Φόρμα αναζήτησης

Οι πολιτικοί, η πολιτική, και οι πολίτες

Έχει μείνει στην Ιστορία η περίφημη φράση του Χαρίλαου Τρικούπη το 1895, όταν ο λαός της γενέτειράς του τον απαξίωσε ακόμη και ως βουλευτή, ψηφίζοντας έναν πολύ μέτριο και χωρίς προσφορά πολιτικό: «Κύριοι, ετελείωσεν. Ανθ’ ημών λοιπόν βουλευτής ο κύριος Γουλιμής. Καληνύχτα σας». Η φράση αυτή είναι εμβληματική για τις ευθύνες των ίδιων των πολιτών για τις επιλογές τους. Γιατί δεν μπορεί να χωρέσει καμιά δικαιολογία στην επιλογή των πολιτών να ψηφίσουν έναν μέτριο λαϊκιστή που υποσχόταν ανεφάρμοστα πράγματα, αντί του ικανότατου και με διεθνές κύρος δοκιμασμένου πολιτικού.

Από τότε μέχρι σήμερα, η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι πολύ λίγο μαθαίνουμε εμείς οι πολίτες από τέτοιες γκάφες. Όταν διαβάζουμε Ιστορία χλευάζουμε τους Μεσολογγίτες του 1895 για την ατυχέστατη επιλογή τους. Αλλά όταν έχουμε να κάνουμε επιλογές του σήμερα, συμπεριφερόμαστε ακριβώς με τον ίδιο ατυχή τρόπο. Ίσως γιατί συνηθίζουμε να βλέπουμε τα πράγματα σε ξεχωριστά κουτιά. Και έτσι πολύ εύκολα θεωρούμε αυτό που βιώνουμε ως «ιδιαίτερη περίπτωση». Αρνούμενοι να το συνδέσουμε με γενικότερες συμπεριφορές και παθογένειες.

Ο καλός, ο κακός, και ο άσχετος

Ένα ζήτημα που θα πρέπει να έχουμε ξεκαθαρισμένο στο μυαλό μας είναι η φύση της ίδιας της πολιτικής τακτικής. Για παράδειγμα, η απόφαση για προσφυγή στη Χάγη για το θέμα της ΑΟΖ, με όλα τα παρεπόμενα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, θα μπορούσε να αποδοθεί σε  τακτική της κυβέρνησης στο συνολικό διπλωματικό παίγνιο στις σχέσεις με την Τουρκία.

Υπάρχουν όμως – σε κάθε παρόμοια περίπτωση – τρία ενδεχόμενα: (α) Να πρόκειται για επικοινωνιακή τακτική στο διεθνές πεδίο, προκειμένου να πιεστεί η Τουρκία, με στόχο την εξεύρεση μιας διεξόδου. (β) Να πρόκειται για τυφλή επικοινωνιακή κίνηση, απλής εκδήλωσης επιθετικότητας – ή απάντησης στην τουρκική επιθετικότητα – χωρίς προοπτική. Που να συνεχίζει απλώς το αντιπαραθετικό παίγνιο. (γ) Να πρόκειται για επικοινωνιακή κίνηση που στοχεύει απλώς στο εσωτερικό της ελληνοκυπριακής κοινωνίας. Προκειμένου πολιτικά πρόσωπα να ενισχύσουν την εικόνα τους στο εκλογικό σκηνικό του 2021, και κυρίως του 2023.

Στην προκειμένη περίπτωση, είναι βέβαιο πως δεν πρόκειται για το πρώτο. Η κίνηση αυτή δεν «βλέπει» προς μια διέξοδο, δεν έχει χαρακτήρα αναζήτησης λύσης στα προβλήματα. Αν είναι το δεύτερο, πρόκειται για κακή πολιτική επιλογή. Αν είναι το τρίτο, τότε η κατάστασή μας μπορεί να συνεχίσει να χαρακτηρίζεται απελπιστική.

