Φόρμα αναζήτησης

Οι κοινωνίες απέτυχαν, ζήτω οι πολιτικές ελίτ

Η εικόνα της Τερέζα Μέι στα πίσω καθίσματα του Κοινοβουλίου να χαμογελά την ώρα που ο Μπόρις Τζόνσον αποτύγχανε να περάσει καθετί που επιχειρούσε, αποτέλεσε ίσως τη χαρακτηριστικότερη εικόνα της τελευταίας βδομάδας. Ήταν η εκδίκησή της έναντι ενός ανθρώπου που έκανε τα πάντα για να ανέλθει στην εξουσία, έγραψε ένας φίλος. Σ’ ένα παράλληλο σύμπαν θα μπορούσε να ήταν και η εκδίκηση της Ιστορίας απέναντι σ’ έναν πολιτικό που τόσο βάναυσα την κακοποίησε. Η επιβεβαίωση ότι τελικά «ο λαϊκισμός τρώει τα παιδιά του». Σε μια εποχή που η κοινωνία συνεχίζει να επιλέγει και να επιβραβεύει τον λαϊκισμό στα πιο αισχρά επίπεδά του, όμως, οι δύο τελευταίες βδομάδες ήταν η επιβεβαίωση ότι ο λαϊκισμός καταβροχθίζει τις χώρες.

Ο Μπόρις Τζόνσον πρόλαβε σε λιγότερο από 20 μέρες στην εξουσία να ποδοπατήσει όλο το κυρίαρχο πλέγμα αξιών. Έβαλε στον πάγο για 5 βδομάδες τις εργασίες της Βουλής για να μπορέσει ανενόχλητος να προχωρήσει με τα σχέδιά του. Έλεγξε σχεδόν σε απόλυτο βαθμό τα Μέσα και έθεσε στην υπηρεσία της επικοινωνιακής του πολιτικής τον κρατικό μηχανισμό. Ενέταξε όποιο εξέφρασε την παραμικρή αμφιβολία για την ακολουθούμενη πολιτική ή αναφερόταν στους κινδύνους, στην ομάδα των εχθρών της χώρας και της Δημοκρατίας. Έβαλε στην εξίσωση τον κόσμο, κατηγορώντας όσους τάσσονται εναντίον ενός άτακτου Brexit ότι εναντιώνονται στη βούλησή του. Εμφανιζόμενος ως προστάτης της Δημοκρατίας έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να την καταρρακώσει. Κάτι που οδήγησε τον Τζον Μπέρκοου να παρομοιάσει τον Τζόνσον με ληστή τράπεζας που λέει πως θα δώσει τα κέρδη στους φτωχούς.

Σ’ όλη αυτή τη διαδρομή, που δοκίμασε με τρόπο πρωτοφανή τα όρια της Δημοκρατίας στη χώρα, η κυβέρνηση είχε ως μεγαλύτερο σύμμαχο ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας. Παρά το χάος, η στήριξη προς το Brexit παρέμεινε ισχυρή. Σε αρκετές δημοσκοπήσεις εμφανίζεται μάλιστα ισχυρότερη και απ’ ό,τι το 2015. Τα ποσοστά των Συντηρητικών υπό τον Μπόρις Τζόνσον, ανεξαρτήτως του πρωτόγνωρου αυταρχισμού που επιδείχθηκε από την κυβέρνηση, αυξήθηκαν. Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις φέρουν το κυβερνών κόμμα να προηγείται 12-15% της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ενώ παρά τις αρνητικότατες επιπτώσεις ενός άτακτου Brexit (οι οποίες καταγράφονται σε μελέτη εργασίας της κυβέρνησης), 9 στους 20 Βρετανούς τάσσονται υπέρ του Brexit ακόμα και χωρίς συμφωνία. Ο κόσμος ταύτισε την εθνική καταστροφή με την αγάπη για την πατρίδα. Έκανε το αφήγημα του Φάρατζ δικό του αφήγημα.

