POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Πότε οι εκλογές έχουν νόημα



Αυτήν την περίοδο γίνονται εντατικές ζυμώσεις σε όλα τα κόμματα ενόψει των βουλευτικών εκλογών του Μαΐου. Όλοι έχουμε κάποιον γνωστό ή φίλο που έχει προσεγγιστεί -ή που έχει προσεγγίσει ο ίδιος- για να είναι υποψήφιος.

Την ίδια στιγμή, όλη η ανθρωπότητα βίωσε τις τελευταίες εβδομάδες και τις τελευταίες μέρες την ανακούφιση από την ομαλή -τελικά- μετάβαση της εξουσίας στις ΗΠΑ. Περάσαμε από τον πλανητικό κίνδυνο σε έναν άνθρωπο με θετικό πρόσημο ορθολογισμού και προόδου (Τραμπ – Μπάιντεν).

Τι είναι, τελικά, αυτό που κάνει τη διαφορά στη Δημοκρατία; Πότε η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος έχει υψηλής στάθμης σημασία, και πώς μπορεί η εκλογική διαδικασία να έχει νόημα, πέρα από τα τετριμμένα;

 

Η αχρωμία

 

Κατ’ αρχήν, είτε χαμηλής είτε υψηλής σημασίας, οι εκλογικές διαδικασίες, πάντα έχουν νόημα. Από τη στιγμή που αποτελούν το βασικό κριτήριο της διάκρισης ανάμεσα στη Δημοκρατία και στον ολοκληρωτισμό, ναι έχουν νόημα. Όμως, το νόημα αυτό συρρικνώνεται όταν συντρέχουν μερικοί παράγοντες. Οι οποίοι αλληλεπιδρώντας αφαιρούν από την εκλογική διαδικασία. Πότε οι εκλογές έχουν μειωμένη αξία;

  1. Όταν έχουν αναπαραγωγικό χαρακτήρα. Όταν δεν αναμένεται από αυτές κάποιο σημαντικό ρήγμα, αλλά υπάρχει γενικά η αίσθηση της επανάληψης. Στην περίπτωση των προσεχών βουλευτικών εκλογών, οπωσδήποτε αναμένονται μερικές επιμέρους διαφοροποιήσεις. Αλλά η γενική αίσθηση είναι αυτή της αναπαραγωγής. Το αν οι Οικολόγοι θα ξεπεράσουν την ΕΔΕΚ, ή το αν ο Καρογιάν θα αποσπάσει δύο ή πέντε τοις εκατό από το ΔΗΚΟ, αυτό δεν είναι διαφοροποίηση μεγάλης κλίμακας. Είναι απλώς αλάτι πάνω σε ένα πολλάκις ξαναζεσταμένο φαγητό.
  2. Όταν οι ιδεολογικές διαφορές είναι υπαρκτές, αλλά οι πολιτικές προτάσεις και πρακτικές δεν είναι αρκετά ευδιάκριτες και αντιθετικές.
  3. Όταν ο πολιτικός λόγος έχει χαρακτήρα διακηρυκτικό, και φαντάζει απομακρυσμένος από την ίδια την πραγματικότητα. Στην περίπτωση δηλαδή που είναι έντονη η αίσθηση στην κοινωνία ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα να περιμένει ένας πολίτης την επομένη των εκλογών.
  4. Όταν οι εκλογές δεν έχουν δημοψηφισματικό χαρακτήρα. Δηλαδή, χαρακτήρα έγκρισης ή απόρριψης μιας συνολικής πολιτικής. Εκείνο που είχε εκατό τοις εκατό η εκλογική διαδικασία στις ΗΠΑ -όχι μόνο για το προεδρικό αξίωμα, αλλά για τις αναπληρωματικές θέσεις στη Γερουσία λίγες εβδομάδες αργότερα- ήταν ακριβώς αυτό.

