Φόρμα αναζήτησης

Πόσο ασφαλείς αισθάνονται οι Κύπριοι;

Κάποια νέα τετελεσμένα στην περιοχή μας εμπεδώνονται, αλλά οι περισσότεροι από μας αισθάνονται ασφαλείς. Διαφορετικά δεν εξηγείται η ακόλουθη τοποθέτηση: «Έχουμε την Κυπριακή Δημοκρατία, μια αναγνωρισμένη χώρα από τα Ηνωμένα Έθνη, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει συνάψει τριμερείς συμμαχίες με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, και σε λίγες βδομάδες υπογράφουμε και στρατιωτική συμμαχία με τη Γαλλία. Έχουμε επιπλέον πάντα στο πλευρό μας και την Ελλάδα. Διαθέτουμε και ένα μικρό αλλά ευέλικτο στρατό για να αντισταθούμε έως ότου έρθει βοήθεια από το εξωτερικό, αλλά κυρίως αισθανόμαστε ασφαλείς διότι έχουμε μια οικονομία που ανακάμπτει. Η Λεμεσός πετά, η Πάφος αναπτύσσεται ραγδαία και η Λάρνακα ακολουθεί κατά πόδας».

Με λίγα λόγια, ο συνομιλητής μου με το τουπέ των προαναφερθέντων επιχειρημάτων, ερωτά: Γιατί να ρισκάρω μια λύση στο Κυπριακό η οποία μπορεί να μου ακυρώσει όλα όσα έχω σήμερα; Γιατί, όπως το είπε ξεκάθαρα και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, να βάλω τους Τ/Κ μέσα στα πόδια μου και την Τουρκία από την πίσω πόρτα για να μας ελέγξει σταδιακά όλους;

 

Η ανάλυση

Αν η πιο πάνω ανάλυση ισχύει, προσωπικά δεν έχω τίποτα να προσθέσω. Ποιος χαζός θα ήθελε να χάσει τα καλά που έχει, θυσιάζοντας και την ασφάλεια που νιώθει, για να μπει σε μια περιπέτεια η οποία μπορεί να του ακυρώσει τη ζωή και γενικά να τον οδηγήσει σε περιπέτειες; Με αυτά τα δεδομένα, θα έπρεπε όλοι γονυκλινείς να ζητήσουμε από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη από τώρα να εξαγγείλει και τρίτη υποψηφιότητα το 2023 για να μας οδηγήσει στο μέλλον με ασφάλεια και ευημερία.

Από την άλλη, βέβαια, σκέφτομαι ότι δεν πρέπει να τα θεωρούμε όλα δεδομένα. Είναι καλό ο κάθε Κύπριος να βάζει τα σωστά ερωτήματα για να διερευνά και να ελέγχει με αντικειμενικότητα ώστε να διαπιστώσει αν η άλφα ή βήτα θέση ισχύει ή όχι.

 

Επαναλαμβάνω λοιπόν το ερώτημα: Πόσο ασφαλείς είμαστε;

