POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Οι σκληρές πραγματικότητες ενόψει της άτυπης πενταμερούς για το Κυπριακό



O Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου ήταν ξεκάθαρος στο tweet που ανάρτησε αμέσως μετά την συνάντησή του με την κ. Λουτ. Και ουσιαστικά, ενώ στη Λευκωσία βυθιζόμαστε σε ένα μικροπολιτικό παιχνίδι με αφορμή την ψήφιση του προϋπολογισμού, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, έθεσε το tempo για την κινητικότητα που θα ξεκινήσει στο Κυπριακό με αφορμή την άτυπη πενταμερή–εκτός απροόπτου στα τέλη Ιανουαρίου. Η Τουρκία θα προσέλθει στην άτυπη αυτή πενταμερή έχοντας ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια της: α. ότι δεν έχει δεχτεί, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κανενός είδους κυρώσεις για τις έκνομες ενέργειές της και β. παρά τον μαξιμαλιστικό τρόπο με τον οποίο προτάσσει το «τέλος της ομοσπονδίας ως πρότζεκτ λύσης του Κυπριακού», δεν διστάζει να αποστείλλει το σινιάλο (σε ΗΠΑ, ΕΕ, ΟΗΕ) πως η ίδια είναι πιο ενεργητική ως προς την συζήτηση μορφών λύσης που θα μπορούσαν να βάλουν το Κυπριακό σε τροχιά αποτελμάτωσης. Το τελευταίο ιδίως φαίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο προτάσσει τις ιδέες της εντός της ΕΕ αλλά κι από το βαθμό πρόσληψης της τουρκικής στάσης τόσο του γερμανογαλλικού άξονα, των Βρετανών, όσο κι άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών, στη παρούσα συγκυρία, σε σχέση με την στάση των Ελληνοκυπρίων. Ο οποίος θα μπορούσε να συνοψιστεί σε τρεις αρχές: α. στη μη αποδοχή του blame game σε βάρος της Τουρκίας β. στη σιωπηρή αποδοχή πως ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν τήρησε δημιουργική στάση τα τελευταία χρόνια και γ. πως η εμμονή της Τουρκίας, σε τακτικό επίπεδο, για «λύση δύο κρατών» μπορεί να δημιουργήσει κινητικότητα στο Κυπριακό –μιας και ούτε το Βερολίνο, ούτε το Παρίσι θα μπορούσαν να πιέσουν την Λευκωσία για κάτι τέτοιο.

 

Το δάσος έναντι του δέντρου
Η Λευκωσία ορθά έχει αναγνώσει πως η μετατόπιση στη λύση του Κυπριακού σε ένα μοντέλο εκτός ΔΔΟ (Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας) είναι δύσκολη υπόθεση
δεδομένου ότι ο ΟΗΕ έχει όρους εντολής στη βάση συγκεκριμένων ψηφισμάτων. Ωστόσο στην ανάγνωση του δέντρου –του προφανούς δηλ. αιτήματος της Τουρκίας για ύπαρξη δύο κρατών με ισότιμη κυριαρχία- η Λευκωσία δείχνει να χάνει το δάσος με δύο τρόπους:

  • στην επαναλαμβανόμενη στάση της ως προς την επιστροφή στο σημείο που μείναμε στο Κρανς Μοντανά, στάση η οποία έρχεται μαζί με την απόρριψη εκ μέρους της Λευκωσίας της ιδέα ενός ταμείου για τους υδρογονάνθρακες αλλά και με την αποδόμηση του πλασίου Γκουτέρεζ την περίοδο 2017-2018. Η εν λόγω στάση εγκλωβίζει την ελληνοκυπριακή πλευρά σε περίπτωση που υπό το βάρος τετελεσμένων επιστρέψει σε ένα «σημείο Κρανς Μοντανά» αλλά θα πρέπει να διαπραγματευτεί με πιο δυσμενείς όρους (Βαρώσι, ΑΟΖ) και
  • στην εμμονή της Λευκωσίας για απομόνωση της Τουρκίας ή ανάδειξή της ως τον κακό της υπόθεσης –πράγμα που διαφάνηκε με τις κυρώσεις- προκειμένου να κερδίσει το blame game σε περίπτωση αποτυχίας της άτυπης πενταμερούς

