POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

«Πενία τέχνας απεργάζεται» της Μαρίας Θεριστή



 

ΣΤΗΛΗ: Lex and the city

Ανέκαθεν πίστευα πως η προοδευτική σκέψη δεν χρειάζεται να χρησιμοποιεί την τέχνη ως μέσο μειωτικής προσέγγισης, αποδόμησης, κριτικής και απαξίωσης θεσμών και προσώπων.

Το ιδεατό θα ήταν, να ήταν άλλοι τρόποι έκφρασης εναντιωματικών συναισθημάτων, αρκετοί, και η τέχνη ένα από τα τελευταία καταφύγια, όπως κατέστη σε σκοτεινές περιόδους.

Αυτό που διακυβεύεται στην υπόθεση του ζωγράφου και της σχετικής συζήτησης περί τούτου, είναι το κατά πόσον ένας εκπαιδευτικός, και μάλιστα σε ανώτερη ιεραρχικά θέση, δύναται να εκφράζεται είτε διά της τέχνης, είτε άλλως πως, κατά τρόπο ο οποίος αντιστρατεύεται απαξιωτικά, συγκεκριμένους θεσμούς, αλλά και ζητήματα που αφορούν στο εθνικό ή θρησκευτικό φρόνημα, όπως δικαιούται να το αποκαλεί το αρμόδιο υπουργείο.

Το ζήτημα Γαβριήλ σχετίζεται, μάλλον, με εκείνο που δίδασκε ο πολύ γνωστός καθηγητής Δαγτόγλου στο κεφάλαιο θεμελιώδη δικαιώματα: Έφερνε σαν παράδειγμα έναν καθηγητή θεολογίας, ο οποίος δεν θα γινόταν δεκτός να διδάσκει θρησκευτικά εάν μια μέρα ανακάλυπταν ότι ήταν μάρτυρας του Ιεχωβά, χωρίς να μπορούσε να προβάλει το δικαίωμά του στην ελευθερία της θρησκείας. Υποθέτω ότι ακόμα και εάν μπορούσε να αποδείξει ότι εντός της σχολικής αιθούσης ακολουθεί την ορθόδοξη διδασκαλία, από μόνη της η αιρετική ιδιότητα θα ήταν αρκετή για να τεθούν διάφορα ζητήματα αναφορικά με την άσκηση των καθηκόντων του υπό αμφισβήτηση.

Ο Γαβριήλ δεν διδάσκει θρησκευτικά, αλλά εκ της ιεραρχικά ανώτερής του θέσης σε σχολείο, καθίσταται εφαρμοστής εγκυκλίων που αφορούν τη διαπαιδαγώγηση επί εθνικών ζητημάτων και σεβασμού θεσμών. Συνακόλουθα, ελέγχεται επί της άσκησης τών εν λόγω καθηκόντων του για τα οποία έχει εντεταλμένο καθήκον επιμέλειας.

Την ίδια ώρα που ένα μεγάλο μέρος της προοδευτικής κοινωνίας εξεγείρεται και ενίσταται για συνταγματικά δικαιώματα και για πίνακες στους οποίους αχνοφαίνονται σκύλοι να περιφέρονται πίσω από πρόβατα που έφαγαν το χορτάρι και έφυγαν, μια ένοχη σιωπή γνωρίζει και για ανθρώπους που αυτολογοκρίνονται επειδή δεν εργάζονται στον δημόσιο τομέα.

Πάντα είχα την απορία: Γιατί οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι οποίοι ουδέποτε απασχόλησαν τη νομολογία του Εργατικού Δικαστηρίου με απολύσεις  αδικαιολόγητες και απώλεια καριέρας και τόσων άλλων απωλειών, παρά μόνο με προσφυγές αναφορικά με τον χρόνο προαγωγής τους σε ανώτερες θέσεις, που δεν βρέθηκαν ποτέ στη θέση να ανησυχήσουν αν θα βρεθούν στον δρόμο, θα πρέπει να απασχολούν την κοινωνία και για ζητήματα που αφορούν δεύτερες παράλληλές τους δραστηριότητες, τις οποίες προβάλλουν προφανώς και ως δεύτερες καριέρες, και μάλιστα καλλιτεχνικές;

