POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

«Πρόεδρος Μπάιντεν – Επιπτώσεις στην ενέργεια» του Χαράλαμπου Έλληνα



Κατά τη διάρκεια των εκλογών, ο Joe Biden έδωσε πολλές και μεγάλες υποσχέσεις σχετικά με ένα καθαρότερο ενεργειακό μέλλον στις ΗΠΑ, και συγκεκριμένα τη δέσμευσή του να δαπανήσει 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, μέσα σε τέσσερα χρόνια, για την εξάλειψη των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από την ηλεκτροπαραγωγή έως το 2035. Αυτό αποσκοπεί επίσης στην ανάκαμψη της οικονομίας των ΗΠΑ μετά την Covid-19, δημιουργώντας «σταθερές και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας που να προωθούν την καθαρή ενέργεια στις ΗΠΑ και παγκόσμια». Αυτές οι δεσμεύσεις έχουν δημιουργήσει τεράστιες προσδοκίες, και θα έχουν επίσης εκτεταμένες επιπτώσεις στην ενέργεια παγκοσμίως.

Αλλά όπως δείχνει η μακρά πολιτική του καριέρα, ο Biden δεν είναι ιδεαλιστής – είναι ρεαλιστής και δίνει προτεραιότητα στη συναίνεση. Θα προωθήσει τους ενεργειακούς του σχεδιασμούς με ρεαλιστικό τρόπο.

Αντίκτυπος στην κλιματική αλλαγή

Ο Biden υποσχέθηκε να ανανεώσει πλήρως την ενεργειακή βιομηχανία των ΗΠΑ, θέτοντας στο επίκεντρο πολιτικές που βασίζονται στην αλλαγή του κλίματος, κάτι που έχει επίσης ευρύτερη απήχηση εντός του Δημοκρατικού Κόμματος.

Μία από τις πρώτες ενέργειες της προεδρίας του Biden θα είναι η επανένταξη των ΗΠΑ στη Συμφωνία του Παρισιού και συνεργασία με την Ευρώπη για τη διάσκεψη κλιματικής αλλαγής, COP26, στη Γλασκώβη τον Νοέμβριο 2021. Είναι πολύ πιθανό το 2021 να προβεί σε πρόσθετες δεσμεύσεις, συμπεριλαμβανομένων και στόχων μείωσης εκπομπών το 2030 και δέσμευση για μηδενικές εκπομπές έως το 2050. Τα ενεργειακά του σχέδια περιλαμβάνουν επίσης μεταρρυθμίσεις στον τομέα των υποδομών, της αυτοκινητοβιομηχανίας και της ηλεκτρικής ενέργειας.

Αλλά αν ο έλεγχος της Γερουσίας παραμείνει στους Ρεπουμπλικάνους, είναι πιθανό να αντιμετωπίσει εμπόδια στην εφαρμογή του σχεδίου του να δεσμεύσει 2 τρισεκατομμύρια δολάρια για καθαρή ενέργεια. Αλλά και χωρίς αυτό, θα είναι σε θέση να προωθήσει τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να διευκολύνει την επέκταση ηλεκτροκίνησης σε βάρος χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Ωστόσο, παρόλο που θα επιταχύνει τη μετάβαση σε καθαρή ενέργεια, είναι μάλλον απίθανο να λάβει άμεσα και δραστικά μέτρα για τον περιορισμό παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ.

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο ΗΠΑ

Τα σχέδια καθαρής ενέργειας του Biden αναμένεται να έχουν εκτεταμένες επιπτώσεις στη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου των ΗΠΑ, που ήδη αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα.

Δεν αναμένεται ότι θα παρέμβει για να παράσχει υποστήριξη στην υπερχρεωμένη και, επί του παρόντος, σε μεγάλο βαθμό μη κερδοφόρα βιομηχανία σχιστόλιθου των ΗΠΑ, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση κρίσης από την κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου. Οι ελπίδες για μια γρήγορη ανάκαμψη θα εξαλειφθούν και οι περαιτέρω πτωχεύσεις, συγχωνεύσεις και εξαγορές θα είναι αναπόφευκτες.