Οι «ποσοστώσεις»

Δεν υπάρχει πολιτικός στον κόσμο που να μην ενδιαφέρεται για την εικόνα του, και να μην ακολουθεί τακτικές κινήσεις που θα τον ευνοήσουν στην όποια εκλογή ή επανεκλογή του. Το θέμα είναι πάντα το ποσοστό, ή «δόση» αυτής της τακτικής μέσα στη γενικότερη πολιτική δράση του εκάστοτε πολιτικού. Αν οι τακτικισμοί καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της πολιτικής δράσης, τότε υπάρχει πρόβλημα. Αν η πλειονότητα των πολιτικών επιλογών και κινήσεων είναι κυρίως τακτικού χαρακτήρα, τότε το πρόβλημα είναι μεγάλο. Αλλά το πρόβλημα γίνεται εξαιρετικά επικίνδυνο όταν πια τα μεγάλα πολιτικά ζητήματα αντιμετωπίζονται με κύριο κριτήριο το τακτικιστικό πολιτικό συμφέρον και με βάση εκλογικές σκοπιμότητες.

Τρία μεγάλα ζητήματα τον τελευταίο καιρό αντιμετωπίστηκαν με κυρίαρχη προσέγγιση την τακτική. Με το βλέμμα στραμμένο σε εκλογικές αναμετρήσεις και σκοπιμότητες:

  • Ο ανασχηματισμός: Υπήρχαν υπουργοί οι οποίοι για αντικειμενικούς ή υποκειμενικούς λόγους έπρεπε να αντικατασταθούν. Από εδώ μέχρι την ανακοίνωση του ανασχηματισμού μεσολάβησε ένα μακρόσυρτο γαϊτανάκι παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, στις οποίες η αξιοσύνη και η προσπάθεια υλοποίησης ενός οράματος συλλογικής ωφέλειας δεν ήταν καν στον κατάλογο των κριτηρίων. Βασικά κριτήρια ήταν: Οι επιρροές προσώπων και οικογενειών, οι τοπικές εκλογικές ανάγκες και οι επωφελείς συνδυασμοί με τους παράγοντες «βουλευτικές έδρες» και «ενοποίηση δήμων». Δηλαδή, να βελτιωθεί η εικόνα του κυβερνώντος κόμματος με την είσοδο στη Βουλή νέων ανθρώπων, και να διευκολυνθούν οι κινήσεις στη σκακιέρα για έλεγχο των δημοτικών αρχών μέσω της ενοποίησης των δήμων.
  • Το νομοσχέδιο για τους δήμους: Μετά από πολλές διαβουλεύσεις, εξάρσεις, αδράνεια, και αναδιαμορφώσεις ετών, αποφασίστηκε το νομοσχέδιο για ενοποίηση των δήμων να κατατεθεί την ημέρα της αποχώρησης του υπουργού Εσωτερικών. Η χρονική συγκυρία δεν ήταν το κύριο σημείο πρόσδεσης στον ανασχηματισμό. Σύμφωνα με ευρέως δημοσιοποιημένες πληροφορίες (που δεν διαψεύστηκαν από κανένα), μέχρι την παραμονή του ανασχηματισμού ο Πρόεδρος έγραφε και έσβηνε τα ονόματα υπουργών, όντας σε ανοιχτή γραμμή με κυβερνητικούς και κομματικούς παράγοντες που χειρίζονταν το θέμα της ενοποίησης των δήμων. Το αποτέλεσμα μιλά από μόνο του: Οι ενοποιήσεις έγιναν με κριτήριο τους ευνοϊκούς συνδυασμούς με τον ανασχηματισμό και τον αποτελεσματικό εκλογικό έλεγχο των δήμων. Κοινό μυστικό πια.
  • ΑΟΖ και Κυπριακό: Εδώ πια το πράγμα έχει γίνει σχεδόν βαρετό. Κάθε επιλογή και κίνηση έχει κυρίως έναν στόχο: Να μην καταρρεύσει στο εσωτερικό το επίσημο αφήγημα. Ότι, δηλαδή εμείς κάναμε σωστούς και νόμιμους χειρισμούς, αλλά ο τουρκικός επεκτατισμός ευθύνεται 100% για το ότι και στα δύο ζητήματα υπάρχουν προβλήματα. Ο εφιάλτης στον λόφο δεν είναι να μην λυθεί το Κυπριακό ή να διαλυθεί το ενεργειακό πρόγραμμα. Αυτά έχουν περίπου γίνει. Ο εφιάλτης είναι να αντιληφθούν οι πολίτες το σκηνικό. Και να διασπαρεί στην κοινωνία ότι για την αποτυχία και στα δύο έχει σοβαρότατη ευθύνη και η επίσημη πολιτική μας.

