POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Πόλεμοι, φρικαλεότητες και θρησκείες



Η παρούσα εμπόλεμη κατάσταση στο Ισραήλ και στη Γάζα μου θυμίζει την παρουσίαση του περιβόητου βιβλίου «The God Delusion» του καθηγητή τότε του Πανεπιστημίου του Oxford, Richard Dawkins, σε μια θεατρική αίθουσα του Πανεπιστημίου του Warwick τον Νοέμβρη του 2006, στην οποία είχα την τύχη να παρευρεθώ.

Θυμάμαι σ’ αυτή την παρουσίαση ο Dawkins είπε ότι αν κάποτε κάποιος επιτύχει να πείσει ολόκληρη την υφήλιο –με τεκμήρια που εμείς δεν γνωρίζουμε- ότι δεν υπάρχει μεταθανάτιος ζωή θα είναι ο μεγαλύτερος ευεργέτης της ανθρωπότητας διότι, εκτός του ότι θα εξουδετέρωνε μια απάτη που καλλιεργείται από τη νηπιακή μας ηλικία, οι πόλεμοι θα περιορίζονταν στο ελάχιστο. Σε μια τέτοια περίπτωση όλες οι θρησκείες θα είχαν την τύχη του Τιτανικού – και οι 4.300 θρησκείες που υπάρχουν σήμερα θα βούλιαζαν αργά ή γρήγορα η μια μετά την άλλη και τα εγκλήματα που πηγάζουν από τους πολέμους θα εξαλείφονταν. Ανέφερε ως παράδειγμα το Παλαιστινιακό. Αν υπήρχε ένας σούπερ μάγος που να κατόρθωνε να μετατρέψει όλους τους Εβραίους του Ισραήλ σε μουσουλμάνους ή, βέβαια, όλους τους μουσουλμάνους των γειτονικών χωρών του Ισραήλ σε Εβραίους, το Παλαιστινιακό θα λυνόταν εντός ολίγων ημερών, αν όχι ωρών.

Ακούγοντας τη λέξη «Παλαιστινιακό» οι συνειρμοί και τα βιώματα μας ταξιδεύουν στο Κυπριακό. Αν οι Τουρκοκύπριοι ήταν ορθόδοξοι χριστιανοί δεν θα υπήρχε κυπριακό πρόβλημα διότι Ε/Κ και Τ/Κ θα είχαν κοινή πορεία. Η γλώσσα per se δεν θα στεκόταν εμπόδιο σε αυτή την πορεία. Όταν το ΝΑΤΟ βομβάρδιζε τη Σερβία το 1999 για να αποτρέψει, όπως ισχυριζότανε, τη γενοκτονία των Αλβανών στο Κοσσυφοπέδιο, στη Λευκωσία και σε άλλες πόλεις γίνονταν διαδηλώσεις υπέρ των «αδελφών» μας Σέρβων. Μ’ άλλα λόγια, οι ομόθρησκοί μας θεωρούνται αδέλφια. Είναι, επίσης, αξιοσημείωτο ότι όταν συμφωνήθηκε το 1923 η ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, η ανταλλαγή συντελέστηκε με βάση τη θρησκευτική ταυτότητα κι όχι τη μητρική γλώσσα ή άλλα κριτήρια και γι’ αυτό πολλοί πολίτες της Ελλάδας τη δεκαετία του 1920, αν και ορθόδοξοι χριστιανοί, μιλούσανε μόνο τουρκικά.