Αντίθετα, η πολιτική ελίτ, όπως και στην Αμερική του Τραμπ, συνασπίστηκε χρησιμοποιώντας κάθε δημοκρατικό μέσο που είχε στη διάθεσή της για να αντιπαρατεθεί με τον αυταρχισμό. 21 βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος, μεταξύ των οποίων 3 μέχρι πρότινος υπουργοί -παρά τις προειδοποιήσεις για απώλεια του χρίσματος του υποψήφιου στις επόμενες εκλογές- στήριξαν με νομοθετική ρύθμιση την πρόταση των Εργατικών, η οποία «αναγκάζει» την κυβέρνηση να βρει συμφωνία μέχρι τη 19η Οκτωβρίου, ή να ζητήσει παράταση. Η υπουργός Εργασίας, Άμπερ Ραντ, παραιτήθηκε από τη θέση της κατηγορώντας την κυβέρνηση για πολιτικό βανδαλισμό και επίθεση στη Δημοκρατία. Ο αδελφός του Μπόρις, Τζο Τζόνσον, παραιτήθηκε από τη θέση του υφυπουργού και τη βουλευτική του έδρα, δηλώνοντας διχασμένος μεταξύ της αφοσίωσης προς την οικογένεια και το εθνικό συμφέρον, επιφέροντας σημαντικό πλήγμα στην κυβέρνηση και ανοίγοντας τον δρόμο για νέες παραιτήσεις. Ο πρώην Συντηρητικός πρωθυπουργός Τζον Μέιτζορ συντάχθηκε με ομάδα πολιτών, αναλαμβάνοντας την προσφυγή στα δικαστήρια εναντίον της προσωρινής διάλυσης της Βουλής. Ο προερχόμενος από τους κόλπους των Τόρις πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων, Τζον Μπέρκοου, εξέφρασε την ετοιμότητά του να υπερασπιστεί τη Δημοκρατία απέναντι σε κάθε σχέδιο της κυβέρνησης.

Αυτή η ανάληψη του βάρους υπεράσπισης των θεσμών από τις πολιτικές ελίτ δεν περιορίζεται στη Μεγάλη Βρετανία. Το ίδιο έγινε στην Αμερική. Το ίδιο έγινε στην Ιταλία, όπου με συνασπισμό των μεγάλων κομμάτων περιθωριοποιήθηκε ο Σαλβίνι, ο οποίος όσο πιο αυταρχικός γινόταν τόσο ανέβαζε ποσοστά. Σε πολύ μικρότερο βαθμό και εδώ στην Κύπρο με την πρωτοβουλία «Απόφαση Ειρήνης», έστω κι αν αυτή περιορίζεται στο Κυπριακό. Με την κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα να κινούνται πλέον με τρόπο που δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της χώρας, και την κοινωνία να αδυνατεί να λειτουργήσει με τρόπο που να καθιστά το πολιτικό σύστημα υπόλογο, στελέχη και πρώην στελέχη του ΔΗΣΥ, του ΑΚΕΛ, του ΔΗΚΟ δημιούργησαν μια πλατφόρμα που βάζει στο κεντρικό κάδρο ξανά την ανάγκη για λύση, θέτοντας τις ανησυχίες που δεν θέτει η κοινωνία. Πρόκειται για κάτι πρωτόγνωρο, αν αναλογιστεί κανείς ότι σε αυτή την πρωτοβουλία συμμετέχει και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Νίκου Αναστασιάδη, Ιωάννης Κασουλίδης.

Όλα αυτά βέβαια δεν επιλύουν το πρόβλημα. Διότι το πρόβλημα δεν είναι αν ο Μπόρις Τζόνσον λειτουργεί ως ληστής, όπως είπε ο Τζον Μπέρκοου, αλλά ότι η κοινωνία λειτουργεί ως συνεργός του, κλέβοντας καταθέσεις που της ανήκουν ευελπιστώντας ότι μετά θα της δοθούν πίσω. Είναι η δεδομένη αποτυχία της να ανταποκριθεί στα βασικά που επιβάλλει ο ρόλος της στη Δημοκρατία. Η αδυναμία της να ελέγξει. Να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά της.

Σε μια εποχή που όλο και περισσότερες κυβερνήσεις κινούνται με τρόπο που μέχρι κάποια χρόνια πριν θεωρείτο αδιανόητος, ελλείψει οποιωνδήποτε αντιστάσεων από τις κοινωνίες, οι πολιτικές ελίτ είναι αυτές που αναλαμβάνουν το βάρος υπεράσπισης των κοινωνιών. Κι αυτό όσο ανακουφιστικό κι αν είναι υπό τις περιστάσεις που ζούμε σήμερα, άλλο τόσο απειλητικό φαντάζει.

antopoly@cytanet.com.cy

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.