  • Ελπίζω να θυμόμαστε ότι το 36% της Κύπρου κατέχεται παράνομα από την Τουρκία από το 1974. Στη βόρεια περιοχή του νησιού μας στρατοπεδεύουν 30-40.000 στρατιώτες εξοπλισμένοι με βαρύ οπλισμό και εκατοντάδες άρματα. Λόγω της μικρής απόστασης Κύπρου – Τουρκίας, ο αριθμός των στρατιωτών και του εξοπλισμού μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να πολλαπλασιαστεί.
  • Θέλω να πιστεύω ότι όλοι γνωρίζουμε ότι η Κύπρος διαχωρίζεται αυτή τη στιγμή από μια γραμμή αντιπαράθεσης 183 χιλιομέτρων από τον Κάτω Πύργο μέχρι τη Δερύνεια. Πρόκειται γι’ αυτό που λέμε Πράσινη Γραμμή, η οποία καθορίζει γεωγραφικά το status quo επί του εδάφους στην Κύπρο. Ποιος αποφάσισε ότι αυτή θα είναι η γραμμή; Ποιος ελέγχει αυτή τη γραμμή; Ποιος μπορεί ανά πάσα στιγμή να παραβιάσει αυτή τη γραμμή, προελαύνοντας ή κάνοντας ένα θερμό επεισόδιο; Το αφήνω στην κρίση σας.
  • Εύχομαι, τέλος, να μην έχουμε ξεχάσει και κάτι ακόμα. Ότι τον Φεβρουάριο του 2018 η Τουρκία παρενέβη στο οικόπεδο 3 της κυπριακής ΑΟΖ και στην ουσία έδιωξε από την περιοχή το γεωτρύπανο της ENI η οποία είχε συνάψει νόμιμο συμβόλαιο με την Κυπριακή Δημοκρατία. Πριν μερικές μέρες η Τουρκία προχώρησε σε κλιμάκωση επί της κυπριακής ΑΟΖ, εγκαθιστώντας δικό της γεωτρύπανο στη δυτική ΑΟΖ της Κύπρου, ξεκινώντας γεώτρηση. Η Κύπρος μπορούσε να αντιδράσει στα νέα αυτά τετελεσμένα; Πέραν κάποιων αυστηρών δηλώσεων, παρενέβη υπέρ της Κύπρου οποιαδήποτε σύμμαχος χώρα για να βοηθήσει την Κυπριακή Δημοκρατία;
  • Πρέπει, τέλος, να επισημανθεί και το εξής: Το λεγόμενο κράτος της Βορείου Κύπρου, το 2011 είχε 190.000 υπηκόους με διαβατήρια της ΤΔΒΚ. Πριν έναν μήνα, η λεγόμενη υπουργός εσωτερικών ανακοίνωσε ότι 25.6000 άτομα είναι κάτοχοι τ/κ διαβατηρίου. Αν στον πληθυσμό αυτό προσθέσει κανείς τους στρατιώτες, τους εποχιακούς εργάτες από την Τουρκία, τους μετανάστες τρίτων χωρών και τους φοιτητές, τότε εύκολα μπορεί να συνυπολογίσει κανείς ότι ο συνολικός πληθυσμός στα κατεχόμενα ξεπερνά τις 400.000. Στις ελεύθερες περιοχές, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, περνούν καθημερινά, χωρίς να βρίσκουμε από πού, 40-50 μετανάστες, που τον τελευταίο καιρό είναι κυρίως αφρικανικής καταγωγής. Την ίδια στιγμή εκατοντάδες Τ/Κ βρίσκονται ενώπιον δικαστηρίων διεκδικώντας τις περιουσίες τους στον νότο, πολλοί δε από αυτούς λόγω οικονομιών δυσκολιών θέλουν να εγκατασταθούν στις ελεύθερες περιοχές. Εν ολίγοις, υπάρχει μια ανεξέλεγκτη ροή πληθυσμού χωρίς να υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισής της.

 

Στην οικονομία

Κάποιοι αισθάνονται ασφαλείς διότι η οικονομία αποτελεί την καλύτερη άμυνα, την ασπίδα μας. Περάσαμε την κρίση, ξεκίνησε η ανάπτυξη, και κάποιοι διεθνώς μας δίνουν και εύσημα γι’ αυτό.

