Φόρμα αναζήτησης

Κορωνοϊός: Μεταξύ φόβου και νηφαλιότητας

Η πανδημία κορωνοϊού εδώ και έναν μήνα έχει επιβάλλει τους δικούς της νόμους αλλάζοντας τις ζωές μερικών εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων στην Κύπρο αλλά και δισεκατομμυρίων σε παγκόσμιο επίπεδο. Για κάποιους η επικέντρωση 100% της προσοχής μας στην αντιμετώπιση της πανδημίας είναι αναγκαία διότι αφορά την ίδια την επιβίωσή μας. Δεν λείπουν και κάποιοι πιο ψύχραιμοι βέβαια, οι οποίοι εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι η αναταραχή είναι δυσανάλογη του προβλήματος. Ιδιαίτερα από τη στιγμή που το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται με νηφαλιότητα αλλά από κυβερνήσεις και πολίτες που τελούν υπό το κράτος του φόβου. Υπάρχουν πάντα και οι γενναίοι παράφρονες που συνιστούν μια τρίτη κατηγορία. Οι παράφρονες υπό κάποιες περιστάσεις μετατρέπονται σε ήρωες, στις περισσότερες περιπτώσεις όμως αναδεικνύονται κοινοί ηλίθιοι.

Με λίγα λόγια οι χώρες που στέκονται και αντιμετώπισαν την πανδημία με νηφαλιότητα και σοβαρότητα φαίνεται σήμερα να την ελέγχουν. Στις χώρες που έχουν επιβληθεί οι γενναίοι παράφρονες, η επιδημία είναι ανεξέλεγκτη. Υπάρχουν πάντα και αυτοί που κινούνται στη μέση.

Παράδειγμα 1

Στις σκανδιναβικές χώρες, όπως η Σουηδία, η Νορβηγία και η Δανία υπάρχει εξάπλωση του κορωνοϊού με 5.600, 5.218 και 3.300 κρούσματα αντίστοιχα με βάση τα στοιχεία της Παρασκευής. Υπάρχουν και αρκετοί θάνατοι, αν και τα ποσοστά τους δεν συγκρίνονται με της Ιταλίας ή της Ισπανίας. Οι κυβερνήσεις έχουν ανεβάσει το επίπεδο κινδύνου και επιφυλακής από μέτριο σε πολύ υψηλό και έχουν δοθεί εντολές στους πολίτες να συμπεριφέρονται ανάλογα με βάση τις οδηγίες. Δεν φαίνεται προς το παρόν να επικρατεί φόβος αλλά στην πορεία δεν παρουσιάστηκαν και φαινόμενα υποτίμησης. Οι πολίτες με πειθαρχία συνεχίζουν τη ζωή τους, πίνουν τον καφέ και την μπίρα τους, κάνουν τους περιπάτους τους, αλλά αυτοπροστατεύονται και εφαρμόζουν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία τα μέτρα και τις οδηγίες των κυβερνήσεών τους. Πρόκειται εν ολίγοις για κοινωνίες με συνοχή και παιδεία, που έχουν μάθει να αντιμετωπίζουν τα προβλήματά τους με νηφαλιότητα. Κοινωνίες που προς το παρόν τουλάχιστον δεν δείχνουν να χρειάζονται να μετατρέψουν το κράτος τους σε αστυνομικό για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Πάντως στη Σουηδία τις τελευταίες μέρες παρουσιάζεται αύξηση των κρουσμάτων, οπότε θα δούμε στην πράξη τις αντοχές της και κυρίως κατά πόσο θα διατηρήσει τη νηφαλιότητά της.

