POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Πιστεύουμε στην Κουλτούρα



Tου Kenan Mortan*

Ο φίλος μου, ζωγράφος Emın Çızenel, γνωστός για τα υπέροχα έργα του, επικοινώνησε μαζί μου και μου ανακοίνωσε τα σπουδαία νέα: ‘Οι Τουρκοκύπριοι σήμερα έχουν κάνει κάτι πολύ σπουδαίο. Επέστρεψαν 219 πίνακες, που είχαν μείνει μετά το 74, πίσω στους Ελληνοκύπριους. Ετοιμάσαμε και ένα βιβλίο για το θέμα αυτό με τίτλο ‘Πιστεύουμε στην Κουλτούρα’, σας το στέλνω, παρακαλώ διαβάστε το.’ Δεν λειτουργούσε το ταχυδρομείο εδώ και έτσι έριξα μια ματιά στην ηλεκτρονική έκδοση και αμέσως αντιλήφθηκα ότι πρόκειται για κάτι πολύ σπουδαίο.

Σε 324 σελίδες του βιβλίου, 42 Ελληνοκύπριοι καλλιτέχνες σε 219 έργα, από την δεκαετία του 40 μέχρι του 70, είχαν ζωγραφίσει την κυπριακή φύση. Ιδιαίτερα στα 63 πορτραίτα του Χατζηδημητρίου βλέπαμε την Μεσόγειο.

Πέρασαν 46 χρόνια από το 1974, οι δικοινοτικές συνομιλίες δεν υπέφεραν κανένα αποτέλεσμα. Έτσι τα Ηνωμένα Έθνη ανέπτυξαν πρωτοβουλίες για μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων, το 2015, συμφώνησαν να προσθέσουν στις τεχνικές επιτροπές και μια δικοινοτική επιτροπή για την κουλτούρα. 18 καλλιτέχνες και φίλοι των τεχνών εκπροσωπούν τις 2 κοινότητες σε αυτή την επιτροπή, με 2 συμπροέδρους. Η πρώτη εκδήλωση τους οργανώθηκε πάνω στα τείχη της Αμμοχώστου, στο κάστρο του Οθέλλου. Συνέχισαν με θεατρικά έργα, συναυλίες και ποιητικές βραδιές.

Ας ακούσουμε τι λέει ο Τουρκοκύπριος συμπρόεδρος της επιτροπής: ‘Μετά το 1974 βρέθηκαν στην περιοχή της Αμμοχώστου 219 πίνακες που ανήκαν σε Ελληνοκύπριους. Κάποιοι υπεύθυνοι τότε, που είχαν σεβασμό στην τέχνη τα φύλαξαν. Μετά που εκλέγηκε ο κ. Ακιντζί το 2015, τον πληροφορήσαμε για αυτά τα έργα τέχνης, και με την πρωτοβουλία του ετοιμάστηκε ένας κατάλογος και τα έργα μεταφέρθηκαν σε ένα πιο ασφαλές χώρο’.

26 Φεβρουαρίου του 2019 όταν οι δύο ηγέτες είχαν συνάντηση, ο κ. Ακιντζί πληροφόρησε τον κ. Αναστασιάδη για τα έργα. Έτσι, ξεκίνησε η διαδικασία να μεταφερθούν οι πίνακες στους Ελληνοκύπριους. Αυτή η διαδικασία πήρε λίγο χρόνο, από το Μάρτιο του 2019 μέχρι τα τέλη Ιουλίου συνεχίστηκε η ταυτοποίηση των έργων. Στις 3 Ιουλίου, 219 έργα παραδόθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη.

