POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Πώς μας τέλειωσε το Κυπριακό;



 

Διαβατήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας στον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ έδωσε ο Τάσσος Παπαδόπουλος με απόφαση του Υπουργικού του Συμβουλίου το 2004. Μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων το 2003 και την απόρριψη του σχεδίου Ανάν τον Απρίλιο του 2004, ο Τάσσος Παπαδόπουλος, πέραν της παραχώρησης διαβατηρίων και ταυτοτήτων, έκανε και άλλα πράγματα: Παρέσχε δικαίωμα στους Τ/Κ να επισκέπτονται για θεραπεία τα νοσοκομεία στις ελεύθερες περιοχές, επέτρεψε σε χιλιάδες Τ/Κ να εργάζονται στις νότιες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, τακτοποίησε εκκρεμούσες συντάξεις Τ/Κ που δικαιούνταν για την εργασία τους προ του 1974 και κυρίως δεν άσκησε κανένα από τα 52 βέτο που έλεγε ότι διέθετε στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2004, επιτρέποντας έτσι στην Τουρκία να ξεκινήσει ενταξιακές συνομιλίες με την ΕΕ. Ξεκάρφωτο κερασάκι στην τούρτα μετά το βροντερό μας «Όχι» στα δημοψηφίσματα ήταν η δήλωση του ότι «οι Συνθήκες Ζυρίχης – Λονδίνου ήταν ευλογία».

Γιατί τα έκανε όλα αυτά ο Τάσσος; Ο πέμπτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας μπορεί να ήταν εθνικιστής, σκληροπυρηνικός και αντιτούρκος. Ποτέ ωστόσο δεν θα βρεθεί κανένας να υποστηρίξει ότι ήταν και χαζός. Μετά την παραβίαση κάθε συμφωνίας που κάναμε για να γίνουμε δεκτοί στην ΕΕ, τις φωνές του Φερχόιγκεν ότι κοροϊδέψαμε τους πάντες και τη θλιβερή απομόνωση στην οποία περιπέσαμε, γνώριζε ότι έπρεπε να προχωρήσει σε κινήσεις κατευνασμού των εταίρων μας. Αν δεν τις έκανε οι κίνδυνοι ήταν πολλοί. Κάποιοι απειλούσαν ότι θα μπορούσε π.χ. να δώσει η ΕΕ διαβατήρια στους Τ/Κ. Θα μπορούσε η Τουρκία πειστικά να ζητήσει αναγνώριση του ψευδοκράτους.

 

Το ρίσκο

Ας μπούμε στο μυαλό των υποστηρικτών του Τάσσου Παπαδόπουλου. Διατείνονται ότι παραβιάζοντας τις δεσμεύσεις που πήραν οι δύο προηγούμενοι Πρόεδροι της Κυπριακής Δημοκρατία (δηλαδή ο Γιώργος Βασιλείου και ο Γλαύκος Κληρίδης) για ταυτόχρονη λύση του Κυπριακού και ένταξη στην ΕΕ, ο Τάσσος Παπαδόπουλος πήρε, λένε, ένα λελογισμένο ρίσκο. Μπήκαμε στην ΕΕ ως Ελληνοκύπριοι, ισχυροποιήσαμε τη θέση μας το 2008 εισερχόμενοι στον σκληρό πυρήνα του ευρώ, οπότε στη συνέχεια θα μπορούσαμε να διαπραγματευθούμε μια λύση στα μέτρα μας. Γιατί δεν το έκανε; Στην πραγματικότητα κι ενώ μέχρι το 2008 είχε κερδίσει σημαντικούς πόντους στο Κυπριακό, ο Τάσσος Παπαδόπουλος επέλεξε να συντηρήσει το status quo ως την καλύτερη υπό τις συνθήκες λύση. Με αποτέλεσμα να βάλει το πρώτο καρφί στη λύση διζωνικής ομοσπονδίας στην οποία δεν πίστεψε πότε, σε μια περίοδο κρίσιμη αφού για πρώτη φορά μετά το 1963 χιλιάδες Τουρκοκύπριοι βρίσκονταν στους δρόμους με ευρωπαϊκές και κυπριακές σημαίες διαδηλώνοντας υπέρ της επανένωσης της χώρας μας.