Παράδειγμα 2

Στην Ιταλία υπάρχουν στην περιοχή της Λομβαρδίας δύο πόλεις. Το Μπέργκαμο και το Λόντι. Και στις δύο πόλεις παρουσιάστηκαν μέσα στον Φεβρουάριο μερικά κρούσματα. Το Μπέργκαμο τα αγνόησε και έως και τις αρχές του Μαρτίου δεν είχε επιβάλει περιορισμούς, απεναντίας δεν μπήκε στον κόπο να απαγορεύσει τις δημόσιες εκδηλώσεις. Αντίθετα στο Λόντι μπήκαν αυστηροί περιορισμοί, ζητήθηκε από τους πολίτες να κρατούν απόσταση μεταξύ τους, ματαιώθηκαν εκδηλώσεις και η Αστυνομία επέβαλε τις αποφάσεις των τοπικών αρχών. Είναι αλήθεια ότι οι κάτοικοι του Λόντι δέχονταν από πειράγματα έως μπούλινγκ τις πρώτες 10 μέρες, γιατί οι Αρχές τους κατά κάποιο τρόπο τους μάντρωσαν. Μετά από δύο βδομάδες ωστόσο η κατάσταση άλλαξε. Στις 8 Μαρτίου τα κρούσματα στο Λόντι άρχισαν να μειώνονται σε αντίθεση με το Μπέργκαμο όπου άρχισαν να ανεβαίνουν κατά χιλιάδες. Με το νοσοκομείο της πόλης να μην μπορεί να περιθάλψει τους ασθενείς και τους νεκρούς να αυξάνονται κάθε μέρα κατά γεωμετρική πρόοδο. Το παράδειγμα αυτών των δύο πόλεων, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Οξφόρδης, δείχνει πόσο ύπουλος είναι αυτός ο ιός. Σε κτυπά, σε αποκοιμίζει με μηδενικά ή ήπια συμπτώματα, εν τω μεταξύ εκκολάπτεται και πολλαπλασιάζεται στο σώμα σου και στη συνέχεια εκδηλώνεται με σφοδρότητα. Γι’ αυτό και οι ευάλωτες ομάδες των ανθρώπων δείχνουν να μην μπορούν να του αντισταθούν.

Παράδειγμα 3

Πού κινείται η Κύπρος;

Αν θέλουμε να κάνουμε μια σύγκριση, έχουμε την εντύπωση ότι η Κύπρος και η Ελλάδα δεν κινούνται με βάση το σκανδιναβικό μοντέλο. Δεν είμαστε νηφάλιοι. Κινούμαστε από φόβο. Μάλλον έχουμε υιοθετήσει το παράδειγμα του Λόντι. Από την άλλη η Αγγλία και οι ΗΠΑ μάλλον θυμίζουν Μπέργκαμο. Το Λόντι με σωστά μέτρα και επιβολή της πειθαρχίας κατάφερε να φτάσει στο υψηλότερο σημείο της καμπύλης των κρουσμάτων σε 30 μέρες. Η υπόλοιπη Ιταλία πλησίασε τις 50 μέρες για να φτάσει στο υψηλότερο σημείο η καμπύλη, για να μπορέσει να πάρει τις τελευταίες μέρες την κατιούσα. Εν ολίγοις αν ισχύει ο παραλληλισμός μεταξύ των δύο πόλεων και της Κύπρου, τότε εμείς στο υψηλότερο σημείο της καμπύλης θα πρέπει να φτάσουμε περί το τέλος της επόμενης βδομάδας για να μπορέσουμε μετά τις 12-13 Απριλίου να μετράμε λιγότερα κρούσματα. Υπό μία προϋπόθεση: ότι αυτή τη βδομάδα δεν θα υπάρχει χαλάρωση από κανέναν μας.

Από την άλλη γενναίοι παράφρονες όπως ο Τραμπ και ο Μπόρις Τζόνσον, που υποτίμησαν την πανδημία, έχουν πολύ δρόμο μπροστά τους μέχρι να φτάσουν στην κορυφή της καμπύλης.

