Φόρμα αναζήτησης

Σεβασμός στον Δημήτρη Χριστόφια αλλά και στην Ιστορία

Ο θάνατος του Δημήτρη Χριστόφια λειτούργησε ως ευκαιρία για κάποιους όχι μόνο για δικαίωση του τέως Προέδρου, αλλά και δική τους δικαίωση. Για να ξαναγράψουν την Ιστορία. Συνεργάτες και κομματικά στελέχη περιφέρονταν στα κανάλια για να υποδείξουν ότι άδικα χρεώθηκε τα όσα χρεώθηκε. Πως στην ουσία για μια καταστροφική πενταετία ο Πρόεδρος δεν έφερε καμιά ευθύνη. Κάποιοι υπέδειξαν ότι εκείνη η διακυβέρνηση θα πρέπει να αποτελέσει φάρο ηθικής και μετριοπάθειας. Παρακαταθήκη για το μέλλον. Ήταν λες και έκλεισε μια πολιτική πορεία, και άνοιξε μια καινούργια, μετά θάνατον. Όσοι τόλμησαν να του ασκήσουν κριτική στο παρελθόν, για το Κυπριακό, την οικονομία, το Μαρί στήθηκαν στον τοίχο. Διότι «τον κατέκριναν άδικα», τον πολέμησαν άγρια» και «ανήθικα». Ακόμα και οι μεγαλύτεροι επικριτές του, αίφνης μετά τον θάνατό του, αποφάσισαν ότι η κριτική που δέχθηκε υπήρξε δυσανάλογη με την πορεία του. Αντί καταγραφής της πολιτικής διαδρομής του, μπήκαμε για μια ακόμα φορά σ’ έναν διαγωνισμό υπερβολής, υποκρισίας, παραποίησης της Ιστορίας.

Υπήρξα από αυτούς που άσκησαν δριμύτατη κριτική προς τον Δημήτρη Χριστόφια για τις πολιτικές θέσεις και κυρίως για τις αποφάσεις του. Οι λόγοι της κριτικής δεν άλλαξαν με τον θάνατό του. Άρα δεν θα μπορούσε να είχε αλλάξει ούτε η κριτική. Ο Δημήτρης Χριστόφιας υπήρξε αναμφίβολα μια σημαντική προσωπικότητα για το κόμμα της Αριστεράς. Ήταν ο πρώτος γ.γ. του ΑΚΕΛ που υπηρέτησε από το πόστο του προέδρου της Βουλής, ο πρώτος που εκλέχθηκε στο ανώτατο αξίωμα της χώρας. Λίγοι θα αμφισβητήσουν την πίστη του στις αρχές που πρέσβευε. Ότι πορεύτηκε με αυτή την ιδεολογία μέχρι τέλους. Αν και πολλοί θα ισχυριστούν ότι αυτή η ιδεολογία ήταν που καθόρισε σε μεγάλο βαθμό και την έκβαση της πενταετίας του. Κάποιος μπορεί να πει ότι στάθηκε και άτυχος. Οι ιστορικές συγκυρίες στις οποίες κλήθηκε να κυβερνήσει δοκίμασαν την ικανότητα και το ιδεολογικό του υπόβαθρο με τρόπο σκληρό, στο απόλυτο. Αυτό όμως δεν μπορεί να αλλάζει τις πραγματικότητες.