Με άλλα λόγια η Τουρκία, τρία χρόνια μετά ανοίγωντας μέρος του παραλιακού μετώπου στην Αμμόχωστο αλλά και διενεργώντας πέντε γεωτρήσεις στην Κύπρο (εντός ή εκτός αδειοδοτημένου τεμαχίου) έρχεται να κάνει το Κυπριακό πολλά κομμάτια. Και μεταξύ αυτών να προσθέσει, χωρίς κόστος διεθνώς, τρία νέα ισχυρά διαπραγματευτικά κεφάλαια: Την ισότιμη κυριαρχία, το ζήτημα των θαλασσίων ζωνών και την Αμμόχωστο. Το δίλλημα ασφάλειας λοιπόν μετατοπίζεται προς την
ελληνοκυπριακή πλευρά που ακόμη κι αν πετύχει μια ισχυρή δήλωση εναντίον της «λύσης δύο κρατών» που προτάσσει η Άγκυρα θα κληθεί να αντιμετωπίσει –και στο
διαπραγματευτικό τραπέζι κάτι τέτοιο έχει συγκεκριμένο αποτύπωμα- επιμέρους ζητήματα στα οποία αν δεν υπάρξει λευκός καπνός η Τουρκία άνετα θα τα
ισχυροποιούσε σε επίπεδο τετελεσμένων (πχ εποικισμός κι ανάπτυξη Αμμοχώστου, εύρεση κοιτάσματος σε αδειοδοτημένο τεμάχιο της κυπριακής ΑΟΖ, αναγνώριση σε διεθνές επίπεδο της λεγόμενης ΤΔΒΚ, κοκ).

Η πίεση στην άτυπη

Η άτυπη πενταμερής θα διεξαχθεί αμέσως μετά την ανάληψη της προεδρίας, στις ΗΠΑ, από τον Τζο Μπάιντεν. Η ΕΕ δείχνει να τηρεί στάση αναμονής ως προς το πως
θα χειριστεί, υπό το βάρος των κυρώσεων μάλιστα στα πλαίσια του CAATSA, ο νέος Αμερικανός Πρόεδρος την Τουρκία με το Βερολίνο αλλά και τις Βρυξέλλες να
προσκαλούν ουσιαστικά την Ουάσινγκτον στο να διαδραματίσει ισχυρό ρόλο στα όσα τεκταίνονται στην ανατολική Μεσόγειο –πράγμα που αποτυπώθηκε και στο κείμενο
συμπερασμάτων της τελευταίας Συνόδου Κορυφής. Η πίεση στην Λευκωσία εδώ μεταφέρεται και στο επίπεδο του να πάρει ξεκάθαρα, απτά, αποτελέσματα σε αυτή
την άτυπη πενταμερή πριν βρεθεί ενώπιον του σκηνικού μιας διευρημένης σύσκεψης για την ανατολική Μεσόγειο στην οποία η συμμετοχή της Τουρκίας θα την
επισκιάσει. Επιπλέον το δύσκολο tasking για την Λευκωσία στην άτυπη πενταμερή για το Κυπριακό θα είναι η διαχείριση ενός αδιεξόδου για το οποίο σε επίπεδο
Ηνωμένων Εθνών η Τουρκία δεν θα καθίσταται ο βασικός υπαίτιος.

Αντί επιλόγου

Το όλο ζήτημα των κυρώσεων στη Τουρκία ανέδειξε κάτι πολύ βασικό: Πως οι Ευρωπαίοι εταίροι της Κυπριακής Δημοκρατίας αποφασίζουν στη βάση παγιωμένων
θέσεων που έχουν για το Κυπριακό και των εμπλεκομένων συμφερόντων τους σε σχέση με το τεράστιο κεφάλαιο που ονομάζεται Τουρκία. Το απέδειξε και η τελική
στάση του Γάλλου Προέδρου Μακρόν στον οποίο Λευκωσία και Αθήνα επένδυσαν σημαντικό διπλωματικό κεφάλαιο. Κυριότερα όμως κι ενόψει των όσων συμβαίνουν
στην περιοχή το βασικό ζητούμενο για την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει μια συναλλακτική και βιώσιμη σχέση με την Άγκυρα –στην οποία ο Ερντογάν θα κινείται
πολιτικά με ένα φιλοδυτικό τρόπο και με πιο μετριοπαθείς εταίρους στην διακυβέρνησή του. Αν σε αυτό αποτύχει η ΕΕ θα φανεί τα επόμενα χρόνια –με
ευρωατλαντικά εμφατικό τρόπο μάλιστα γιατί η ίδια η ΕΕ αποζητεί την εμπλοκή των ΗΠΑ στο ζήτημα της Τουρκίας. Σε σχέση όμως με το Κυπριακό, το τζίνι έχει βγει
οριστικά από το μπουκάλι κι εκείνο που μένει να διαφανεί είναι αν το ζήτημα της «λύσης των δύο κρατών» θα οδηγήσει σε δύσκολα μονοπάτια. Όπου οι επιλογές
παραμένουν μεταξύ μιας διαπραγμάτευσης με χειρότερους όρους από αυτή του 2017 ή σε μια τάξη πραγμάτων που οριστικά, κι αμετάκλητα, θα οδηγήσουν στη παγίωση
της διχοτόμησης –με ότι αυτό συνεπάγεται για την επιβίωση του κυπριακού ελληνισμού.

Twitter: @JohnPikpas

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.