 

Το χρώμα

 

Η μόνη περίπτωση οι προσεχείς βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο να έχουν διευρυμένη σημασία και να προσελκύσουν στην κάλπη τους πολίτες -ιδιαίτερα νέους- είναι να επιδιωχθεί έγκαιρα η αντιστροφή. Όχι έναν μήνα πριν απ’ αυτές (διότι τότε δεν θα έχει σχεδόν κανένα νόημα και δεν θα προλάβει να πείσει κανένας). Η αντιστροφή θα μπορούσε να γίνει αν κάποιος πολιτικός σχηματισμός κατάφερνε να κάνει τη διαφορά. Για παράδειγμα, αν έκανε τα εξής:

  • Να μετέδιδε με σαφήνεια στην κοινωνία, από τώρα, το τι θα σήμαινε στην πράξη η εκ μέρους του σημαντική αύξηση ποσοστών και εδρών. Τι θα την κάνει αυτήν την αύξηση; Θα την καδρώσει για λόγους εσωκομματικής αποδοχής, ή θα την αξιοποιήσει παραγωγικά για την κοινωνία; Θα είχε νόημα αν έλεγε π.χ. ότι θα συμμαχούσε με τους τάδε πολιτικούς σχηματισμούς, ώστε να περάσουν τα συγκεκριμένα χ και ψ ως τροπολογίες σε ένα νομοσχέδιο για τη διαφθορά. Ή, ακόμη καλύτερα, αν δύο ή περισσότεροι πολιτικοί σχηματισμοί (που θα μπορούσαν να έχουν πλειοψηφία στη Βουλή), παρουσίαζαν κοινό οδοδείκτη για το τι θα ψηφιστεί από το Σώμα τις πρώτες εκατό μέρες μετά τις εκλογές.
  • Να παρουσίαζε πολύ συγκεκριμένες προτάσεις σε επιμέρους τομείς κοινού ενδιαφέροντος, και να καλούσε τα υπόλοιπα κόμματα σε ανοιχτό διάλογο για αυτούς. Τέτοιοι τομείς θα μπορούσαν να είναι π.χ. η περιβαλλοντική πολιτική, η διαφθορά, ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός κ.λπ. Όμως, για να έχει νόημα κάτι τέτοιο θα πρέπει να ξεφεύγει από τις γενικόλογες διακηρύξεις, να λέει τα πράγματα με το όνομά τους, και να έχει τον χαρακτήρα χρονοδιαγραμματικής εφαρμογής συγκεκριμένων βημάτων. Από τώρα.
  • Να ξεπερνούσε το μεγάλο συνταγματικό εμπόδιο: Με το αυτοκρατορικό Σύνταγμα του 1964 που έχουμε, οι εξουσίες είναι συγκεντρωμένες στον Πρόεδρο. Η Βουλή έχει πολύ πιο ισχνές εξουσίες. Ένας τρόπος για να ξεπεραστεί η αχρωμία των βουλευτικών εκλογών είναι η σύνδεσή τους με ζητήματα των προεδρικών. Με αυτόν τον τρόπο, οι βουλευτικές θα μπορούσαν να αποκτήσουν και έναν οιονεί δημοψηφισματικό χαρακτήρα. Π.χ. αυτό θα μπορούσε να το πετύχει ένα κόμμα, αν από τώρα έλεγε ότι δεν πρόκειται να υποστηρίξει υποψήφιο στις προσεχείς προεδρικές, αν αυτός δεν δεσμευόταν έμπρακτα εκ των προτέρων για μια σειρά από πράγματα. Όπως (α) ότι δεν θα υπογράψει ποτέ συμφωνία δύο κρατών ή συνομοσπονδίας, (β) ότι το Υπουργικό του Συμβούλιο θα εξαιρούσε από συνεδρίες όποιον υπουργό είχε συγκρουόμενα συμφέροντα για οποιοδήποτε θέμα, (γ) ότι ο ίδιος δεν έχει καμιά οικογενειακή επιχείρηση που να συνδέεται με κρίσιμους τομείς (κατασκευαστικό, νομικό, λογιστικό, τουριστικό κ.λπ.).

 

Οι πολίτες

 

Κακά τα ψέματα, οι πολίτες αισθάνονται -και σε κάποιο βαθμό είναι- ανίσχυροι μπροστά στο πλαίσιο που διεξάγονται οι εκλογές, ιδιαίτερα οι βουλευτικές. Ένας από τους λόγους είναι και το γεγονός ότι, λόγω του Συντάγματος, οι εκλογές αυτές στην Κύπρο έχουν έντονο το στοιχείο προσωπικής επιρροής. Είναι σαν να ψηφίζεις δήμαρχο, σε μιαν άλλη ανεπτυγμένη χώρα. Άρα, είναι πολύ εύλογος ο πειρασμός να επιλέγει κανείς τον «βουλευτή του» με βάση το πόσο του χαμογέλασε. Και το πόσο θα νιώθει μετά τις εκλογές ότι έχει έναν «δικό του» άνθρωπο στον προθάλαμο της εξουσίας. Γι’ αυτό και πολλές φορές η συλλογή ψήφων από ένα κόμμα είναι περισσότερο συνδεδεμένη με την προσωπικότητα των υποψηφίων του παρά με τις θέσεις του ως κόμμα.