Οι αριθμοί

Αν η Κύπρος πετύχει, ο φόβος μας θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ήταν δημιουργικός και μας βοήθησε να δώσουμε την απαιτούμενη προσοχή ώστε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Έστω κι αν αποτύχαμε να τον αντιμετωπίσουμε νηφάλια, κάτι που θα μας έδινε τη δυνατότητα να ανεβάσουμε επίπεδο ως κοινωνία. Σε τελευταία ανάλυση αυτή η γρίπη, αν γίνουμε λίγο πιο κυνικοί, μέχρι στιγμής δεν είχε περισσότερα θύματα από ό,τι η κοινή γρίπη στην Ευρώπη. Τα θύματα του κορωνοϊού μέχρι στιγμής στην επικράτεια της ΕΕ είναι γύρω στις 36.000, κάτι που αντιστοιχεί σε 1.060 άτομα ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Πέρυσι, σύμφωνα με ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Ευρώπη είχαμε 60.000 νεκρούς από κοινή γρίπη. Στην Κύπρο είχαμε πάνω από 20 νεκρούς από πνευμονία και η είδηση του θανάτου τους δεν πέρασε ούτε ως μονόστηλο. Σε έκθεση της Eurostat, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου που δεν είναι βέβαια μεταδοτικός, σημειώνεται ότι πάνω από το 1/4 (26%) όλων των θανάτων που καταγράφηκαν στην ΕΕ οφείλεται στον καρκίνο. Σε απόλυτους αριθμούς μόνο το 2016 σχεδόν 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από τη συγκεκριμένη ασθένεια. Στην Κύπρο είχαμε 2.000 περίπου θανάτους. Σύμφωνα πάντα με την Eurostat, στην ΕΕ κάθε χρόνο πεθαίνουν γύρω στις 480.000 άτομα από καρδιοπάθειες, ενώ προκύπτουν και 40.000 θάνατοι από αυτοκτονίες.

Μην αρρωστήσεις

Η Κύπρος όπως προαναφέρθηκε κινείται από φόβο και όχι από μια εμπεδωμένη λόγω κουλτούρας και παιδείας αυτοπειθαρχία. Γι’ αυτό και ο κορωνοϊός προκαλεί και πολλές άλλες δυσανάλογες και επαχθέστερες παράπλευρες απώλειες, και στην υγεία, και στην κοινωνία, και στην οικονομία.

Τις τελευταίες βδομάδες το ιατρικό μας σύστημα ζει και υπάρχει μόνο για τον κορωνοϊό. Ως εφημερίδα γινόμαστε καθημερινά αποδέκτης δεκάδων παραπόνων. Οι γιατροί λειτουργούν υπό καθεστώς φόβου ή προκαλούν φόβο στους πολίτες.

* Ένας φίλος που ξύπνησε με πόνο στο αφτί επικοινώνησε με τον γενικό του γιατρό: “Δεν μπορούμε να σας δεχθούμε”. Από τηλεφώνου τον έστειλε στον ωτορινολαρυγγολόγο. Ούτε αυτός δεχόταν ασθενείς. Από τηλεφώνου έγινε διάγνωση και η συνταγή στάλθηκε μέσω κινητού.

* Ηλικιωμένη γυναίκα με ιστορικό δεν κοιμήθηκε από τις αρρυθμίες. Τηλεφωνεί στον γιατρό. “Μα πού να ‘ρθεις τώρα και να κινδυνεύεις από κορωνοϊό;” Στη γιαγιά δόθηκαν οδηγίες να ηρεμήσει και να παίρνει τα χάπια της.

* Ευάλωτες ομάδες όπως οι διαβητικοί, οι νεφροπαθείς που χρειάζονται αιμοκάθαρση, καρκινοπαθείς που χρειάζονται θεραπεία, τρέμουν να επισκεφθούν νοσοκομεία διότι όλα σχεδόν έχουν κρούσματα κορωνοϊού κυρίως σε ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό.

Εν ολίγοις το σύστημα υγείας προσαρμόστηκε στον φόβο του κορωνοϊού, μολύνθηκε ολόκληρο για να τον αντιμετωπίσει, αφού σε πολλές περιπτώσεις δεν υπήρχαν αναγκαία αναλώσιμα για να προφυλαχθούν. Κάπου σε μεγάλο βαθμό το σύστημα παραγνωρίζει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι αρρωσταίνουν από άλλες ασθένειες.