 

Ακολούθησαν στη συνέχεια δύο Πρόεδροι οι οποίοι ήταν ταγμένοι υπέρ της λύσης. Με την Κυπριακή Δημοκρατία εντός της ΕΕ, στις διαπραγματεύσεις του Κυπριακού είχαμε στο χέρι τουλάχιστον τη μετεξέλιξή της σε ομοσπονδία, ενώ το κοινοτικό κεκτημένο, δηλαδή οι 4 βασικές ελευθερίες, επηρέαζαν καταλυτικά την εσωτερική πτυχή του Κυπριακού.

Ο Δημήτρης Χριστόφιας και η λεγόμενη χημεία του με τον Ταλάτ έδωσαν κάποιες ελπίδες, αρχικά μέσα από τις συγκλίσεις Ντάουνερ, ότι αυτή τη φορά εξελέγη Πρόεδρος για να τσιμεντώσει τη λύση. Όλοι πίστεψαν ότι ένας αριστερός Πρόεδρος θα μπορούσε να κατανοήσει καλύτερα από τον καθένα ότι χωρίς τους προοδευτικούς Τουρκοκύπριους στο πλευρό μας δεν θα μπορούσαμε ποτέ να απαλλαγούμε από την Τουρκία. Στην πραγματικότητα ο Δημήτρης Χριστόφιας δεν είχε τα κότσια να προχωρήσει κι αυτό φάνηκε αρχικά με τη διαρροή των συγκλίσεων. Για να είμαστε δίκαιοι δεν είχε και καμιά στήριξη στο εσωτερικό, αφού αρνήθηκε να δώσει τη συγκατάθεσή του ακόμα και ο τότε διαπρύσιος υποστηρικτής του «Ναι» στα δημοψηφίσματα, πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης. Τον Φεβρουάριο του 2010, παρά τα παρακάλια των Ταλάτ – Ναμί, δεν έκλεισε τις συγκλίσεις στην εσωτερική πτυχή του Κυπριακού στην παρουσία του γ.γ. του ΟΗΕ Μπα Κι-μουν. Αν το έκανε ίσως στη Γενεύη ο Ερσίν Τατάρ να μην είχε το υπόβαθρο να ζητήσει αλλαγή της βάσης λύσης του Κυπριακού, αφού αυτό που θα παρέμενε εκκρεμές θα ήταν μόνο η εξωτερική πτυχή, δηλαδή οι εγγυήσεις της Τουρκίας. Η έκρηξη στο Μαρί και η οικονομική κρίση μετά το 2011 δεν επέτρεψαν στον Δημήτρη Χριστόφια ποτέ να επανέλθει αξιόπιστα στο Κυπριακό.

 

Ο Αναστασιάδης

Οι ελπίδες για λύση και πάλι αναζωπυρώθηκαν στο πρόσωπο του Νίκου Αναστασιάδη το 2013. Η χρονιά αυτή ήταν χαμένη λόγω διαχείρισης της οικονομικής κρίσης. Τον Φεβρουάριο του 2014 ωστόσο υπέγραψε την κοινή δήλωση με τον Έρογλου, διά της οποίας οριστικοποιήθηκε με εποικοδομητική ασάφεια το κεφάλαιο της πολιτικής ισότητας των Τ/Κ όπως είχε περιγραφεί στο ψήφισμα 716 του ΣΑ το 1991.