Η απάντηση δεν είναι η επιστροφή στη σκληρή ιδεολογική ταύτιση, ανεξαρτήτως προσώπων. Η σύγχρονη απάντηση είναι το τι έχει να πει -και κυρίως αν πείθει ότι έχει πρόθεση να κάνει- τόσο το κόμμα όσο και ο συγκεκριμένος υποψήφιος που κτυπά την πόρτα του πολίτη, για συγκεκριμένα πράγματα. Για παράδειγμα, δεν γίνεται να αποδέχονται όλοι, πολιτικοί και πολίτες, ότι με το Σύνταγμα που έχουμε είμαστε κράτος οπερέτα, και την ίδια στιγμή να έρχονται εκλογές και κανένας (μα κανένας!) να μην μιλά γι’ αυτό. Κόμμα ή υποψήφιος. Να μην μπορεί έστω να τραυλίσει ότι θα αναλάβει πρωτοβουλία για έναρξη διαδικασίας αλλαγής του Συντάγματος.

Επομένως, η δύναμη των πολιτών δεν είναι μηδενική. Την επόμενη φορά που θα «του κτυπήσει την πόρτα» ένας υποψήφιος ή ένα κομματικό επιτελείο, ο πολίτης μπορεί να αλλάξει το τροπάρι: Αντί να το παίξει κακοφανισμένος και παραιτημένος, απειλώντας με αποχή, ή αντί να σπεύσει να μετρήσει το πόσο πλατύ είναι το χαμόγελο του υποψηφίου, για να ξέρει πόσο θα εξυπηρετηθεί την επομένη των εκλογών, ας υποβάλει ως ερώτημα ένα από όλα τα πιο πάνω.

 

 

ΚΑΛΑΘΙ

  • Δις ις Σάιπρους Καμόρα (1): Τι γίνεται με το ΡΙΚ; Μετά το βίντεο του Al Jazeera οι δημοσιογράφοι του άρχισαν να ξεφεύγουν. Συμπεριφέρονται σχεδόν αντικειμενικά στους καλεσμένους, και όλο με σκάνδαλα και διαφθορά ασχολούνται. Ακόμη και στους υποτίτλους των ειδήσεων πετάνε κάτι «Νέα γκάφα Γιολίτη», και τέτοια. Πρόεδρε, πάρε τα μέτρα σου! Τόσος κόπος, τόσες ψυχές δοσμένες στις μυλόπετρες για να ελέγξουμε τα ιδιωτικά κανάλια, και θα τη βρούμε από το κυβερνητικό ΡΙΚ τελικά;;;!!!
  • Δις ις Σάιπρους Καμόρα (2): Έκτακτο διάγγελμα του Προέδρου για την υπερψήφιση του προϋπολογισμού και τα αγαθά που θα προκύψουν απ’ αυτήν – «Τσοβόλα δώστα όλα, έρχονται εκλογές». Πρόεδρε, ετοιμάσου: Μέχρι τον Μάιο αυτήν τη δουλειά θα κάνεις, θες δε θες. Μέρα παρά μέρα διάγγελμα… Το κόμμα ακούμπησε πάτο εξαιτίας σου. Ώρα να δώσεις κάτι από τα κέρδη για να το ξελασπώσεις.
  • Δις ις Σάιπρους Καμόρα (3): Όσοι τρίβουν τα χέρια τους από τις κόντρες στον ΔΗΣΥ να σταματήσουν να τα τρίβουν. Και να ξεπλυθούν με σαπούνι – νίβοντας και το πρόσωπό τους, μπας και ξυπνήσουν. Οι κόντρες δεν είναι ένδειξη παρακμής και «διάλυσης». Για το ποιος θα είναι ο επόμενος Πρόεδρος γίνονται. Και η βεβαιότητα ότι αυτός θα είναι από τον ΔΗΣΥ θα έπρεπε να σπάει τα κόκκαλα των υπολοίπων. Αυτή η βεβαιότητα είναι που πρέπει να τους προβληματίζει. Όχι να χαριεντίζονται κιόλας. Ότι τάχα ο υποψήφιος που θα τους στείλει διαστρικά ο Άλφα του Κενταύρου, σε δεκαοχτώ μήνες, θα σαρώσει!!!…

 

 

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.