Η στάση του στο Κυπριακό στιγματίστηκε από την απόφαση που το ΑΚΕΛ έλαβε με αυτόν στην ηγεσία το 2004. Εκείνο το «όχι» σ’ ένα σχέδιο με περισσότερα θετικά, όπως ο ίδιος δήλωνε, παρά αρνητικά για να τσιμεντώσει το «ναι». Στιγματίστηκε επίσης από την επιλογή του να απομακρύνει τον Γλαύκο Κληρίδη στην κορύφωση της προσπάθειας λύσης για να βάλει στη θέση του έναν πολέμιο της ομοσπονδίας, με αντάλλαγμα την προεδρία της Βουλής, απόφαση που αποδείχθηκε καταλυτική στην πορεία του Κυπριακού. Οι συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν επί ημερών του υπήρξαν σημαντικές. Αλλά και τότε επέλεξε να μην τις κλειδώσει, συμβάλλοντας στην ήττα Ταλάτ και στο κλείσιμο και εκείνης της προσπάθειας. Η παρουσία του στην προεδρία σημαδεύτηκε από τη χρεωκοπία της χώρας. Αυτή συνέπεσε με την παγκόσμια οικονομική κρίση. Ο ρόλος των τραπεζών υπήρξε καθοριστικός. Αν κάποιος, όμως, θέλει να είναι αντικειμενικός κριτής δεν μπορεί να μην υπενθυμίσει τη ρητορική αλλά και τις προτεραιότητες που έθεσε, για τις οποίες δεν δικαιώθηκε. Όπως δεν μπορεί να μην υποδείξει ότι χρειάστηκε 13 μήνες μετά τον αποκλεισμό μας από τις αγορές και 38 υποβαθμίσεις για να προσφύγει στον μηχανισμό στήριξης, διπλασιάζοντας -στην πορεία- τις ανάγκες της χώρας. Το έκανε μάλιστα εσκεμμένα όπως παραδέχθηκε, επειδή «ένας αριστερός αποφεύγει την τρόικα όπως ο διάβολος το λιβάνι». Ούτε υπήρξε μετριοπαθής, όπως έγραψε ένας φίλος. Αντίθετα η προεδρία του σε πολλά της σημεία χαρακτηρίστηκε από έπαρση και αλαζονεία. Για μια πενταετία παρέδιδε μαθήματα οικονομίας στον ΥΠΟΙΚ και τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες. Ήταν ο πρώτος Πρόεδρος που απαξίωσε τα πορίσματα κάθε ερευνητικής επιτροπής – ακόμα και αυτών που οι ίδιος διόρισε. Δήλωνε πως οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν μπορούν να φανταστούν τη χώρα χωρίς αυτόν στο πηδάλιο. Το ότι υπήρξε τίμιος και δεν καταχράστηκε ούτε σεντ, όπως δήλωσε πρώην συνεργάτης του, δεν μπορεί να διαγράψει συμφωνίες εκατομμυρίων στα κρυφά και τεράστια σκάνδαλα τύπου Δρομολαξιάς. Μέχρι και το τέλος αρνήθηκε να προβεί στην παραμικρή αυτοκριτική. Για το Μαρί, υιοθέτησε το αφήγημα ότι υπήρξε «ξένος δάκτυλος». Οι ιμπεριαλιστές ήθελαν «να φύγει ένας κομουνιστής από την εξουσία», δήλωσε σε μια από τις τελευταίες συνεντεύξεις του. Επί θητείας του το ΑΚΕΛ ξέμεινε από δυνάμεις. Ίσως όχι εξ υπαιτιότητας του ιδίου μόνο, αφού για πρώτη φορά κλήθηκε το κόμμα να κυβερνήσει, δοκιμάστηκε η ιδεολογία του. Η πραγματικότητα όμως είναι πως η όλη παρουσία του στιγμάτισε με τρόπο αρνητικό και το ΑΚΕΛ. Δεν ήταν τυχαίο το παράπονό του ότι το ΑΚΕΛ δεν στήριξε το έργο του. Ούτε πως υπήρξε ο πρώτος εν ενεργεία Πρόεδρος που δεν επαναδιεκδίκησε την προεδρία.

Δεν έχω κανένα λόγο να αμφισβητήσω την ποιότητά του ως ανθρώπου. Ούτε τέτοια πρόθεση. Ο Δημήτρης Χριστόφιας όμως υπήρξε πολιτικός. Ως τέτοιος τιμάται άλλωστε. Σεβασμός προφανώς και του αρμόζει. Ο σεβασμός όμως προς τον ίδιο τον πολιτικό αλλά και την Ιστορία επιτάσσει την ειλικρινή καταγραφή της πολιτικής του διαδρομής. Να κριθεί στη βάση του τι έπραξε και κυρίως του τι άφησε. Σεβασμός δεν είναι αυτό που παρακολουθήσαμε την τελευταία βδομάδα.

Ο Δημήτρης Χριστόφιας δικαιούται, όπως και κάθε πολιτικός, να αναμετρηθεί με την Ιστορία. Όχι όμως σε βάρος της ίδιας της Ιστορίας. Όπως δεν θα πρέπει να ισοπεδώνεται ο Χριστόφιας, δεν θα πρέπει να ισοπεδώνεται ούτε η Ιστορία. Ο χρόνος θα τον κρίνει. Είναι βέβαιο ότι το ίδιο θα πράξει και ο καθένας μας. Αυτό όμως για να έχει αξία θα πρέπει να γίνει έχοντας ως βάση την πολιτική του διαδρομή. Και ως στόχο το μέλλον.

antopoly@cytanet.com.cy