Με την εκλογή Ακιντζί το 2015 ξεκίνησε μια εργώδης διαπραγμάτευση για την επίτευξη τελικής λύσης στην οποία τελικά πίστεψαν όλοι. Την περίοδο 2014-2015 ο Νίκος Αναστασιάδης είχε σημαντικότατες επαφές, δημόσιες και παρασκηνιακές, όπως με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Μπάιντεν (δημόσια) και τον Τούρκο πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου (μυστική) στο Νταβός. Ο Μπάιντεν διατύπωσε τη θεωρία win-win μετά από επίσκεψή του στην Κύπρο διά της δημιουργίας του λεγόμενου ενεργειακού τόξου, έφερε στην Κύπρο την ExxonMobil και ο Νταβούτογλου υποσχέθηκε ανοχή στις ε/κ γεωτρήσεις εφόσον τα πράγματα πήγαιναν καλά στο Κυπριακό. Με βάση το πρακτικό της συνάντησης, ο Νίκος Αναστασιάδης αναφέρθηκε στην εσωτερική αντιπολίτευση των εθνικιστικών κομμάτων και παραπονέθηκε για τις δυσκολίες που έχει να περάσει τη λύση, με τον Νταβούτογλου να απαντά: «Αν θεωρείς ότι αυτά είναι προβλήματα κοίταξε στο εσωτερικό της Τουρκίας για να αντιληφθείς τι προβλήματα αντιμετωπίζουμε εμείς για να δεχτούμε λύση ομοσπονδίας στο Κυπριακό».

 

Διαφορά

Ποια ήταν η διαφορά στη διαδικασία του Κυπριακού το 2015 από αυτήν που έχουμε μετά το ναυάγιο στο Κραν Μοντανά το 2017;

Τότε η διεθνής κοινότητα, με σαφώς λιγότερες γεωπολιτικές έγνοιες, είχε επιλέξει να στρέψει το ενδιαφέρον της χειρουργικά στο Κυπριακό, για να μπορέσει μέσω της επίλυσής του να προχωρήσει στην επίλυση σημαντικότερων περιφερειακών προβλημάτων. Πόνταρε σε δύο στοιχεία. Πρώτον, στην αξιοπιστία του διδύμου Αναστασιάδη – Ακιντζί και, δεύτερον, στην εξεύρεση ικανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο (Ταμάρ – Λεβιάθαν στο Ισραήλ) και Αφροδίτη στην κυπριακή ΑΟΖ το 2011. Με απλά λόγια, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν όταν επισκέφθηκε την Κύπρο ανέδειξε τη χώρα σε στρατηγικό εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία διά της επίλυσης του Κυπριακού θα είχε μηδενικά προβλήματα με όλους τους γείτονές της στην περιοχή.

Σήμερα το περιβάλλον είναι πολύ πιο πολύπλοκο και σύνθετο.

 

* Στο εσωτερικό της Κύπρου χάθηκε η βούληση των Τ/Κ. Σήμερα εκπροσωπούνται από τον Ερσίν Τατάρ ο οποίος λειτουργεί ως υπάλληλος της Άγκυρας. Φρόντισε γι’ αυτό και ο κ. Αναστασιάδης. Κατονομάζοντάς τους ως πράκτορες της Άγκυρας σε ομιλία του στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ, εξευτελίζοντάς τους ως επαίτες των διαβατηρίων της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία ανήκει μόνο στους Ε/Κ.

 

* Διεθνώς το πλάνο μιας θετικής συλλογικής ατζέντας συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο έχει περιθωριοποιηθεί, με αποτέλεσμα το Κυπριακό να μην αποτελεί προτεραιότητα κανενός. Η κάθοδος της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο και η συνεργασία της με την Τουρκία από τη μία, η όξυνση του μεταναστευτικού από την άλλη και επιπλέον οι κρίσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Λιβυκό έχουν ανατάξει τις διεθνείς προτεραιότητες, με το Κυπριακό να ξαναμπαίνει στον πάγο. Την ίδια στιγμή Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος έχουν ξεκινήσει απευθείας επαφές με την Τουρκία για επίλυση των διμερών τους θεμάτων, με την Κύπρο πλέον να μην είναι μέρος των οποιωνδήποτε εμπλεκόμενων συμφερόντων.

