεν είναι σε θέση  να μας πληροφορήσει αν υπήρξε κάποιο χειροπιαστό αποτέλεσμα.

Εύλογα εδώ δημιουργούνται κάποια ερωτηματικά:

  1. Γιατί η Νομική Υπηρεσία εδώ και τόσα χρόνια και η ΜΟΚΑΣ βέβαια δεν ανέλαβαν παρόμοια πρωτοβουλία; Σε σχέση με το σκάνδαλο Troika Laundromat γράφτηκε ότι διακινήθηκαν 4,6 δισ. δολάρια. Πόσα από αυτά πέρασαν μέσω Κύπρου; Μόνο το δικηγορικό γραφείο Νίκου Αναστασιάδη έκανε αυτή τη δουλειά; Γράφτηκε ότι οι διευκολύνσεις του εν λόγω δικηγορικού γραφείου κινήθηκαν γύρω στα 400 εκατ. Τα υπόλοιπα που πέρασαν από την Κύπρο, από άλλα δικηγορικά γραφεία της Λευκωσίας, θα τα αποκαλύψει στην επόμενή της έρευνα η OCCRP;
  2. Ο δικηγορικός σύλλογος, όπως πληροφορούμαστε, έχει συλλέξει εκατοντάδες φακέλους από διάφορα δικηγορικά γραφεία και έχει μάλιστα δημιουργήσει και σχετική ομάδα διερεύνησης ξεπλύματος βρόμικου χρήματος από δικηγόρους και λογιστές. Ποιο είναι το αποτέλεσμα των ερευνών του Δικηγορικού Συλλόγου και του Πειθαρχικού του Συμβουλίου, πρόεδρος του οποίου είναι σήμερα ο γενικός εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης;

Η δικαιολογία

Βέβαια, όπως λέχθηκε κατά κόρον, οι υποθέσεις αυτές είναι παλιές. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Οι κανονισμοί στη διακίνηση χρήματος έχουν γίνει πολύ πιο αυστηροί. Το σημειώνει στην έκθεσή του για την Κύπρο το αμερικανικό Bureau of International Narcotics and Law Enforcement Affairs τον Μάρτιο του 2019, το επανέλαβε προχθές και η επικεφαλής της Επιτροπής Οικονομικών Υπηρεσιών του Κογκρέσου, Maxine Waters, το καταγράφει και η Mοneyal στις εκθέσεις της.

Παρ’ όλα αυτά η Κύπρος εξακολουθεί στον τομέα αυτό του ξεπλύματος να παραμένει σε μια γκρίζα περιοχή. Όσο αυτό συνεχίζεται, η Κύπρος δεν πρόκειται ποτέ να αναβαθμιστεί ως ένας σοβαρός χρηματοοικονομικός προορισμός, ούτε πρόκειται ποτέ να προσελκύσει σοβαρές επενδύσεις. Σήμερα (χωρίς να αποκλείονται σκοπιμότητες πολιτικές αλλά και ύπουλα κτυπήματα από πλευράς ανταγωνιστών) η Κύπρος υστερεί σε έναν τομέα. Δεν έχει καταφέρει να φέρει ενώπιον δικαστηρίων και να τιμωρήσει έστω κάποιους από αυτούς που αμαύρωσαν το όνομά της τα τελευταία χρόνια.