Στη δημοσκόπηση του ΡΙΚ πάντως την Παρασκευή το 40% των πολιτών είχε την εκτίμηση ότι η ζωή τους το 2019 χειροτέρεψε, ενώ το 44% των Κυπρίων δηλώνουν απαισιόδοξοι για το μέλλον. Την ίδια στιγμή, το 45% δηλώνει ότι σε σχέση με τα εισοδήματά του τα βγάζει πέρα δύσκολα ή πολύ δύσκολα, το 41% απλώς τα καταφέρνει και μόλις το 14% δηλώνει ότι περνά καλά. Πόσο, εξάλλου, ισχυρή μπορεί να είναι η οικονομία μας όταν αυξήθηκε κατά 65% το ποσοστό του πληθυσμού, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, που αντιμετωπίζει προβλήματα στη στέγασή του;

Λογικά διερωτάται κανείς, αν έτσι αισθάνονται οι Κύπριοι πολίτες, από πού αντλεί το αίσθημα ασφάλειας ο αρχικός μου συνομιλητής. Είτε σκέφτεται έτσι διότι ανήκει σε εκείνο το 10-14% των Κυπρίων που είδαν τη ζωή τους, με βάση διάφορες δημοσκοπήσεις, να βελτιώνεται και τα εισοδήματά τους να αυξάνονται, είτε ανήκει στη μεγάλη κατηγορία των υπόλοιπων Κυπρίων που υποφέρουν γενικώς αλλά αρνούνται να σκεφτούν, ή απλώς φοβούνται να σκεφτούν.

 

Η πραγματικότητα

Προχθές είχα μια ενδιαφέρουσα συνάντηση με ανώτερο στέλεχος του ΥΠΕΞ γειτονικής μας χώρας που συμμετέχει στις τριμερείς το οποίο περιόδευε στην περιοχή μας. Έδειξε μεγάλο ενθουσιασμό για τις τριμερείς και την προοπτική της κατασκευής του EastMed. Αντέτεινα ότι οι συνεργασίες πρέπει να έχουν στέρεο υπόβαθρο κι ότι πρέπει να λύνουν προβλήματα και όχι να τα συντηρούν ή να τα επιτείνουν. Εξέφρασα τους φόβους μου για την κλιμάκωση της τουρκικής δραστηριότητας στην κυπριακή ΑΟΖ και διερωτήθηκα κατά πόσον οι τριμερείς συμμαχίες θα μπορούσαν να ανασχέσουν την τουρκική επιθετικότητα. Η απάντηση που πήρα ήταν ότι έπρεπε να επέμβει ευθύς εξαρχής η Ιταλία με το πολεμικό της ναυτικό όταν παρενόχλησαν το γεωτρύπανό της στο οικόπεδο 3. «Δεν είναι δουλειά των τριμερών να κάνουν πολεμικές επιχειρήσεις», μου είπε.

Από την άλλη βέβαια θα μπορούσε κάποιος να αντιτείνει ότι η παρουσία μας από το 2004 στην ΕΕ εμποδίζει την Τουρκία να προχωρήσει σε νέα στρατιωτική επέμβαση στην Κύπρο. Αυτό είναι αληθές. Γι’ αυτό και, πολιτικά ομιλούντες, η θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, ότι η Τουρκία πραγματοποίησε εισβολή στην ΑΟΖ μας, δεν είναι ακριβής. Η Τουρκία δεν πραγματοποίησε εισβολή, ούτε καν θερμό επεισόδιο υποχρεώνοντάς μας να παραδώσουμε μέρος της ΑΟΖ, αλλά έκανε μια τρίτη κίνηση στρατιωτικά ανέξοδη, αλλά γεωπολιτικά σημαντική. Επιχείρησε και πέτυχε ένα νέο τετελεσμένο γεγονός, το οποίο σε συνδυασμό με την επιχείρησή της στο οικόπεδο 3 το 2018, στοχεύει στην πλήρη γκριζοποίηση της κυπριακής ΑΟΖ , κάνοντας ένα ακόμα βήμα αποαναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στέλνοντας ταυτόχρονα ένα ισχυρό μήνυμα στην Ελλάδα και στην Αίγυπτο ότι θα πρέπει να υπάρξει μια συνολική διαπραγμάτευση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου.

