Φόρμα αναζήτησης

Ποιος σκότωσε τον Συνεργατισμό;

Με αφορμή το πόρισμα της ερευνητικής επιτροπής για την κατάρρευση του Συνεργατισμού, τον ξαναθυμηθήκαμε. Θυμηθήκαμε να τον κλάψουμε, τη σημασία του για την κοινωνία και την οικονομία. Θεωρώ πως το όποιο πένθος μας είναι ετεροχρονισμένο όχι κατά έναν χρόνο αλλά κατά έξι.

Στην πραγματικότητα, ο Συνεργατισμός έκλεισε τον Μάρτιο του 2013. Τον σκότωσαν η χρόνια κακοδιαχείριση, η ελλειμματική εποπτεία, η παρέμβαση των πολιτικών κομμάτων στα του οίκου του, η ατιμωρησία και η έλλειψη πολιτικής βούλησης. Διαπιστώσεις που γίνονται στις πρώτες 200 σελίδες του πορίσματος. Το 2013 διασώθηκαν οι καταθέτες, όχι ο Συνεργατισμός. Έμεινε η ταμπέλα, μια επίφαση του ιδρύματος που ήταν και με εντολή να βρεθεί επενδυτής για να γίνει μια «κανονική» εμπορική τράπεζα. Δεν τα κατάφερε να βρει επενδυτή και βρέθηκε να είναι κομμάτι στην Ελληνική Τράπεζα και μια εταιρεία στο κράτος. Αυτή είναι η ιστορία. Το ερώτημα εδώ είναι γιατί ο Συνεργατισμός δεν κατάφερε να γίνει τράπεζα και αυτό έχει το ενδιαφέρον του.

 

Διαβάστε επίσης:

Ο Χριστός εσταυρώθη εν μέσω δύο ληστών

Ο Πρόεδρος της απραξίας

Τι έκρινε το τέλος του Συνεργατισμού

 

Το εγχείρημα ήταν εξαρχής δύσκολο. Ο ανταγωνισμός από τις άλλες τράπεζες και οι οικονομικές δυσκολίες των πελατών του ήταν πρόβλημα. Ο υπερδανεισμός των νοικοκυριών έδειχνε πως δεν υπάρχει χώρος για όλους στην αγορά. Ο Συνεργατισμός χωρίς μέτοχο ήταν ο αδύναμος κρίκος της τραπεζικής αλυσίδας και ο πρώτος υποψήφιος των τραπεζικών συγχωνεύσεων. Αν είχε βρει επενδυτή, το πρόβλημά του θα γινόταν πρόβλημα για άλλους. Την ίδια ώρα, το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι ασφυκτικό για «κανονικές» τράπεζες, πόσω μάλλον για χρηματοοικονομικά ιδρύματα με την κουλτούρα του Συνεργατισμού. Απαιτείτο υπέρβαση απ’ όλους για να αντέξει. Αυτό δεν έγινε, χάθηκε πολύτιμος χρόνος στην ενοποίηση του ιδρύματος. Χρόνος χάθηκε και στην προσπάθεια να καταλάβουν τι είναι και πού πάνε. Η αγκαλιά του κράτους τον αποκοίμισε και τελικά τον σκότωσε.

Εκ των υστέρων, δικαιώνονται όσοι έλεγαν από την αρχή πως τα επαγγελματικά ταμιευτήρια που δεν είχαν μη εξυπηρετούμενα δάνεια, δεν θα έπρεπε να αναμειχθούν με τα προβληματικά. Δικαιώθηκαν και αυτοί που έλεγαν πως το κράτος έπρεπε να αναλάβει τα ΜΕΔ των ΣΠΙ με τη δημιουργία «κακής τράπεζας». Αυτά όμως εκ των υστέρων.