  • Η Νομική Υπηρεσία επιχείρησε να καταδικάσει μια σειρά από τράπεζες και στελέχη τους, τα οποία φέρουν τεράστια ευθύνη για την οικονομική καταστροφή της χώρας μας και απέτυχε. Ο γενικός εισαγγελέας κατηγορήθηκε για ανικανότητα και απάντησε κάνοντας λόγο για διαπλεκόμενους δικαστές του Ανωτάτου από συγκεκριμένο δικηγορικό γραφείο. Η μεγάλη εικόνα, όπως γίνεται αντιληπτό, δεν είναι ότι ο Κώστας Κληρίδης καβγαδίζει με τους δικαστές στο Ανώτατο, ούτε ότι η Νομική Υπηρεσία –αν κρίνουμε από τα emails Λοϊζίδου– λειτουργούσε σε πλήρη συνεργασία με τους εισαγγελείς του Πούτιν, αλλά ότι η Κυπριακή Δικαιοσύνη στο σύνολό της πάσχει. Ένα χρηματοπιστωτικό κέντρο, όπως θέλει να είναι η Κύπρος, χωρίς δικαιοσύνη δεν έχει κανένα μέλλον.
  • Στις ΗΠΑ μέσω Κύπρου ξέσπασε το σκάνδαλο Μάναφορντ, οδηγώντας ολόκληρο το αμερικανικό πολιτικό σύστημα σε κρίση. Συζητήθηκε ακόμα και το ενδεχόμενο παύσης του Προέδρου Τραμπ, ο οποίος αντιμετώπισε κατηγορίες ότι εξελέγη στην Προεδρία των ΗΠΑ με ρωσικό χρήμα, μέρος του οποίου διακινήθηκε μέσω Κύπρου. Υπουργός του Τραμπ διετέλεσε βασικός μέτοχος της Τράπεζας Κύπρου ανεβάζοντας τον πυρετό της προκατάληψης εναντίον της χώρας μας κυρίως από το στρατόπεδο των Δημοκρατικών. Παρ’ όλα αυτά στην Κύπρο δεν διατάχθηκε έστω μία έρευνα, ανεβάζοντας σε παγκόσμια πλέον κλίμακα τον δείκτη της καχυποψίας και για το κυπριακό πολιτικό σύστημα.
  • Παρόμοιες κατηγορίες εκτοξεύουν εναντίον της Κύπρου και για την τράπεζα FBME. Η οποία με απόφαση της Κεντρικής Τράπεζας έκλεισε μεν αλλά κανένας διευθυντής της ή μέτοχος δεν κλήθηκε στην Αστυνομία για κατάθεση.

Τα διαβατήρια

Όχι μόνον δεν έκαναν τίποτε οι αρχές στην Κύπρο για να φέρουν ενώπιον δικαστηρίων κάποιους φερόμενους ως ύποπτους, προχώρησαν σε ένα ακόμα βήμα, το οποίο μας έφερε σε κόντρα όχι μόνο με τις αμερικανικές αρχές αλλά πλέον και με την ίδια την Ευρώπη. Μιλούμε για τη χορήγηση ευρωπαϊκών διαβατηρίων.

Το σχέδιο αυτό αποτέλεσε την επιτομή της απαξίωσης της Κύπρου ως χρηματοπιστωτικού και εν γένει επενδυτικού προορισμού.

  • Η Κύπρος απαξιώθηκε κατά τη δεκαετία του 1990 διαχειριζόμενη τα χρήματα των Σέρβων κατά παράβαση του εμπάργκο των Ηνωμένων Εθνών, μέσω του δικηγορικού γραφείου του Τάσσου Παπαδόπουλου. Νομικοί και πολιτικοί συνεργάστηκαν άψογα σε αυτή τη διαδικασία ρίχνοντας στα σκουπίδια τις εκθέσεις της γενικής εισαγγελέως του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης Κάρλα ντελ Πόντε.
  • Η Κύπρος αρχές αυτού του αιώνα συνέχισε τη δράση της ανακαλύπτοντας τους Ρώσους ολιγάρχες. Κάποιοι ως φίλοι του Πούτιν κάποιοι ως εχθροί του βρήκαν πρόσφορο έδαφος και συνεργάτες στην Κύπρο, η οποία έγινε χώρος διέλευσης δισεκατομμυρίων. Κάποια χρήματα όντως διοχετεύτηκαν σε επενδύσεις κάποια κλάπηκαν από τις τσέπες του ρωσικού λαού. Καμία παρανομία, λένε οι πολιτικοί μας. Ούτε οι τράπεζες που τα έπαιρναν, ούτε οι νομικοί που τα έφερναν, ούτε οι λογιστές που τα διοχέτευαν.
  • Σήμερα βρήκαμε άλλο παραθυράκι. Διαβατήρια! Από το 2013 εισέρρευσαν σε κυπριακά χέρια 7 δισ. δολάρια από τις πωλήσεις διαβατηρίων και βεβαίως το επενδυτικό πρόγραμμα που υποστηρίζει το πρόγραμμα. Βασικά πωλούμε διαμερίσματα σε πύργους. Έρχεται κάποιος, μας ακουμπά μερικά εκατ. δολάρια και άντε γεια. Μπήκαμε στην Ευρώπη κατ’ εξαίρεση, ποτέ δεν καταφέραμε να λειτουργήσουμε ευρωπαϊκά αλλά τουλάχιστον συνεισφέρουμε: Πολιτογραφήσαμε 5.000 Ευρωπαίους πολίτες X 4, διότι διαβατήριο παίρνει και η οικογένειά τους, τους οποίους αμολήσαμε σε διάφορες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να κάνουν τα δικά τους.

