Φόρμα αναζήτησης

Και γιατί να φαίνεται τίμια αν δεν είναι;

Αν κάτι ξεχώρισε περισσότερο και από τις ίδιες τις καταγγελίες για τον τρόπο λειτουργίας της δικαιοσύνης, ήταν η αντίδραση του πολιτικού και νομικού κόσμου. Ο ένας μετά τον άλλο πρότασσαν την ανάγκη η γυναίκα του Καίσαρα όχι απλά να είναι αλλά και να φαίνεται τίμια. Αυτό είπε ο Νίκος Κληρίδης, αυτό επανέλαβε ο γενικός εισαγγελέας, ο πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής Ζαχαρίας Ζαχαρίου, και κάθε πολιτικός και νομικός που πέρασε από τα πάνελ για να αναφερθεί στα της δικαιοσύνης την τελευταία βδομάδα. Αναδεικνύοντας παράλληλα την ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του κόσμου στη δικαιοσύνη.  

Αυτή είναι όμως η ουσία; Εδώ δεν μιλάμε για γενικόλογες υπόνοιες με τις οποίες πλήττεται η εικόνα της δικαιοσύνης. Υπάρχουν βαρύτατες καταγγελίες. Ότι δικηγόροι χρησιμοποίησαν τις διασυνδέσεις τους με δικαστές για να νοθεύσουν την ανεξάρτητη δικαστική κρίση. Τις οποίες ενισχύει ο ίδιος ο γενικός εισαγγελέας. Ανεξαρτήτως του λόγου που έγιναν, αν ήταν «μια έξυπνα στημένη επιχείρηση» από τον Κώστα Κληρίδη και τον αδελφό του για να αποποιηθεί των ευθυνών του «επειδή σπατάλησε δεκάδες εκατομμύρια και τα έκανε θάλασσα», όπως έγραψε ο Κώστας Κωνσταντίνου, αν οι προθέσεις δεν ήταν καθαρές, το χρονικό διάστημα που έγιναν, οι επισημάνσεις (που παραπέμπουν σε ξεκάθαρες υποθέσεις σύγκρουσης συμφερόντων) δεν αμφισβητήθηκαν.

Στην μία υπόθεση, στενά συγγενικά πρόσωπα (θυγατέρα και αδελφή) του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου έλαβαν από την Τράπεζα Κύπρου αποζημίωση για αξιόγραφα που κατείχαν, ενώ εκατοντάδες άλλες υποθέσεις κατόχων αξιογράφων δεν έτυχαν της ίδιας μεταχείρισης. H συμφωνία έγινε μέσω του δικηγόρου της Τράπεζας Κύπρου που είναι το γραφείο Χρυσαφίνης & Πολυβίου, το οποίο εκπροσώπησε και την τράπεζα στο Εφετείο. Η τράπεζα αθωώθηκε με τη νικώσα ψήφο του προέδρου του Ανωτάτου, ο οποίος δεν αποκάλυψε τη συγκεκριμένη συμφωνία. Στην Έφεση της Δημοκρατίας αρ. 423/17, για απόφαση που ανέτρεψε την ομόφωνη απόφαση του τριμελούς Κακουργιοδικείου, η οποία απορρίφθηκε χωρίς να δικαστεί (απόφαση που ο γενικός εισαγγελέας έκρινε πως αντιβαίνει σε νομικές αρχές και στη λογική), «τρεις από τους πέντε δικαστές του Εφετείου είχαν τέκνα ή σύζυγο που εργοδοτούνταν στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπούσε την τράπεζα και στέλεχός της στην Έφεση», σχέση που δεν αποκάλυψαν ως όφειλαν, παρά μόνο όταν το έθεσε ο δικηγόρος της Νομικής Υπηρεσίας. Η αθώωση Ηλιάδη έγινε, όχι μόνο με αιτιολογικό που αμφισβητήθηκε, αλλά και με βάση λόγο ο οποίος δεν περιλαμβανόταν σε αυτούς που ήγειραν οι δικηγόροι.