Ζούμε σε μια εποχή που η μοντέρνα σχέση εργασίας δεν αφήνει χρόνο στον εργαζόμενο για απλή ξεκούραση με την οικογένειά του, και στον ελάχιστο που υπάρχει, όταν ανοίγει νωχελικά τα ΜΚΔ, πρέπει να αποφασίσει εάν θα ταχθεί υπέρ της ελευθερίας του ζωγράφου να ζωγραφίζει στον ελεύθερό του χρόνο σκυλιά που ουρούν σε αγάλματα και να αποτυπώνει τα ενύπνια οράματά του για Παναγιές που συνταξιδεύουν ανάμεσα σε μετανάστες πάνω σε βάρκες κ.ά.

Το ογδόντα τοις εκατό των παραγωγικών ζωγράφων και συγγραφέων στην Κύπρο είναι δημόσιοι υπάλληλοι που βρίσκουν άπλετο χρόνο δημιουργίας. Όταν μάλιστα αυτή πλήττει, ζωγραφίζει και κουνουπίδια με φτερά και σκυλιά να απαξιώνουν προτομές με εθνικές παραπομπές.

Όμως…το κοινό αίσθημα περί πειθαρχικού δικαίου είναι οξύμωρο εις την γην την πατρώαν. Τον περασμένο αιώνα (απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου In Re XY An Advodate (1981) 1 CLR 401), το πειθαρχικό συμβούλιο των δικηγόρων απεφάνθη ότι η συμμετοχή δικηγόρου στην πραξικοπηματική κυβέρνηση του 1974 δεν αποτελούσε ασυμβίβαστη με το επάγγελμα συμπεριφορά, ούτε πειθαρχικό αδίκημα, διότι, όπως εκρίθη, αποτελούσε εξωεπαγγελματική διαγωγή. Μάλιστα το Ανώτατο Δικαστήριο δεν μπόρεσε να εξετάσει την ορθότητα αυτής της  κρίσης επειδή, όπως απεφάνθη, δεν μπορούσε ο εφεσείων/πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου να θεωρηθεί παραπονούμενο πρόσωπο, εν τη εννοία του νόμου, ούτως ώστε να νομιμοποιείται να εφεσιβάλει.

Έτσι, λοιπόν, με μια τέτοια απόφαση στην ιστορία του κυπριακού πειθαρχικού δικαίου που δεν κατέστη εφικτό να εξεταστεί η ορθότητα της από δικαστήριο, δεν φαντάζει σήμερα η διαδικασία πειθαρχικού ελέγχου του Γαβριήλ, με αδέσποτες σφαίρες ωσάν τα αδέσποτα που ζωγραφίζει;

Ποιο πειθαρχικό σώμα θα κληθεί σήμερα να δικάσει και πιθανόν να καταδικάσει έναν ζωγράφο, όταν άλλο πειθαρχικό σώμα στο παρελθόν, και μάλιστα νομομαθές, εκείνο των δικηγόρων, έκρινε ότι δικηγόρος που συμμετείχε στην πραξικοπηματική κυβέρνηση Σαμψών ενεργούσε εξωεπαγγελματικά;

Είναι αποφασισμένοι οι του Υπουργείου Παιδείας και της Νομικής Υπηρεσίας που τους συμβουλεύουν ότι θέλουν να κάνουν νέα νομολογία;

Το πρόβλημα όμως είναι ο καπιταλισμός, όπως λένε και οι αριστεροί φίλοι του Γαβριήλ. Που του αφήνει χρόνο πολύ να ζωγραφίζει. Που του έδωσε την πολυτέλεια να διαλογίζεται τον ελεύθερό του χρόνο και να βασανίζει με ερωτήματα περί ελευθερίας της τέχνης, τον «Κόσμο της Κύπρου» στον γνωστό πίνακα του Διαμαντή.

Ο τελευταίος, φάνηκε πως ανήκει στους δημοσίους υπαλλήλους, όπως αποφασίστηκε σχετικά σε προσφυγή με ηττηθέντα διάδικο τον εν λόγω πίνακα.

*Η Μαρία Θεριστή είναι δικηγόρος.

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.