Φόρμα αναζήτησης

Παράταση για το Brexit, σε στάση αναμονής και στο Λονδίνο

Χαμένη στους δαιδαλώδεις διαδρόμους του Brexit βρίσκεται η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι, με το Ηνωμένο Βασίλειο να έχει βυθιστεί σε μια πρωτοφανή, για τις τελευταίες δεκαετίες, πολιτική κρίση σε σχέση με το αν θα αποχωρήσει τελικά από τους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πότε. Συνολικά, και χωρίς υπερβολή, η Μέι -παρά τις φωνές για παραίτησή της… χθες- «παίζει» για έξι αποτελέσματα, με το ζήτημα της συμμετοχής του ΗΒ στις επερχόμενες ευρωεκλογές να περιπλέκει ακόμη περισσότερο τα πράγματα.

Τα σενάρια

Μετά την παράταση που δόθηκε από τις Βρυξέλλες στη Μέι για συμφωνία έως τις 12 Απριλίου και η οποία έληξε… προχθές, τα πράγματα παραμένουν σε αβεβαιότητα: Παρά το νέο deadline για το Brexit τον Οκτώβριο του 2019, η κατάσταση παραμένει κολλημένη μεταξύ της πίεσης της αντιπολίτευσης, των φωνών που σκέφτονται εκ νέου το ενδεχόμενο παραμονής και των εσωκομματικών των Τόρις. Μια μη συμβιβαστική φόρμουλα μεταξύ Συντηρητικών και Εργατικών θα οδηγούσε ή σε κάποιο εναλλακτικό ή σε no deal, τελικό. Κι εδώ έρχονται οι φωνές που επιθυμούν τη συμμετοχή, παρά τις πιέσεις των Βρυξελλών, του ΗΒ στις ευρωεκλογές: Συμμετοχή πρακτικά σημαίνει από Brexit χωρίς συμφωνία μέχρι νέο δημοψήφισμα, γενικές εκλογές και ακύρωση του Brexit. Σε περίπτωση συμβιβασμού μεταξύ Συντηρητικών και Εργατικών η Μέι θα έχει μια δύσκολη ψηφοφορία στη Βουλή, η απόρριψη της οποίας θα σηματοδοτούσε την επιστροφή στο «φτου κι απ’ την αρχή». Κοντολογίς, αν οι βουλευτές ψηφίσουν μια συμφωνία μέχρι τις 22 Μαΐου, τότε δεν θα χρειαστεί η Βρετανία να πάρει μέρος στις ευρωεκλογές και θα μπορέσει να φύγει από την ΕΕ ομαλά. Αλλά πρέπει πρώτα να τα βρούνε. Και η μέχρι στιγμής εμπειρία δείχνει πως κάτι δεν πάει καλά σε αυτό.

Αντιδρά ο Κόρμπιν

Ο ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν απέδωσε ευθύνες στη Βρετανίδα πρωθυπουργό για την αποτυχία να δημιουργηθεί μια πλειοψηφία στη Βρετανική Βουλή ώστε να εγκριθεί η συμφωνία. «Αν η κυβέρνηση δείξει σοβαρότητα, αποσύρει τις κόκκινες γραμμές, τότε μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός», τόνισε. Χαρακτήρισε τις συνομιλίες με την κυβέρνηση «σοβαρές, λεπτομερείς και σε εξέλιξη», ωστόσο υποστήριξε ότι υπάρχουν κυβερνητικά στελέχη που αντιδρούν και δεν επιτρέπουν την εξεύρεση κοινής λύσης. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από το Παρίσι μέχρι το Βερολίνο και από τη Λισαβόνα μέχρι τις Βρυξέλλες, τα πράγματα δείχνουν ακόμη πιο κατακερματισμένα: To Παρίσι δείχνει να εποφθαλμιά τον ρόλο της ηγέτιδας δύναμης εντός της ΕΕ στη μετα-Brexit εποχή. Οι Γερμανοί και δη ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ιδανικά, θα επιθυμούσαν την ολοκλήρωση της διαδικασίας χωρίς το ΗΒ να συμμετάσχει στις ευρωεκλογές – σενάριο που απλώς περιπλέκει τα πράγματα, ενώ δρώντες όπως το ΔΝΤ ή οι Πορτογάλοι (που κυριολεκτικά ζούνε από τον βρετανικό τουρισμό) εξετάζουν και τις οικονομικές συνέπειες ενός σκληρού Brexit σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο. Ξεχωριστό μήνυμα έστειλε πάντως ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, πιστός στην ευρωπαϊκή παρακαταθήκη της ενοποιητικής γραμμής των χωρών της ιστορικής Benelux, λέγοντας πως «το καλύτερο Brexit θα ήταν ένα νέο δημοψήφισμα με αποτέλεσμα το ‘ναι’». Ο ιδεαλισμός του Σαβιέ Μπετέλ σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως τα τελευταία 24ωρα από Ευρωπαίους αναλυτές και τον Τύπο – που αντιλαμβάνονται και τις φυγόκεντρες τάσεις εντός της ΕΕ.