Από την άλλη πλευρά, εάν με την πάροδο του χρόνου αναστρέψει τον εμπορικό πόλεμο –και τους δασμούς– με την Κίνα, θα μπορούσε να ενισχύσει τη ζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και μέσω αυτών τις τιμές.

Κεντρικό στοιχείο των δεσμεύσεων του Biden για την κλιματική αλλαγή είναι η απαγόρευση νέων αδειοδοτήσεων σε ομοσπονδιακά εδάφη. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η σχιστολιθική βιομηχανία «δεν βρίσκεται σε κίνδυνο […] πρέπει να συνεχιστεί γιατί χρειαζόμαστε καιρό για μετάβαση» – αλλά θα πρέπει να γίνει πιο καθαρή. Όπως είπε ο Daniel Yergin, αντιπρόεδρος της IHS Markit, «Δεν νομίζω ότι ο Biden θα θέλει να γίνει ο Πρόεδρος που θα προκαλέσει την ταχύτερη αύξηση εισαγωγών πετρελαίου στις ΗΠΑ στην ιστορία».

Αλλά θα επιβάλει αυστηρούς κανονισμούς για την εξάλειψη των διαρροών και εκπομπών μεθανίου από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου. Εν προκειμένω, θα βρει έναν σύμμαχο στην ΕΕ, η οποία μόλις τώρα δημοσίευσε τη «στρατηγική μεθανίου» και πιέζει για το εισαγόμενο ΥΦΑ να απαλλαγεί από ρύπους. Μετρήσεις δείχνουν ότι οι εκπομπές μεθανίου που συνδέονται με το ΥΦΑ ΗΠΑ που εισάγεται στην Ευρώπη μπορεί να είναι 20 φορές υψηλότερες από εισαγόμενο ρωσικό ΥΦΑ.

Το φυσικό αέριο θα διαδραματίσει ρόλο, αλλά θα πρέπει να γίνει καθαρότερο. Θα πρέπει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις εκπομπές μεθανίου και να αποανθρακωθεί. Το σχέδιο του Biden περιλαμβάνει ανάπτυξη τεχνολογίας δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS) –που σχετίζεται με παραγωγή ενέργειας– και για παροχή κινήτρων για την επιτάχυνσή της.

Αλλά με το 2035 να είναι μόνο 15 χρόνια μακριά, και με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να αυξάνονται συνεχώς και τους περιορισμούς σε εκπομπές άνθρακα να γίνονται πιο απαιτητικοί, η βιωσιμότητα του φυσικού αερίου μπορεί ολοένα και περισσότερο να καταστεί αμφισβητήσιμη από οικονομική και περιβαλλοντική άποψη. Η υποστήριξη του Biden για ηλεκτροκίνηση θα διαβρώσει επίσης τη ζήτηση για πετρέλαιο.

Εάν μειωθεί η εγχώρια κατανάλωση φυσικού αερίου, ο κίνδυνος είναι ότι θα υπάρξει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις εξαγωγές ΥΦΑ που θα πλημμυρίζουν τις παγκόσμιες αγορές, προκαλώντας διαταραχές και ακόμα χαμηλότερες τιμές, όπως έχει ήδη γίνει και με το σχιστολιθικό πετρέλαιο.

Τέτοιες εξελίξεις –που είναι πολύ πιθανές– θα επηρέαζαν αρνητικά τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου των ΗΠΑ. Επιπλέον, σε συνδυασμό με παρόμοιες πολιτικές στην Ευρώπη, οι πολιτικές του Biden θα επηρεάσουν το μέλλον της ενέργειας παγκοσμίως – μεταξύ τους, οι ΗΠΑ και η ΕΕ καταναλώνουν περισσότερο από το 30% της παγκόσμιας ενέργειας.

Αντίκτυπος στην αγορά

Η βιομηχανία πετρελαίου εξακολουθεί να βρίσκεται υπό πίεση λόγω του ότι η αύξηση ζήτησης είναι αναιμική. Αλλά τα νέα εμβόλια κορωνοϊού φέρνουν ελπίδες ότι ο χρόνος αποκατάστασης των αγορών είναι πια ορατός. Η διαχείριση της υπερπαραγωγής πετρελαίου, όπως κάνει ο ΟΠΕΚ+ προς το παρόν, θα είναι ένας κρίσιμος παράγοντας.