Μπορεί κάποιος να τεκμηριώσει ότι επηρεάστηκε η κρίση του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου από την εξώδικη διευθέτηση. Όχι. Γιατί όμως θα πρέπει αβίαστα να δεχθεί πως δεν επηρεάστηκε; Ότι σκοπίμως δεν απέκρυψε αυτό το γεγονός; Ή πως η Τράπεζα Κύπρου, ή ακόμα και το δικηγορικό γραφείο Χρυσαφίνης και Πολυβίου που εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της τράπεζας, δεν το έκαναν προσδοκώντας σε ανταλλάγματα; Αν ο πρόεδρος του Ανωτάτου οφείλει να παραιτηθεί, όπως υπέδειξαν πολλοί, τίθεται ή όχι και θέμα ενεργιών του γραφείου Πολυβίου και της Τράπεζας Κύπρου; Τεκμηριώνεται ότι οι αποφάσεις στην έφεση και αθώωση Ηλιάδη ήταν αποτέλεσμα αυτών των σχέσεων; Και πάλι όχι. Όπως ορθώς υπέδειξε ο Χρίστος Τριανταφυλλίδης, «η ύπαρξη συγγένειας δεν συνεπάγεται και ανεντιμότητα». Από τη στιγμή, όμως, που αυτές υφίστανται, μπορεί κάποιος να ισχυριστεί- πέραν πάσης αμφιβολίας- πως δεν ήταν; Όταν μάλιστα οι ίδιες οι αποφάσεις στηρίζουν ένα τέτοιο συμπέρασμα; Με μόνο επιχείρημα πως οι δικαστές (σε αντίθεση με όλους τους υπόλοιπους πολίτες της χώρας) είναι άμεμπτοι; Ότι η ακεραιότητά τους δεν μπορεί να αμφισβητείται; Επειδή απλά το λένε οι ίδιοι;

Διερωτήθηκε το γραφείο Χρυσαφίνης & Πολυβίου κατά πόσο δεν θα πρέπει τα τέκνα δικαστών να εργάζονται σε δικηγορικά γραφεία. Ποιος είπε κάτι τέτοιο; Γιατί θα πρέπει όμως τέκνο δικαστή να αναλαμβάνει υποθέσεις ενώπιον του πατέρα του; Ή δικαστής να εξετάζει υποθέσεις δικηγορικού γραφείου στο οποίο εργάζεται το παιδί ή στενό συγγενικό του πρόσωπο και να εναπόκειται στον ίδιο να ζητήσει να αυτοεξαιρεθεί; Ή από τους δικηγόρους, οι οποίοι γνωρίζουν ότι κάποια στιγμή θα βρεθούν ενώπιόν τους, να ζητήσουν την εξαίρεσή του; Δεν υπάρχουν άλλοι δικαστές; Γιατί κάποιος να μην υποθέσει πως οι προσλήψεις τέκνων γίνονται προσδοκώντας στην εύνοια δικαστών; Πώς γίνεται να επικαλούμαστε παντού τη σύγκρουση συμφερόντων και αυτή να μην υφίσταται στον χώρο της δικαιοσύνης;

Προφανώς και η πλήρης ισοπέδωση του δικαστικού σώματος πλήττει την ίδια τη δημοκρατία. Η εμπιστοσύνη του κόσμου προς τη δικαιοσύνη θα πρέπει να αποκατασταθεί. Το θέμα, όμως, είναι απλά να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη ή να διασφαλιστεί η δικαιοσύνη; Η δημοκρατία πλήττεται από την απαξίωση της δικαιοσύνης ή από την πλημμελή λειτουργία της; Είναι δυνατόν στις καταγγελίες στην ουσία για στημένες δίκες η απάντηση να είναι πως η δικαιοσύνη θα πρέπει και να φαίνεται τίμια; Λες και το ζήτημα από τις τελευταίες αποκαλύψεις είναι ότι μπορεί η δικαιοσύνη και να μην φαίνεται τίμια; Γιατί δεδομένα είναι; 

Το πρόβλημα δεν είναι η εικόνα της δικαιοσύνης. Είναι η ίδια η δικαιοσύνη, το ότι η απόδοσή της με τον τρόπο που είναι κτισμένο το σύστημα βασίζεται στη συνείδηση του κάθε δικαστή. Είναι οι σχέσεις διαπλοκής που σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα επηρεάζουν τη δικαστική κρίση. Ότι το δικαστικό σώμα δείχνει να είναι, εκτός από ανεξάρτητο, και ανεξέλεγκτο. Λειτουργεί ως κράτος εν κράτει. Σπεύδει να ελέγξει και να αθωώσει τον εαυτό του, ψεύδεται ή δεν αντιλαμβάνεται τις διαδικασίες, αγνοεί το ΕΔΑΔ, δεν συμμορφώνεται με συστάσεις της Grego. Και δημιουργεί την πεποίθηση ότι όχι μόνο η δικαιοσύνη δεν φαίνεται τίμια, αλλά ίσως και να μην είναι.

antopoly@cytanet.com.cy