POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

«Τα αίτια της αποδυνάμωσης του ΑΚΕΛ» του Γιώργου Κουμουλλή



Η πτώση του ποσοστού των ψήφων που εξασφάλισε το ΑΚΕΛ στις πρόσφατες εκλογές παρουσιάζεται κάπως παραπλανητικά από τα ΜΜΕ. Η μείωση κατά 3,3 εκατοστιαίες μονάδες δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική εικόνα διότι η ποσοστιαία πτώση, που είναι το πιο σημαντικό μέτρο -από το 25,67% των βουλευτικών εκλογών του 2016 στο 22,34% του 2021- είναι περίπου 13%. Αν, δε, υπολογίσουμε την πτώση της τελευταίας δεκαετίας με αφετηρία τις εκλογές του 2011, που το ποσοστό του ΑΚΕΛ ήταν 32,67%, τότε η πτώση είναι έτι δραματικότερη αφού φτάνει το 32%. Αν αυτή η τάση συνεχιστεί, σε 25-30 χρόνια το ποσοστό του ΑΚΕΛ θα κυμαίνεται γύρω στο 5%, όπως και του ΚΚΕ στην Ελλάδα.

Πού οφείλεται αυτή η κατρακύλα; Φαίνεται ότι το ΑΚΕΛ πληρώνει παλιές αμαρτίες. Το σιβυλλικό σλόγκαν του αείμνηστου Χριστόφια «Ψηφίζουμε ‘όχι’ για να τσιμεντώσουμε το ‘ναι’» έχει μείνει ανεξίτηλο στη μνήμη των Κυπρίων και η απλή αναφορά του διαφωτίζει μια πτυχή της επιπολαιότητας του κόμματος. Οι Κύπριοι ψηφοφόροι δεν μπορούν να ξεχάσουν τη στροφή 180 μοιρών που έκανε το ΑΚΕΛ παραμονές του δημοψηφίσματος για το σχέδιο Ανάν που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πολλών αναλυτών και αριστερών ψηφοφόρων, η απόφαση αυτή υπαγορεύθηκε από κομματικά και όχι από εθνικά συμφέροντα. Ούτε, ακόμα, μπορούν να ξεχάσουν τη συνεργασία του κόμματος με τον Τάσσο Παπαδόπουλο, που με το ψευδώνυμο Δευκαλίων υπήρξε ο θεωρητικός της ποινής του θανάτου σε στελέχη του ΑΚΕΛ και της ΠΕΟ που διαφωνούσαν με την ΕΟΚΑ. Παρά ταύτα, οι ηγέτες του ΑΚΕΛ συνεργάστηκαν μαζί του με γνώμονα το συμφέρον του κόμματος που αποδείχθηκε όμως μια γκάφα αν ληφθούν υπόψη οι μακροχρόνιες αρνητικές επιπτώσεις που είχε αυτή η συνεργασία στο κόμμα. Η τρέχουσα εμμονή του κόμματος υπέρ της ΔΔΟ αναμφίβολα εκτιμάται από τους πραγματιστές πολιτικούς και μεγάλη μερίδα των ψηφοφόρων, αλλά τι εχέγγυο υπάρχει ότι, όταν έρθει η στιγμή να κριθεί με δημοψήφισμα ένα νέο σχέδιο ΔΔΟ, που φυσικά δεν θα διαφέρει ριζικά από εκείνο του Ανάν, θα υποστηριχθεί από το ΑΚΕΛ; Ότι δεν θα καταψηφιστεί πάλι με χίλιες δυο δικαιολογίες; Εν ολίγοις, το μητρώο του κόμματος δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Εξ ου και η εγκατάλειψή του από τους αριστερούς ψηφοφόρους.