Ο Biden έχει ήδη δηλώσει ότι σκοπεύει να συνεργαστεί με την ΕΕ για να επαναφέρει τις ΗΠΑ στη διεθνή πυρηνική συμφωνία με το Ιράν. Αυτό θα οδηγούσε στην άρση των αμερικανικών κυρώσεων, οι οποίες θα επέτρεπαν στο Ιράν να επαναφέρει τις εξαγωγές αργού πετρελαίου σε επίπεδα προ κυρώσεων, πάνω από 2 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα, από λιγότερο από 0,5 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα τώρα.

Εάν ο ΟΠΕΚ+ δεν είναι σε θέση ή δεν θέλει να ανταποκριθεί με περαιτέρω περικοπές παραγωγής, αυτό θα διατηρήσει την υπερπαραγωγή και τις χαμηλές τιμές, καθυστερώντας την ανάκαμψη της προβληματικής βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Παγκόσμια εμβέλεια

Ο Biden δεσμεύτηκε να ενσωματώσει πλήρως την κλιματική αλλαγή στις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές ασφάλειας των ΗΠΑ, με παγκόσμιες επιπτώσεις. Υπάρχει μια αυξανόμενη προσδοκία ότι οι ΗΠΑ θα επιστρέψουν σε έναν κορυφαίο παγκόσμιο ηγετικό ρόλο, μεταξύ άλλων και για το κλίμα.

Αλλά πρώτα, ο Biden πρέπει να ξανασυνδεθεί με την Ευρώπη και να αποκαταστήσει τη διατλαντική σχέση, ενδυναμώνοντας την υποστήριξη των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ – που τέθηκε εν αμφιβόλω από τον Trump. Σημαντικό για αυτό είναι η αποκατάσταση σχέσεων ΗΠΑ-Γερμανίας, κάτι που μπορεί επίσης να σημαίνει την άρση των εμποδίων στον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2. Με την υποστήριξη της Ευρώπης, ο Biden θα αντιμετωπίσει επίσης και τις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις που θέτει η Κίνα.

Η σημασία του ΝΑΤΟ και οι ανησυχίες για τη Ρωσία μπορεί επίσης να οδηγήσουν τις ΗΠΑ στην εξεύρεση τρόπων αντιμετώπισης της Τουρκίας και τις προκλητικές επεμβάσεις της στη Συρία, τη Λιβύη, τον Καύκασο και την Ανατολική Μεσόγειο. Αλλά παρόλο που πέρυσι ο Biden είπε ότι «η Τουρκία είναι το πραγματικό πρόβλημα εδώ […] ξέρω τι χρειάζεται για να διαπραγματευτώ με τον Ερντογάν, και αν ήμουν Πρόεδρος θα τον κάναμε να πληρώσει βαρύ τίμημα για όσα έχει κάνει», έχοντας στον νου το ΝΑΤΟ μπορεί να ενεργήσει πιο προσεκτικά. Ωστόσο, ο Ερντογάν πρέπει να περιμένει δυσκολότερες σχέσεις με τον Biden από ό,τι είχε με τον Trump, ειδικά όσον αφορά τις πολιτικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και την επιθετικότητα προς τους γείτονες της Τουρκίας.

Η στρατηγική σημασία της Μέσης Ανατολής για τις ΗΠΑ θα μειωθεί ακόμη περισσότερο. Η στενή σχέση με τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ μπορεί να τεθεί σε διαφορετική βάση, με προτεραιότητα τα αμερικανικά συμφέροντα – για παράδειγμα την επανένταξη στην πυρηνική συμφωνία με το Ιράν και αποσύνδεση από το τέλμα της Υεμένης.

Με τον Biden Πρόεδρο, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο δεν θα είναι πια σημαντικοί παράγοντες στη διαμόρφωση της μελλοντικής πολιτικής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο.

 * Ο Χαράλαμπος Έλληνας είναι Συνεργάτης του Παγκόσμιου Κέντρου Ενέργειας στο Atlantic Council.

 

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.