3-4 Φεβρουαρίου 2020 στο ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας οργανώθηκε έκθεση όπου παρουσιάστηκαν αυτά τα έργα τέχνης. Με τα λόγια του Τουρκοκύπριου συμπροέδρου Kani Kanol ‘Ο σκοπός της έκθεσης είναι να αποδειχτεί η μαγική δύναμη της τέχνης και κουλτούρας στην αναζήτηση της ειρήνης.’ Ο κ. Ακιντζί τόνισε ‘είμαι βέβαιος ότι επισκέπτοντας αυτή την έκθεση θα κάνουμε ένα ταξίδι με την καρδία, με του νου και με την ψυχή μας. Ανάμεσα στο χθες, το σήμερα και το αύριο. Και θα αντικρύσουμε το παρελθόν μας’. Τα λόγια του κ. Αναστασιάδη ήταν εξίσου ουσιαστικά όπως του κ. Ακιντζί: ‘Οι δραστηριότητες στους τομείς της τέχνης και κουλτούρας μπορούν να συμβάλουν με ενσυναίσθηση και διάλογο στην αναζήτηση της ειρήνης και του συμβιβασμού μεταξύ των δύο κοινοτήτων που έχουν υποφέρει τόσο πολύ’.

Η επιστροφή των έργων τέχνης δεν τερματίστηκε εδώ. Το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ) επέστρεψε στους Τουρκοκύπριους το τουρκικό αρχείο που διέθετε. Μέσα στο αρχείο υπήρχαν τα τραγούδια που έγραψε ο μουσικοσυνθέτης Kamran Azız, τα οποία έχουν μεγάλη σημασία στην συλλογική μνήμη των Τουρκοκυπρίων.

Η εκδήλωση υπό τον τίτλο ‘Πιστεύουμε στην Ειρήνη’ είχε μεγάλη επιτυχία. Στηρίχτηκε από τα Ηνωμένα Έθνη, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την UNDP. Τα λόγια της κ. Ruzen Atakan, μέλος της επιτροπής και καλλιτέχνης, υπογραμμίζουν την σημασία αυτής της έκθεσης: ‘αμοιβαία εμπιστοσύνη δεν είναι θέμα μόνο των πολιτικών, αλλά πολλοί άνθρωποι άγνωστοι στην κοινή γνώμη συμβάλλουν στο να καλλιεργηθεί αμοιβαία εμπιστοσύνη’. Η δε συμπρόεδρος της επιτροπής κ. Ανδρούλα Βασιλείου, με τα λόγια της, επαινεί αυτούς τους αφανείς ανθρώπους: ‘Αυτοί ήξεραν να εκτιμήσουν την πνευματική αξία αυτών των έργων, μάζεψαν και προστάτευσαν 219 έργα, για να τα επιστρέψουν μια μέρα στους ελληνοκύπριους ιδιοκτήτες τους’.

Ναι σε αυτή την επιτροπή υπάρχουν 18 αφανείς ήρωες. Σας χαιρετίζω και σε συγχαίρω για αυτή την πολυσήμαντη ενέργεια σας. Γιατί έχετε αποδείξει ότι η πιο σημαντική ταυτότητα είναι αυτή του ανθρώπου… Αυτή είναι η ιστορία του ‘Πιστεύουμε στην Κουλτούρα’.

Αυτή η ιστορία φέρνει στο μυαλό μου μια φράση του Νίτσε: ‘Ο άνθρωπος πρέπει να ξέρει να θυμάται στην ώρα του και να ξεχνά στην ώρα του’. Οι Τουρκοκύπριοι καλλιτέχνες έχουν κάνει ένα βήμα προς την κατεύθυνση του να μην λησμονούμε και να θυμόμαστε. Οι Ελληνοκύπριοι καλλιτέχνες ανταποκρίθηκαν και ολοκλήρωσαν αυτό το έργο. Ο μουσικός Kamran Azız στο τραγούδι του ‘κορίτσια της Κύπρου’ λέει ‘Χέρι γυρίζει το χέρι, και χτυπούν το σιτάρι’. Για αυτό ακριβώς χρειάζεται δύο χέρια. Και αυτό μας απόδειξε η κοινή έκθεση και το βιβλίο των καλλιτεχνών.

*Prof. Emeritus, EISTI-Paris

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.