Ακόμη και έτσι όμως θα μπορούσε να προσελκύσει επενδυτές και να περιοριστεί η ζημιά. Αυτό δεν έγινε. Το πόρισμα ρίχνει την ευθύνη στην κυβέρνηση που είχε την ευφάνταστη ιδέα να χαριστούν μετοχές στους πελάτες σε μια προσπάθεια να αλιεύσει ψήφους. Σίγουρα αυτές οι ιδέες δεν βοήθησαν, αλλά πουθενά δεν είδα να γίνεται αναφορά για τη ζημιά που έκαναν άλλες ιδέες και πιο συγκεκριμένα στην έρευνα και το πόρισμα του γενικού ελεγκτή. Ποιος επενδύει σε μια τράπεζα που υπάρχει έκθεση ελεγκτή και στην οποία αφήνεται να νοηθεί ότι καταγράφει μέσα πράγματα και θάματα, αλλά δεν είναι προς δημοσιοποίηση γιατί δεν θέλουμε να σκοτώσουμε τη διαδικασία προσέλκυσης στρατηγικού επενδυτή. Μα πραγματικά περιμέναμε να ενδιαφερθεί σοβαρός άνθρωπος να την αγοράσει μετά από αυτό;

 

Ο Χατζηγιάννης

Το δεύτερο που βγαίνει είναι πως ο Συνεργατισμός απέτυχε από την κακή διαχείριση. Αυτό το συμπέρασμα ήταν μάλλον έκπληξη για τους περισσότερους από εμάς, καθώς μέχρι και λίγο πριν από το κλείσιμο δεν είχε διαρρεύσει κάτι τέτοιο, στον κατά τα άλλα λαλίστατο αυτό χώρο. Ο πρόεδρος της Συνεργατικής Κεντρικής Εταιρείας Συμμετοχών Ανδρέας Μουσκάλλης, σχολιάζοντας το θέμα διορισμού του γενικού διευθυντή Νικόλα Χατζηγιάννη τον Οκτώβριο του 2016, είπε ότι «διορίστηκε με την ίδια διαδικασία με τον προηγούμενο και θέση όλων των οργανωμένων συνεργατιστών ήταν υπέρ της πρόσληψης του κ. Χατζηγιάννη». Δηλαδή όλα τα κόμματα στήριξαν την πρόσληψή του και αυτό φαίνεται και από τον ανύπαρκτο κοινοβουλευτικό έλεγχο που γινόταν στην Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα.

 

Οι ευθύνες του Χάρη

Όσον αφορά τις πολιτικές ευθύνες του υπουργού Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη για το κλείσιμο του Συνεργατισμού, η ευθύνη που του αποδίδει το πόρισμα, δικαίως ή αδίκως, τον καθιστά αναλώσιμο παρά τη στήριξη του Προέδρου. Σε κανονικές χώρες θα είχε υποβάλει παραίτηση επικαλούμενος ευθιξία. Σε πολύ σοβαρές χώρες θα είχε υποβάλει παραίτηση όταν η Βουλή σπαταλούσε πολύτιμο χρόνο και τελικά κουτσούρευε τις τραπεζικές νομοθεσίες, απαραίτητες για τη μείωση των ΜΕΔ, φέρνοντάς την προ των ευθυνών της. Πουθενά στο πόρισμα δεν είδα να γίνεται λόγος για την καθυστέρηση με την οποία έρχεται το Εστία, ότι ρίσκαρε αφήνοντας να περάσουν οι εκλογές ενώ το θέμα θα μπορούσε να τύχει παρόμοιου χειρισμού πολύ πιο γρήγορα και με λιγότερο κόστος. Ότι δηλαδή φοβήθηκε να βγει και να πει η Συνεργατική σύντομα δεν θα είναι βιώσιμη και να τρέξει παρόμοια διαδικασία με αυτήν που έκανε τον Μάρτιο του 2018. Κριτική θα μπορούσε να του ασκηθεί και για το ρίσκο να βγει η χώρα από το μνημόνιο το 2016, ενώ εκκρεμούσε το θέμα του Συνεργατισμού και η απροθυμία του να λάβει περαιτέρω χρήματα που το μνημόνιο προόριζε για τα ΣΠΙ.

Ρίσκα που βγήκαν σε μεγάλο βαθμό στον Χάρη Γεωργιάδη καθώς δεν χάθηκαν καταθέσεις, ωστόσο ανέβασαν το δημόσιο χρέος, σταμάτησαν τις μεταρρυθμίσεις και δημιούργησαν την επίπλαστη εικόνα πως λύθηκαν τα προβλήματα. Χωρίς πίεση για μεταρρυθμίσεις, με τη σκιά από το πόρισμα για τον Συνεργατισμό, η δουλειά του γίνεται πλέον δυσκολότερη. Αυτό είναι πρόβλημα για τη χώρα, όχι ο υπουργός.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