Φόρμα αναζήτησης

Μετά την επόμενη μέρα*

Το βασικό πρόβλημα με την τρέχουσα κρίση είναι η απόλυτη αβεβαιότητα ως προς το βάθος της και την εξέλιξή της. Επίσης δεν έχει υπάρξει κάτι ανάλογο στο παρελθόν, δηλαδή ένα απότομο «κλείδωμα» των οικονομικών σε μεγάλο μέρος του πλανήτη. Αυτή η αβεβαιότητα καλλιεργεί και τα πιο δυσμενή σενάρια και μας κάνει να ξεχνάμε κάτι που χαρακτηρίζει όλες τις κρίσεις: πάντα ακολουθεί ανάκαμψη. