Φόρμα αναζήτησης

Οι Τούρκοι ως Αθηναίοι κατακτητές

Ολα όσα συμβαίνουν στην εποχή μας συνέβαιναν πάντα σε όλες τις εποχές.
Όλα όσα συμβαίνουν με τους Τούρκους στο Κυπριακό και όχι μόνο δεν χρειάζονται διάνοιες για να γίνουν κατανοητά. Χρειάζεται απλώς τόλμη να βγουν οι παρωπίδες και να αναζητήσεις την ερμηνεία στην Ιστορία. Το πώς μας συμπεριφέρεται η Τουρκία είναι απλούστατα η επανάληψη του πώς συμπεριφέρεται ο ισχυρός απέναντι στον ανίσχυρο στους αιώνες των αιώνων. Ακολουθεί το πιο ισχυρό παράδειγμα στην Ιστορία και το έχουν αποτυπώσει οι Αθηναίοι κατακτητές όταν ήταν πανίσχυροι.
Ο διάλογος Αθηναίων και Μηλίων, που τον έχει διασώσει ο Θουκυδίδης, έχει δραματική επικαιρότητα, όχι μόνο για μας, αλλά γενικότερα για την ανθρωπότητα, που παραστέκεται μάρτυρας πολλών τέτοιων «διαλόγων» (με διάφορες παραλλαγές) ανάμεσα στην πάνοπλη αλαζονεία των ισχυρών και τη θαρραλέα αντιπαράταξη των μικρών λαών. Από το ίδιο το κείμενο αναδύεται ανενδοίαστη και απάνθρωπη και προκλητική η αλαζονεία της δύναμης και η ροπή της δύναμης προς την αδικία και την αυτοκαταστροφή.
Το 416-415 π.Χ. ο Πελοποννησιακός Πόλεμος βρίσκεται ήδη στο 16ο έτος του και τίποτε δεν δείχνει ποια θα είναι η κατάληξή του, έντεκα, περίπου, χρόνια αργότερα όταν τελείωσε με πλήρη νίκη της Σπάρτης.

Ενώ ακόμα διαρκούσε η Νικίειος Ειρήνη που είχαν υπογράψει Αθηναίοι και Σπαρτιάτες, επιχείρησαν οι πρώτοι να εκβιάσουν τους Μηλίους να μπουν στην Αθηναϊκή Συμμαχία, μολονότι οι Μήλιοι ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων και δεν ήθελαν να γίνουν υπήκοοι των Αθηναίων, ενώ είχαν μείνει ώς τότε ουδέτεροι στη μεγάλη σύγκρουση.
Οι Μήλιοι, πιεζόμενοι από τους Αθηναίους, που ερήμωναν το έδαφός τους, περιήλθαν σε κατάσταση απροκάλυπτου πολέμου με αυτούς. Οι τελευταίοι, θέλοντας να ξεκαθαρίσουν -μια για πάντα- το πρόβλημα της Μήλου, εκστράτευσαν εναντίον των Μηλίων τον Μάρτιο του 416 π.Χ. Στρατοπέδευσαν έξω από τα τείχη της πόλης και έστειλαν προς διαπραγμάτευση πρέσβεις, σε μια προσπάθεια ειρηνικής υποταγής της νήσου. Οι Μήλιοι δεν παρουσίασαν τους πρέσβεις ενώπιον του λαού, όπως γινόταν σε άλλες περιπτώσεις, αλλά προφανώς φοβούμενοι μήπως ο λαός παρασυρθεί από τα επιχειρήματα των πρέσβεων και δεν λάβει τη σωστή απόφαση, ζήτησαν από αυτούς να εκθέσουν τον σκοπό της ελεύσεώς τους προς τις αρχές του τόπου και το κυβερνητικό συμβούλιο της Μήλου.
Οι Αθηναίοι πρέσβεις, αρχίζοντας την ομιλία τους, είπαν ότι αφού δεν πρόκειται να μιλήσουν ενώπιον του λαού, αλλά η συνδιάσκεψη θα είναι κλειστή, επιτρέπουν στους Μηλίους, αντί να περιμένουν το τέλος του λόγου των Αθηναίων, να απαντούν αμέσως σε κάθε σημείο του στο οποίο διαφωνούν, εκθέτοντας την αντίθετη άποψή τους. Και ρώτησαν τους Μηλίους αν εγκρίνουν τον τρόπο αυτό της συζητήσεως. Τότε άρχισε ένας από τους σημαντικότερους διαλόγους που έχει διασώσει η παγκόσμια Ιστορία. Πρόκειται για ένα κείμενο πολιτικού ρεαλισμού και αμοραλισμού. Είναι το δίκαιο του ισχυρού. Οι λόγοι των Αθηναίων στην περίοδο αυτή έχουν αποτελέσει κλασικό δείγμα πολιτικού κυνισμού και είναι ο πυρήνας της επιστημονικής μελέτης σε επίπεδο διεθνών σχέσεων. Όταν οι «διαπραγματεύσεις» απέτυχαν, γιατί οι Μήλιοι επέμεναν να μείνουν ανεξάρτητοι και ουδέτεροι στο μικρό νησί τους, οι Αθηναίοι τους πολιόρκησαν, τους νίκησαν και τη νίκη τους την επισφράγισαν με την ανηλεή σφαγή των Μηλίων… Παραθέτω πιο κάτω ένα μικρό απόσπασμα του… διαλόγου:

Αθηναίοι: Το συμφέρον συμβαδίζει με την ασφάλεια. Το δίκαιο και το τίμιο γίνεται με κίνδυνο. Τέτοιο πράγμα δεν το αποτολμούν οι Σπαρτιάτες.
Μήλιοι: Θεωρούμε ότι οι Σπαρτιάτες θα αναλάβουν αυτόν τον κίνδυνο για χάρη μας, επειδή μας θεωρούν πιστότερους από τους άλλους και γιατί βρισκόμαστε πολύ κοντά στην Πελοπόννησο. Αλλά και ως προς το φρόνημα θα μας βρουν πιστότερους λόγω φυλετικής συγγένειας.

(Σημείωση: Αυτό, με σημερινούς όρους πάλι, θα το χαρακτηρίζαμε πολιτική αφέλεια. Οι Αθηναίοι, έμπειροι γνώστες της διεθνούς πολιτικής της εποχής τους, γνωρίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί).

Μία από τις σκληρότερες γενοκτονίες της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας είχε συντελεσθεί. Και αποτέλεσε ένα στίγμα της Αθηναϊκής Συμπολιτείας, που τόσο προωθημένη ήταν, από πολλές απόψεις, στον πολιτισμό. Ολόκληρος ο… διάλογος Αθηναίων – Μηλίων βρίσκεται στο διαδίκτυο και στο βιβλίο του Θουκυδίδη. Στην εποχή μας στη θέση των Αθηναίων βρίσκονται οι Τούρκοι. Δεν είναι θέμα ούτε καν εθνικό. Είναι η ισχύς της πανοπλίας απέναντι στην αδυναμία. Οι Τούρκοι αντιγράφουν τους Αθηναίους. Το ερώτημα, τι κάνουμε εμείς, το αφήνω στον αναγνώστη ολόκληρου του διαλόγου…
Και κάτι ακόμα. Να μην κομπλάρουμε ως Έλληνες για το ότι το πιο πάνω έγκλημα το διέπραξαν οι πρόγονοί μας. Αλλού υπήρξαν ένδοξοι κι αλλού άθλιοι. Η Ιστορία τα χωράει όλα… Και απλώς καταγράφει με ποια πλευρά είσαι όταν συμβαίνει αυτό. Πικρό; Φαρμάκι!