Δημοσιοϋπαλληλικά

Στη μεγάλη τους πλειοψηφία οι δημόσιοι υπάλληλοι εργάζονται αυτές τις μέρες από το σπίτι. Την ίδια στιγμή δεν μπαίνουν σε κανένα πρόγραμμα οικονομικής στήριξης αλλά θα εισπράττουν μέχρι τελευταίου ευρώ τους μισθούς τους. Παρ’ όλα αυτά μια μεγάλη μερίδα αρνείται να εκτελέσει το καθήκον της. Αυτή τη βδομάδα πήρα διάφορα παράπονα.

* Το Γραφείο του Εφόρου Εταιρειών για παράδειγμα. Το οποίο λειτουργεί ηλεκτρονικά. Μπαίνουν πολίτες κάνουν τις δουλειές τους και αναμένουν κάποιον να υπογράψει ένα χαρτί να πάνε να το παραλάβουν. Δεν απαντά κανένας.

* Το Κτηματολόγιο. Εκκρεμούν χιλιάδες αιτήσεις για τίτλους από επενδυτές που έχουν εγκλωβιστεί. Οι υπάλληλοι δυσκολεύονται να απαντήσουν ακόμα και στα τηλεφωνήματα.

* Το Υπουργείο Παιδείας. Δήθεν ετοιμάζει προγράμματα για εξ αποστάσεως μάθηση. Στην πραγματικότητα 20.000 εκπαιδευτικοί κάθονται σπίτι τους και πληρώνονται αναξιοποίητοι και μαζί τους 120.000 μαθητές παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση με αυτό το πολιτικό και τεχνοκρατικό προσωπικό στο Υπ. Παιδείας, που μέχρι χθες έστελνε εγκυκλίους με φαξ, είναι μάλλον όνειρο απατηλό.

* Τα μόνα υπουργεία τα οποία εργάζονται ικανοποιητικά αυτή την περίοδο είναι το Υπουργείο Οικονομικών, το Υπουργείο Εργασίας και κυρίως το Υπουργείο Υγείας. Τα υπόλοιπα τα έφαγε ο κορωνοϊός. Αν ήμασταν σε κατάσταση νηφαλιότητας τα υπόλοιπα υπουργεία αυτόν τον καιρό θα έπρεπε να λύσουν όλα τα εγγενή προβλήματά τους και κυρίως να τακτοποιήσουν τις εκκρεμούσες υποθέσεις με τους πολίτες. Στόχος με την πλήρη επαναλειτουργία τους να μην έχει μείνει καμιά εκκρεμότητα. Δυστυχώς λόγω του φόβου όλα εκπέμπουν εικόνα διάλυσης.

Κοινωνικά – πολιτικά

Οι παράπλευρες απώλειες στην πολιτική ζωή και την κοινωνία έρχονται να κτίσουν επί υφιστάμενων παθογενειών μας. Πολίτες ανώριμοι κυκλοφορούν επικίνδυνα για να πάρουν βόλτα… το καναρίνι τους. Αστυνομικοί ξαφνικά ανακαλύπτουν έναν μικρό Χίτλερ μέσα τους. Σε σταματούν και ζητούν τον τίτλο ιδιοκτησίας του αυτοκινήτου σου για να δουν το χρώμα. Ή διασκεδάζουν κυνηγώντας αλλοδαπούς τα βράδια στην παλιά Λευκωσία. Πολιτικάντηδες, που είδαν ότι ο φόβος αγοράζει κομματικούς πελάτες, κάνουν προεκλογική εκστρατεία μέσω της πανδημίας παραγνωρίζοντας ότι υπάρχουν σε αυτή τη χώρα και σοβαροί πολίτες που τους παρακολουθούν. Ο Πρόεδρός μας παριστάνει με την προεδρική λιμουζίνα το περιπολικό της Αστυνομίας. Προεξάρχει βέβαια πάντα ο θεματοφύλακας του Συντάγματός μας, ο γενικός εισαγγελέας. Ο οποίος σε κάθε ευκαιρία υποβαθμίζει με δηλώσεις του τις συνταγματικές ελευθερίες αυτής της χώρας, έναντι της προστασίας από την πανδημία. Αυτή τη στάση θα την ανεχόμασταν από έναν πολιτικάντη. Όχι όμως από τον γενικό εισαγγελέα, ο οποίος οφείλει να βλέπει και την αυριανή μέρα.