 

Το Κυπριακό δεν θα λυθεί εν ολίγοις ως καταλύτης για επίλυση μεγαλύτερων προβλημάτων όπως επέτρεπαν το τάιμινγκ και ο σχεδιασμός του 2015, αλλά ίσως διευθετηθεί ως μέρος ενός πακέτου επίλυσης άλλων προβλημάτων. Αυτό καταδείχθηκε πολύ καθαρά στο πλαίσιο της περσινής γερμανικής πρότασης για διάσκεψη των χωρών μελών της Ανατολικής Μεσογείου με ένταξη του Κυπριακού στη συζήτηση για τα ελληνοτουρκικά. Αυτό επίσης διεφάνη και στην πρόσφατη διάσκεψη της Γενεύης την οποία ζήτησαν επιτακτικά οι Γερμανοί από τον Γκουτέρες για να μπορέσουν να προωθήσουν απρόσκοπτα τη θετική τους ατζέντα με την Τουρκία. Στη Γενεύη ουδείς έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, με την Τουρκία να έχει την άνεση να αλλάζει τη βάση συζήτησής του και ταυτόχρονα να το εντάσσει στον πάτο της μακράς ατζέντας που έχει με την ΕΕ στο πλαίσιο των διμερών τους σχέσεων. Μόλις πάρει αυτό που θέλει, έπονται οι κινήσεις της στο Βαρώσι και την ΑΟΖ για να ξεφτιλίσει ό,τι απέμεινε πλέον από αυτό που ονομάζουμε Κυπριακή Δημοκρατία.

Ελπίζουν!

Η μετατροπή του Κυπριακού (προς το παρόν) σε frozen conflict δεν φαίνεται να ενοχλεί ιδιαίτερα διάφορους αναλυτές στον κυπριακό και ελλαδικό χώρο, οι οποίοι σε τόνους προφητικούς προβλέπουν ότι σύντομα θα επέλθουν σοβαρές ανακατατάξεις στην Τουρκία, αφού το καθεστώς Ερντογάν, όπως δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις, κλυδωνίζεται λόγω οικονομικών και γεωπολιτικών πιέσεων.

Από την άλλη, βέβαια, ουδείς είναι σε θέση να απαντήσει τι καινούργιο θα προκύψει στο Κυπριακό αν χάσει τις εκλογές ο Ερντογάν και στη θέση του επανέλθουν οι Κεμαλιστές, οι οποίοι πάντα υποστήριζαν λύση δύο κρατών στην Κύπρο και διεκδικούν από την Ελλάδα 36 νησιά; Προφανώς αυτό το ερώτημα δεν αφορά τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Στο Κραν Μοντανά, παρέα με τον ιλαρό Νίκο Κοτζιά, ξεφορτώθηκε το Κυπριακό για να έχει άνετη επανεκλογή τον Φεβρουάριο του 2018. Στις 2 Μαΐου 2018 πέταξε στον κάλαθο τις προτάσεις Ακιντζί για υπογραφή ενδιάμεσης συμφωνίας επί του πλαισίου Γκουτέρες. Στις 27 Απριλίου στη Γενεύη σε πλήρη συγχορδία με τον Τατάρ φόρτωσαν το Κυπριακό στους επόμενους. Σήμερα, αφού έχει αφομοιώσει πλήρως την πολιτική Τάσσου – Δούντα στο Κυπριακό, πλέει σε πελάγη ευτυχίας εξυμνώντας την πολιτική Λυσσαρίδη στο Κυπριακό.

 

Το manual του κυπριακού διαγωνίσματος

 

Οι σκλάβοι της «εικόνας»

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.