 Το ποσοστό πραγματικής πολιτικής μέσα σε αυτούς τους χειρισμούς είναι εξαιρετικά πενιχρό. Ο τακτικισμός ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων είναι κυρίαρχος. Δεν πρόκειται για το πρόγραμμα του Τρικούπη. Είναι καθαρά πρόγραμμα Γουλιμή.

Και οι πολίτες…

 Το μεγάλο στοίχημα σήμερα δεν είναι οι πολίτες να σιχαθούν «τους πολιτικούς» γενικά, να πετάξουν ένα βολικό «δεν αλλάζει τίποτε, όλοι τους το ίδιο είναι». Αυτό, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, βολεύει τον κύριο Γουλιμή: Θα ανεχτούν με τη σιωπή τους την κυριαρχία του εκλογικού τακτικισμού, θα ακουμπήσουν το κεφάλι στο μαξιλάρι του μηδενισμού, και στις επόμενες εκλογές, είτε θα απέχουν αν είναι αηδιασμένοι (ευτυχής γι’ αυτό ο κ. Γουλιμής), είτε θα ψηφίσουν απευθείας τον ευφάνταστο και πολλά υποσχόμενο κύριο Γουλιμή. Νομίζοντας κιόλας ότι κάνουν επανάσταση!

Το στοίχημα είναι οι πολίτες να γυρίσουν την πλάτη σε συγκεκριμένες πολιτικές. Σε πρακτικές και όχι σε πρόσωπα. Μόνον έτσι όσοι πολιτικοί έχουν στο DNA τους τον τακτικισμό και την απάτη θα παραμεριστούν. Και μόνον έτσι θα υποχρεωθούν οι υπόλοιποι να ασκήσουν πραγματική πολιτική.

Με όλα του τα μετεμφυλιακά μειονεκτήματα, το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1952 είχε ένα σοφό άρθρο. Το 1-1-4 προνοούσε πως, εν τέλει, η δημοκρατία επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων.

Ο λόγος τώρα στους Ελληνοκύπριους πολίτες.

Καλάθι

 

  • Σε οποιαδήποτε χώρα στην οποία πριν τρεις αιώνες ο Διαφωτισμός ήρθε και ρίζωσε, σήμερα ένας υπουργός όταν ανασχηματίζεται, αμέσως μετά ιδιωτεύει. Στην Κύπρο, όπου ο Διαφωτισμός πέρασε απλώς από τον δρόμο, ένας υπουργός όταν ανασχηματίζεται τακτοποιείται κάπου αλλού. Και δεν ντρέπεται και κανείς!

 

  • Δεν είναι μόνο που έχει το ένστικτο του επιτυχημένου πολιτευτή ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών. Είναι και που οι τοπικοί παρατρεχάμενοι μυρίστηκαν πως σε κάποιους εργασιακούς χώρους έχει ιδιαίτερη ρέντα. Και τρέχουν να αυξήσουν τις δικές τους μετοχές στον μαχαλά τους. Τραβολογώντας τον δεξιά κι αριστερά.

 

  • Σημαντικές νίκες Αβέρωφ: (α) Ξανάπιασε το νήμα με τους υποστηρικτές της επίλυσης του Κυπριακού. Με τη δήλωση για τη (μετά τη λύση) εμπορία του φυσικού αερίου με την Τουρκία. (β) Τόνωσε τον σύνδεσμο με τη φιλελεύθερη αστική τάξη. Μέσω των τριών νέων βουλευτών, που πέτυχε να προωθηθούν μέσα από τις υπουργοποιήσεις στον ανασχηματισμό. (γ) Ξαναβάζει χέρι στην επαρχία, κυρίως στην Αμμόχωστο, μέσω περιοδειών, κινητοποίησης βουλευτών, αλλά και της ενοποίησης δήμων. Τρία στα τρία. Θα του βγει, άραγε, το πρωτάθλημα; Ή τελικά θα αποδειχτεί ότι δούλευε για άλλον;

 

 

 

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.