Τα ΜΜΕ πεθαίνουν

Κοντά σε όλα αυτά υπάρχει και μια άλλη παράπλευρη απώλεια. Μιλούμε για τον θάνατο των εφημερίδων και των υπόλοιπων ΜΜΕ. Οι δημοσιογράφοι δεν έχουν πια ικανοποιητική πρόσβαση στις πηγές πληροφοριών. Δεν μπορούν να κάνουν πλέον σωστά τη δουλειά τους (ερώτηση, επερώτηση, επιτόπου διερεύνηση) αφού τα κέντρα λήψεως αποφάσεων τους έχουν, λόγω επιδημίας, αποκλείσει. Σαν να μην έφτανε αυτό κάποιοι επιχείρησαν να τους κλείσουν και στο σπίτι.

Επιπλέον ο κόσμος δεν κυκλοφορεί, δεν αγοράζει εφημερίδα, εκτός από αυτούς που πηγαίνουν σε περίπτερα. Τα σάιτ έχουν ανεβάσει κατακόρυφα τα hits αλλά δεν υπάρχουν διαφημίσεις, όποτε κάποια οδεύουν σε κλείσιμο. Τα ραδιόφωνα και οι τηλεοράσεις δεν έχουν ροή διαφήμισης διότι οι διαφημιζόμενοι δεν θέλουν να τοποθετούν το προϊόν τους ταυτόχρονα με ειδήσεις δυσάρεστες όπως κρούσματα κορωνοϊού. Οι φαρμακευτικές εταιρείες που θα ήθελαν να διαφημίσουν αυτή την περίοδο απαγορεύεται να διαφημίζουν. Υπάρχει εδώ μια τεράστια αντίφαση, σε σχέση π.χ. με τα σουπερμάρκετ. Στα σουπερμάρκετ όταν ανεβαίνει η κατανάλωση κερδίζει η εταιρεία. Στα ΜΜΕ ανεβαίνει κατακόρυφα η αναγνωσιμότητα αλλά αυτά κλείνουν.

Αντιλαμβανόμαστε ότι για μια πολιτεία και μια κοινωνία οι οποίες δεν κινούνται υπό καθεστώς νηφαλιότητας τα ΜΜΕ δεν είναι προτεραιότητα. Η νηφάλια Δανία, από την άλλη, εξήγγειλε ένα τρομακτικό ποσό ως ενίσχυση για τον Τύπο. Το ίδιο και ο κλεπταποδόχος των ειδήσεών μας Ζούκερμπεργκ μέσω facebook, ο οποίος ανακοίνωσε βοήθεια προς τα ΜΜΕ ύψους 100 εκατ. δολαρίων. Βλέπετε κάποια σοβαρά ΜΜΕ είναι πάντα αναγκαία σε περιόδους κρίσεων για να μην επιτραπεί η πλήρης επικράτηση των fake news και της προπαγάνδας. Αυτό το θέμα βέβαια θα μπορούσαν να το ρυθμίσουν και εκείνοι οι λίγοι πολίτες που πρώτιστα μπορούν να αντιληφθούν τα προβλήματα ενημέρωσης και δημοκρατίας που θα προκύψουν στη συνέχεια. Σημασία λοιπόν θα έχει και ο μικρός οβολός που θα κληθεί ο καθένας να δώσει για να επιβιώσουν κάποια ΜΜΕ που εμπιστεύονται.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.