 

Μια λογική απορία

Όλα τα πιο πάνω καταδεικνύουν ότι δεν μπορούμε να αισθανόμαστε ασφαλείς. Εκτός από καμιά 100σταριά Κύπριους που βγάζουν εκατομμύρια τα οποία μεταφέρουν στο εξωτερικό και έχουν και την ευχέρεια ανά πάσα στιγμή να ναυλώσουν ένα τζετ από το αεροδρόμιο Λάρνακας αναζητώντας άλλη πατρίδα. Από την άλλη βέβαια, λογικά θα αντιτείνει κάποιος: όλοι εμείς που ζούμε εδώ θα γονατίσουμε μπροστά στη στρατιωτική υπεροχή της Τουρκίας και θα αφήσουμε τα τετελεσμένα να νομιμοποιηθούν; Η απάντηση είναι όχι. Θα πρέπει να δώσουμε μάχη μέχρι τελικής πτώσεως για την επιβίωσή μας. Αν έχουμε κάποια επιλογή, ωστόσο, είναι που θα δώσουμε αυτή τη μάχη. Αν η Τουρκία είναι ένας γίγαντας βαρέων βαρών, θα επιλέξουμε εμείς της κατηγορίας φτερού να παλέψουμε στο ρινγκ; Αυτό φαίνεται να κάνουν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Έτρεξαν τις τριμερείς, μας είπαν ότι θωράκισαν την ΑΟΖ μας, τρέχουν από πίσω τους Γάλλους να κάνουμε ναύσταθμο στο Μαρί, ξεκινήσαμε να διεκδικούμε άρση του αμερικανικού εμπάργκο για να αγοράσουμε αμερικανικά όπλα, δείχνοντας ότι επιδιώκουμε να απαντήσουμε στη στρατιωτική κλιμάκωση της Τουρκίας με κλιμάκωση!

Η εμπειρία των τελευταίων 45 χρόνων διαχείρισης του Κυπριακού δείχνει πάντως ότι η Τουρκία δεν πτοείται από αυτά, ούτε κανείς δείχνει διάθεση να την εμποδίσει. Η Τουρκία ήρθε σε δύσκολη θέση το 1992 όταν ο Γιώργος Βασιλείου υπό την αιγίδα του ΟΗΕ την κάθισε στο τραπέζι να συζητήσει το σχέδιο Γκάλι, η Τουρκία βρέθηκε σε φοβερά δύσκολη θέση όταν ο Γλαύκος Κληρίδης διά του δόγματος λύση –ένταξη στην ΕΕ την υποχρέωσε να συζητά επί ίσοις όροις τα πρώτα 3 προσχέδια του σχεδίου Ανάν, η Τουρκία ήρθε σε φοβερά δύσκολη θέση όταν ο Νίκος Αναστασιάδης την υποχρέωσε για πρώτη φορά μετά το 1960 να ξεκινήσει συζήτηση για τερματισμό των επεμβατικών της δικαιωμάτων στην Κύπρο και να δώσει χάρτη συμπεριλαμβανομένης της Μόρφου. Τότε η Τουρκία, με τη βοήθεια της ΕΕ και του ΟΗΕ, συζητούσε στο δικό μας γήπεδο και όχι στο ρινγκ της αντιπαράθεσης που τη βολεύει. Το οξύμωρο εδώ είναι ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης αποχώρησε από τον διάλογο με ίσο μερίδιο ευθύνης για το αδιέξοδο, επιλέγοντας σήμερα να παίζει υπό άνισους όρους το παιχνίδι της Τουρκίας.

Δυστυχώς υπάρχουν πολλοί στην Κύπρο που αισθάνονται το ίδιο ασφαλείς με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και παίζουν αυτό το παιχνίδι συμπορευόμενοι με την πολιτική που ακολουθεί τα τελευταία δύο χρόνια. Η απορία μου νομίζω είναι δικαιολογημένη. Καλά, είναι τόσο σίγουροι ότι υπάρχει και γι’ αυτούς ένα τζετ στο αεροδρόμιο Λάρνακας έτοιμο να τους παραλάβει;