Η διακυβέρνηση του Χριστόφια επίσης πρέπει να μνημονευθεί. Όχι τόσο για την τραγωδία του Μαρί ή την οικονομική κρίση του 2012-13 όσο για την ατολμία που επέδειξε να συγκρουσθεί με το βαθύ κράτος. Η πολιτική του κόμματος όταν ήταν στην πυραμίδα της εξουσίας δεν διέφερε ποσώς από την πολιτική των αστικών κομμάτων. Δεν τόλμησε να αγνοήσει το εκκλησιαστικό κατεστημένο και να βάλει τις βάσεις για ένα κοσμικό σχολείο. Δεν τόλμησε να μειώσει την ανισότητα κατανομής εισοδημάτων και πλούτου. Δεν τόλμησε να αποδομήσει πλήρως τον Γρίβα και έτσι συνεχίζουμε να αποτίουμε φόρο τιμής σ’ έναν άνθρωπο που ήταν ο ηθικός αυτουργός πολλαπλών δολοφονιών αφού οι καλύτερες λεωφόροι των πόλεών μας φέρουν το όνομά του. Δεν τόλμησε κι άλλα πολλά και, συνεπώς, οι απογοητευμένοι αριστεροί ψηφοφόροι αναγκαστικά αναζήτησαν στέγη σε άλλα κόμματα ή απείχαν από τις εκλογές.

Υπάρχει όμως και μια άλλη σημαντική αιτία που εξηγεί τη φθορά του κόμματος. Το ΑΚΕΛ δεν είναι κόμμα της ευρύτερης Αριστεράς αλλά το κόμμα της κομουνιστικής Αριστεράς, έστω κι αν φιγουράρει ως «ΑΚΕΛ – Νέες Δυνάμεις». Εν ολίγοις, δεν είναι ένα κόμμα που αγκαλιάζει όλους τους Αριστερούς, όπως θα ήταν ένα κόμμα μιας Ενωμένης Αριστεράς και συνεπώς δεν είναι απίθανο το ΑΚΕΛ να βρίσκεται αυτή τη στιγμή εν μέσω μιας «φυσιολογικής» πτωτικής πορείας όπως και άλλα κομουνιστικά κόμματα της ΕΕ. Ο κυριότερος λόγος που όλα τα κομουνιστικά κόμματα της ΕΕ έχουν ελάχιστη υποστήριξη έγκειται στο γεγονός ότι κομουνισμός και ελευθερία δεν είναι έννοιες συμβατές όπως απέδειξε η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Γιατί, πάντα αναρωτιόμουν, αξιοθαύμαστοι άνθρωποι όπως οι ηγέτες του ΑΚΕΛ που περνούν τη ζωή τους αγωνιζόμενοι για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη, που στηλιτεύουν τη βία, που καταδικάζουν την καταστροφική σκληρότητα της πολιτικής που βασίζεται στην ελεύθερη αγορά, που τα μέλη τους δολοφονήθηκαν άγρια για τα πολιτικά τους πιστεύω το 1958, που προειδοποιούν για τους κινδύνους που συνεπάγονται με το φούντωμα του φασισμού να προσελκύονται ταυτόχρονα από μια ιδεολογική κληρονομιά που οδήγησε στην εγκαθίδρυση των πιο ανελεύθερων ή αιμοσταγών καθεστώτων. Φαίνεται τόσο αντιφατικό, τόσο παράλογο. Τα εγκλήματα είναι πάρα πολλά. Δεν είναι μόνο ο Στάλιν που αποδείχθηκε «στυγνός δολοφόνος», όπως τον αποκάλεσε ο Χρουστσόφ. Στην Κίνα, φέρ’ ειπείν το 1959 ολόκληρο το σύστημα της κολεκτιβοποίησης επιβλήθηκε βάναυσα σε ένα από τα χειρότερα επεισόδια μαζικού θανάτου στην ανθρώπινη ιστορία – έως και 45 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. (Βλ. Frank Dikοtter, «Mao’s Great Famine: The History of China’s Most Devastating Catastrophe 1958-62»).

Το ερώτημα που εγείρεται είναι εάν ένας «νέος» κομουνισμός είναι στην πραγματικότητα επιθυμητός. Πολλοί από τους πιο χαρούμενους, πιο υγιείς και πιο άνετους ανθρώπους στον πλανήτη ζουν τώρα σε κοινωνίες μεικτής αγοράς με κατοχυρωμένα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι Σκανδιναβικές χώρες, για παράδειγμα, είναι πολύ πιο κοντά από οποιοδήποτε κομουνιστικό κράτος ήταν ποτέ στις ανθρωπιστικές και ισότιμες αξίες που υποστηρίζουν οι Αριστεροί και οι Μαρξιστές. Δεν είναι τέλειες, αλλά είναι απείρως προτιμότερες από τη Σοβιετική Ένωση, την Κίνα, την Κούβα, τη Βόρειο Κορέα.

*Οικονομολόγος, κοινωνικός επιστήμονας.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.