Θα χρειαστεί κάποιος τόμους ολόκληρους να περιγράψει τους πολέμους και τις φρικαλεότητες που έγιναν στην παγκόσμια ιστορία, και που γίνονται αυτή τη στιγμή, που συνδέονται με τις θρησκείες. Πιθανότατα, μέχρι να τελειώσετε το διάβασμα του άρθρου, κάποια κοπέλα στις μουσουλμανικές χώρες θα έχει σκοτωθεί ή κακοποιηθεί –και νόμιμα μάλιστα– επειδή χαιρέτησε έναν συμμαθητή ή γείτονά της χαμογελώντας. Όμως θα ξεχωρίσω μια φάση της ιστορίας που έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς τους Ε/Κ διότι οι Έλληνες που δεν ήταν χριστιανοί αποδείχθηκαν τα μεγαλύτερα θύματα των ορθόδοξων Βυζαντινών αυτοκρατόρων. Ο «Έλληνας» ως εθνοτικός και φυλετικός προσδιοριστικός όρος είχε ταυτιστεί με την αρχαία θρησκεία, που λόγω χριστιανισμού έπρεπε να εκριζωθεί βίαια. Τις ανελέητες αυτές σφαγές των Ελλήνων περιγράφει ο χριστιανός ιστορικός Σωζομενός: «Όλοι σχεδόν οι Έλληνες θανατώθηκαν κατόπιν διαταγής, άλλοι με ξίφος και άλλοι στην πυρά. Θανατώθηκαν επίσης σε όλη την επικράτεια οι φιλόσοφοι αλλά και όσοι απλώς φορούσαν ρούχα ίδια με των φιλοσόφων (Ιστορία κεφ. ΣΤ, 35). Ο Μέγας (!) Θεοδόσιος (384-388 μ.Χ.) διέταξε να χρησιμοποιηθούν οι χριστιανοί μοναχοί για την καταστροφή των ελληνικών και εθνικών ναών σε νότια Ελλάδα και Μικρά Ασία, καθώς και για το κάψιμο όλων των ελληνικών βιβλίων. Εκατοντάδες ελληνικοί ναοί και βιβλιοθήκες ισοπεδώνονται και καίγονται. Δεκάδες χιλιάδες Έλληνες και εθνικοί από όλα τα μέρη της αυτοκρατορίας καταλήγουν στα στρατόπεδα θανάτου της Σκυθόπολης. Στην Κων/πολη ο ναός της Αφροδίτης μετατρέπεται σε πορνείο, ενώ της Άρτεμης και του θεού Ηλίου σε στάβλους. Αυτό είναι, βέβαια, ένα πολύ μικρό δείγμα της δεύτερης μεγαλύτερης γενοκτονίας στο κόσμο (η πρώτη θεωρείται η εξόντωση των Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής). Κι όμως καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες της πιο γοερής αντίφασης: στις εκκλησίες μας η ελληνική σημαία κυματίζει πλάι με τη βυζαντινή… το θέαμα φαντάζει τόσο αλλόκοτο όσο μια σημαία του Ισραήλ πλάι στη σβάστικα σε μια συναγωγή.

Όπως εξήγησε ο Dawkins, ενώ οι θρησκευόμενοι δολοφονoύσαν σε όλους τους αιώνες στο όνομα του θεού τους, δεν μπορούμε να βρούμε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι άθεοι σκοτώνουν, και δη αδιακρίτως, στο όνομα του αθεϊσμού. Οι αθεϊστές δεν είναι περισσότερο ή λιγότερο ικανοί του κακού από οποιονδήποτε άλλον, αλλά φαίνεται ότι η δολοφονία, ιδίως η μαζική δολοφονία και ο πόλεμος, είναι χαρακτηριστικό των πιστών (υπό τη θρησκευτική έννοια) και υποστηρικτών κάποιας πολιτικής φιλοσοφίας. Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι είναι γενικά έτοιμοι μόνο να πολεμήσουν και να σκοτώσουν στο όνομα κάποιου ή κάποιας ιδέας – μπορεί να είναι θεός, αλλά μπορεί επίσης να είναι μια πολιτική φιλοσοφία – όπως ο ναζισμός ή ο κομουνισμός. Πολλοί αγωνίζονται για τον πατριωτισμό, όπως αυτοί τον εκλαμβάνουν… Άλλοι σκοτώνουν επειδή είναι ψυχολογικά διαταραγμένοι, αλλά κανένας –μέχρι τώρα– δεν έχει σκοτώσει στο όνομα του αθεϊσμού.

Εν κατακλείδι, το συμπέρασμα είναι ότι δεν είναι μόνο η θρησκεία που προκαλεί σύγκρουση, αν και ιστορικά είναι ένοχη για τα πιο φρικαλέα εγκλήματα. Μαζικοί φόνοι και πόλεμοι γίνονται επίσης στο όνομα μιας φιλοσοφίας ή ιδέας. Από την άλλη, ο αθεϊσμός δεν έχει ακόμη αποδειχθεί αρκετά επιτακτικός για να παρακινήσει δολοφονίες. Και πράγματι μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει πάει σε έναν πολυσύχναστο δημόσιο χώρο, σε μια εκκλησία ή τζαμί ουρλιάζοντας «Κανένας θεός δεν είναι υπέροχος» ή «Δεν υπάρχει κανένας θεός».

*Οικονομολόγος, κοινωνικός επιστήμονας

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.