Το επιμύθιον

Οι Κύπριοι απλώς σήκωναν και σηκώνουν τα χέρια ψηλά διά της ρήσης «μην πυροβολείτε τον αγγελιαφόρο». Και στα ξεπλύματα και στα διαβατήρια και αλλού: Οι κυπριακοί νόμοι, λέμε σήμερα υπό μορφή δικαιολογίας, τότε ήταν διάτρητοι. Δεν παραδεχόμαστε βέβαια ότι τεχνηέντως ήταν διάτρητοι, αφού στη Βουλή της Κύπρου νομοθετούσαν οι βουλευτές -δικηγόροι που κουβαλούσαν τα χρήματα από τη Ρωσία. Αλλά και κάποιους νόμους τους οποίους αλλάξαμε πώς το κάναμε; Στην κυριολεξία με το πιστόλι στον κρόταφο. Μέσα από υποχρεωτικά μνημόνια αλλά και ξεκάθαρες απειλές κλείσαμε 50.000 λογαριασμούς ξεπλύματος. Εν κατακλείδι δεν θέλουμε να δούμε ότι, πέρα και πάνω από τους ανεπαρκείς νόμους, πάντοτε υπήρχε και υπάρχει ένα τεράστιο θέμα ηθικής και πολιτικής δεοντολογίας.

Από τη στιγμή που δεν το αναγνωρίζουμε, θα παραμείνουμε σε μια γκρίζα περιοχή, η οποία δεν θα επιτρέψει ποτέ στη χώρα μας να αναπτύξει το μεγαλύτερο συγκριτικό της πλεονέκτημα, που είναι ο τομέας των υπηρεσιών. Ο οποίος σε συνδυασμό με τη γεωγραφική μας θέση μπορεί να μεγαλουργήσει.

Υπ’ αυτές τις συνθήκες το μόνο που μπορούμε να αναμένουμε στο εγγύς μέλλον είναι να δεήσει κανένας διάσημος σκηνοθέτης να γυρίσει και για μας κάποια ταινία με τίτλο “The Cyprus Laundromat”. Ενδιαφέρον θα έχει και η διανομή ρόλων. Για να υποδυθούν τον Νίκο Αναστασιάδη, στον ρόλο του καλού πολιτικού που θέλει να καθαρίσει τη χώρα από τη διαπλοκή και τον νεποτισμό, πιστεύω ότι θα δώσουν μάχη οι γνωστοί ηθοποιοί Αλ Πατσίνο και Ντάστιν Χόφμαν, ενώ για τον κομβικό ρόλο του διερευνητικού γενικού εισαγγελέα της Δημοκρατίας νομίζω ότι καταλληλότερος να υποδυθεί τον Κώστα Κληρίδη είναι ο γνωστός Πακιστανός ηθοποιός Rozi Khan.