Φόρμα αναζήτησης

Θα τολμήσουν μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης;

Ένας αστικός μύθος λέει πως τα σύνορα του Δήμου Λευκωσίας περνάνε τη λεωφόρο Τζον Κένεντι στην περιοχή της Ακρόπολης κλέβοντας μερικά οικόπεδα από τον Δήμο Στροβόλου. Η διευθέτηση, λένε, έγινε κάπου στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ώστε να συμπεριληφθεί το σπίτι του Λέλλου Δημητριάδη στο όρια της πρωτεύουσας και ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος να τον διορίσει δήμαρχο.

Από τότε έχουν περάσει 50 χρόνια, ωστόσο το πνεύμα εκείνης της εποχής «ζει» ακόμη, σύμφωνα με τις πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας για τη μεταρρύθμιση στην τοπική αυτοδιοίκηση. Αν ο Μακάριος ήθελε να «βολέψει» τον κ. Δημητριάδη, στόχος του Υπουργείου Εσωτερικών είναι να ξεβολέψει όσο λιγότερους δημάρχους γίνεται.

Πάντα σύμφωνα με τα ρεπορτάζ των συναδέλφων, η όλη μεταρρύθμιση περιορίζεται σε λογιστική διόρθωση στα βιβλία των υπερδανεισμένων τοπικών αρχών μέσα από τις συγχωνεύσεις δήμων. Αν στην περίπτωση του κ. Δημητριάδη οι δημότες της Λευκωσίας στάθηκαν πολύ τυχεροί με τον δήμαρχο, επιτρέψετέ μου όμως να αμφιβάλλω αν η τύχη θα ευνοήσει και τους δημότες στον 21ο αιώνα.

Πέρα από τύχη, οι τότε διευθετήσεις του Μακαρίου γίνονταν στη λογική ότι πραγματικές πόλεις δεν υπήρχαν. Η Λευκωσία, για παράδειγμα, μόλις που εκτεινόταν έξω από τα τείχη και τα προάστια δεν ήταν τίποτα άλλο από τα πλησιέστερα χωριουδάκια. Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1980 υπήρχαν ακόμη κτηνοτροφικές μονάδες σε κεντρικές περιοχές του Στροβόλου, εκεί που σήμερα στεγάζονται τα γραφεία μεγάλων χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων και πολυεθνικών. Τα βοσκοτόπια του 1960 έγιναν οικόπεδα και πολυώροφα κτήρια που στεγάζουν χιλιάδες κόσμο. Το μόνο που δεν άλλαξε είναι η λογική στην οποία βασίζεται η τοπική αυτοδιοίκηση, και αυτό σε βάρος της ποιότητας ζωής των δημοτών και της τσέπης τους.

Έπρεπε να χρεοκοπήσουμε και να μας επιβάλει η τρόικα μεταρρύθμιση στην τοπική αυτοδιοίκηση. Αλλά ακόμη και έτσι, οι δημοτικές αρχές αποδείχθηκαν πολύ σκληρές για να μεταρρυθμιστούν. Επιβίωσαν του μνημονίου και τώρα μέσα από επιχειρούμενα δημοψηφίσματα απειλούν να τερματίσουν τις όποιες σκέψεις. Κάνεις να μην ξεβολευτεί. Εγώ αυτό καταλαβαίνω από την όλη συζήτηση.

Πρέπει να το πάρει απόφαση το Υπουργείο Εσωτερικών πως, θέλει δεν θέλει, θα πρέπει να συγκρουστεί για να περάσει η μεταρρύθμιση. Με συμβιβασμούς και λογικές να μην ξεβολευτούν οι δήμαρχοι τα πράγματα δεν θα προχωρήσουν, πρώτα απ’ όλα γιατί η κοινωνία δεν έχει όρεξη να υπερασπιστεί μισές δουλειές και ένα πλαίσιο με χτυπητές αδυναμίες. Το ίδιο έπαθαν στην κυβέρνηση με τη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας που υπήρξε προϊόν συμβιβασμού με τις συντεχνίες. Όταν η Βουλή το καταψήφισε, σε κανέναν δεν έλειψε. Το ίδιο και με την αποκρατικοποίηση της αρχής τηλεπικοινωνιών. Εκεί το Υπουργείο Οικονομικών δεσμεύτηκε ακόμη και να κρατικοποιήσει ημικρατικούς υπάλληλους που δεν θα ήθελαν να ακολουθήσουν την αλλαγή, αλλά και πάλι δεν πέρασε από τη Βουλή.

Αν θέλουν εκεί στην κυβέρνηση να πετύχουν αυτή τη φορά, θα πρέπει η μεταρρύθμιση να είναι ουσίας και να έχει κάτι να δώσει στον δημότη, όχι στον δήμαρχο, τον δημοτικό σύμβουλο και τον τοπικό κομματάρχη. Ο δημότης θα είναι αυτός που θα την υπερασπιστεί και αυτός που θα αναγκάσει το κόμμα να το περάσει μέσα από τη Βουλή. Στο Υπουργείο Εσωτερικών έχουν την ευκαιρία να φτιάξουν δημοτικές αρχές με βάση τη σύγχρονη γεωγραφία των πόλεων και όχι μέσα από ευκαιριακές συνενώσεις και τεχνητά όρια. Θα πρέπει για κάθε αλλαγή να επεξηγείται ποιο δημόσιο συμφέρον εξυπηρετεί και γιατί είναι αναγκαίο, και όχι μέσα από διαρροές που στόχο έχουν να μετρήσουν αντιδράσεις. Έπρεπε να αρχίσει διάλογος επί των προτάσεων του ΥΠΕΣ χθες και όχι να επιχειρείται αιφνιδιασμός.

Στο υπουργείο δεν είναι ανάγκη να ψάχνουν μακριά τι είναι αυτό που πρέπει να γίνει. Δεν είναι η Κύπρος που θα ανακαλύψει τον τρόπο για πετυχημένη τοπική αυτοδιοίκηση. Αυτό το έκαναν ήδη άλλου. Προσαρμογή στις κυπριακές πραγματικότητες άλλων πετυχημένων μοντέλων πρέπει να κάνουν και όχι προσαρμογή στο συντεχνιακό και μικροκομματικό συμφέρον. Αυτό είναι το ζητούμενο. Θα τολμήσουν;