Φόρμα αναζήτησης

Στοχεύστε τις δαπάνες στην ανάπτυξη

Η λογική λέει πως καλό είναι να ξοδεύεις λιγότερα από όσα κερδίζεις. Ειδικά για υπερδανεισμένα κράτη όπως το δικό μας. Αυτό κάνουμε και εμείς, αλλά καθώς ξεκινά η συζήτηση για τον ετήσιο προϋπολογισμό του κράτους, το ερώτημα είναι από πού παίρνεις τα λεφτά και πώς τα ξοδεύεις. Καλό είναι να το θυμούνται οι βουλευτές αύριο που θα βρεθεί μπροστά τους ο κρατικός ισολογισμός…

Το πού και πώς ξοδεύονται τα χρήματα, είναι η όλη ιστορία του προϋπολογισμού. Οι οικονομικές προτεραιότητες του κράτους, μέσα από τον προϋπολογισμό φαίνονται όχι από τα λόγια, τα θέλω και τα πρέπει. Όλοι θέλουν ο προϋπολογισμός να είναι αναπτυξιακός, αλλά εδώ έχουμε πρόβλημα σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Το κρατικό μισθολόγιο είναι σχετικά υψηλό σε σχέση με άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες και αφαιρεί πόρους από την ανάπτυξη.

«Είμαστε ανήσυχοι για το κατά πόσον αυτό συνεχίζει να αυξάνεται (μισθολόγιο), τότε θα εκτοπίσει περισσότερες δαπάνες σε τομείς όπως την έρευνα και ανάπτυξη, την υψηλή τεχνολογία, για βελτιώσεις ακόμη και στην εκπαίδευση, όπου υπάρχει ανάγκη για επενδύσεις. Άρα, η βελτίωση των προτεραιοτήτων για τις δαπάνες θα ήταν πολύ σημαντική», δήλωσε η Ανίτα Τουλαντάρ, επικεφαλής του κλιμακίου του ΔΝΤ για την Κύπρο σε συνέντευξη στο ΚΥΠΕ με αφορμή την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων με τις κυπριακές αρχές.

Πέρα από το ΔΝΤ, δεν βλέπω κανέναν άλλο εδώ να ανησυχεί. Αν ανησυχούσαμε θα ξεκινούσε μια συζήτηση για συγκράτηση και σταδιακή μείωση του μισθολογίου. Ταυτόχρονα θα γίνονταν σκέψεις για το πώς θα αυξηθούν οι δαπάνες σε αναπτυξιακούς τομείς, ώστε να διορθωθεί το ποσοστό τους ως προς αυτό του μισθολογίου. Μια συζήτηση που θα πρέπει να γίνει με ειλικρίνεια στην Επιτροπή Οικονομικών, αλλά πολύ αμφιβάλλω αν κάποιος θα τολμήσει να αγγίξει μισθούς σίγουρων ψηφοφόρων ή να υπαινιχθεί νέες φορολογίες και αποκρατικοποιήσεις. Ούτε καν, ή ελπίζω ούτε καν, τις λαϊκίστικες φανφάρες που ακούμε σε άλλα κράτη της ευρωζώνης για μειωμένα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Μια τέτοια συζήτηση και μόνο, θα εκτόξευε και το δικό μας κόστος δανεισμού.

Σίγουρα λοιπόν θα ακούσουμε για το κυπριακό πρόβλημα, όταν θα ψηφίζουν οι βουλευτές για τον προϋπολογισμό. Για το πώς θα βρεθούν περισσότερα έσοδα ή για το πώς θα γίνουν εξοικονομήσεις δεν πρόκειται να ακούσουμε λέξη. Αυτό το έλλειμμα εποικοδομητικού διαλόγου είναι απογοητευτικό για την ποιότητα της δημοκρατίας και αντανακλά στην ποιότητα της οικονομικής ανάπτυξης που έχουμε. Αυτό βέβαια δεν μπορεί να το εντοπίσει εύκολα κάποιος, όταν η παγκόσμια οικονομία και οι οικονομίες των κρατών που μας ενδιαφέρουν βρίσκονται σε μεγέθυνση. Αυτό είναι κάτι που θα φανεί όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά, κάτι που σύντομα μπορεί να συμβεί.

Αυτή είναι και η βασική προειδοποίηση των δανειστών μας. Εμπορικοί πόλεμοι, Brexit και μεγαλύτερη από το αναμενόμενο επιβράδυνση στην ευρωζώνη, είναι ικανά να εκθέσουν αυτήν ακριβώς την απροθυμία μας να συζητήσουμε και να δώσουμε κατεύθυνση τώρα, για το πώς προχωρούμε σε βιώσιμη ανάπτυξη. Μετά θα τρέχουμε με «αρπαχτές» και «πειρατείες», ελπίζω μόνο να μην κλαψουρίζουμε πάλι και για δανεικά.

Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, χωρίς στόχευση των δαπανών, το μοναδικό πραγματικό «Plan A» που θα έχουμε σε περίπτωση που τα πράγματα δεν πάνε καλά, θα είναι φορολογικές αμνηστίες και ξεχείλωμα πολεοδομικών ζωνών, δραματικές μειώσεις μισθών και ξεπούλημα περιουσιακών στοιχείων. Αυτή είναι δυστυχώς η εναλλακτική αν δεν έχουμε σοβαρή στρατηγική ως προς τι είδους ανάπτυξη θέλουμε να πετύχουμε. Χωρίς στόχευση επενδύσεων σε τεχνολογία, εκπαίδευση και υποδομές, καλό είναι να ξεσκονίσουμε από τώρα τα «πειρατικά» σχέδια και να δούμε ποιους και πόσο θα «ξεπλύνουμε» αυτή τη φορά ή ποιες ευκαιρίες υπάρχουν από τις οικονομικές περιπέτειες άλλων. «Παρασιτικές» λογικές δηλαδή.

Θα είναι κρίμα βέβαια, γιατί ακόμη και τώρα προλαβαίνουμε να πάμε σε ποιοτική ανάπτυξη. Η οικονομία είναι σε μεγέθυνση, η ανεργία είναι σε πτώση και όλα δείχνουν πως οι επιχειρήσεις ανακάμπτουν. Δύσκολες αποφάσεις θα έχουν λιγότερο πόνο για όλους. Αρκεί να το τολμήσουμε.