To πραγματικό διακύβευμα

Παρά το βρετανικό αδιέξοδο, η λογική της Τερέζα Μέι έχει κάποια βάση. Όπως πολύ εύστοχα σημειώνει το Ινστιτούτο Brookings, «η μεγαλύτερη απόκλιση από τους κανονισμούς της ΕΕ θα δώσει στο Ηνωμένο Βασίλειο περισσότερη οικονομική και εμπορική ανεξαρτησία, αλλά με τίμημα περισσότερο διεισδυτικούς ελέγχους επί των εμπορευμάτων που διασχίζουν τα σύνορα της Βορείου Ιρλανδίας. Οι διαπραγματευτικοί στόχοι της Βρετανίδας πρωθυπουργού Τερέζα Μέι -να εγκαταλείψει την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση της ΕΕ, να αποτρέψει ένα σκληρό σύνορο με την Ιρλανδία και να διασφαλίσει μια ενιαία προσέγγιση σε όλη τη χώρα για το Brexit- δημιούργησαν ένα «τρίλημμα» που αποδείχθηκε δύσκολο να ικανοποιηθεί. Οι υπέρ του Brexit στο κόμμα της φοβούνται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να παραμείνει παγιδευμένο στην τελωνειακή ένωση, δεδομένου ότι το backstop δεν είναι χρονικά περιορισμένο ούτε επιτρέπει τη μονομερή απόσυρση. Το Δημοκρατικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (DUP) της Βορείου Ιρλανδίας, του οποίου δέκα βουλευτές υποστήριξαν τη συντηρητική κυβέρνηση της Μέι από τότε που έχασε την πλειοψηφία της στις εκλογές του Ιουνίου του 2017, δεν επιθυμεί τη διαφορετική μεταχείριση της περιοχής από το υπόλοιπο Ηνωμένο Βασίλειο. Το Εργατικό Κόμμα έχει υποστηρίξει ένα ηπιότερο Brexit που να κρατάει το Ηνωμένο Βασίλειο στην τελωνειακή ένωση, ενώ ορισμένα μέλη των Εργατικών μαζί με τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες και τους Σκωτσέζους Εθνικιστές αντιτάσσονται πλήρως στο Brexit. Ωστόσο, η Μέι, με κίνητρο τη διατήρηση της ενότητας του Συντηρητικού Κόμματος, έχει επανειλημμένα επιδιώξει να αλλάξει το backstop (κάτι στο οποίο αντιτίθεται η Ευρωπαϊκή Ένωση) παρά να τροποποιήσει την πολιτική διακήρυξη με το να επιτρέψει μεγαλύτερη ευθυγράμμιση στη μελλοντική σχέση (κάτι που η ΕΕ θα διευκόλυνε)». Τη Μέι πάντως δεν τη βοηθούν οι σύντροφοί της στους Τόρις, αποδεικνύοντας πως ένα κρίσιμο για την ΕΕ αλλά και το ίδιο το Λονδίνο θέμα παραμένει αντικείμενο μικροπολιτικής σκοπιμότητας. Από μια χώρα μάλιστα με παράδοση πολλών αιώνων στον κοινοβουλευτισμό.

Αντί επιλόγου

Με ή χωρίς Brexit. Με σκληρό ή ηπιότερο Brexit η εμπειρία αποχώρησης του ΗΒ από τους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέδειξε πως Λονδίνο και Βρυξέλλες θα παραμείνουν για πολλά χρόνια ακόμη, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, συνδεδεμένοι. Κάτι που αξίζει να ιδωθεί σε ένα δυναμικό πλαίσιο, ιδίως από τη Λευκωσία και τις εδώ πολιτικές ελίτ, κάθε φορά που η ΕΕ αποτελεί ανάθεμα ή αντικείμενο σκληρής κριτικής από την κοινή γνώμη.

Twitter: @JohnPikpas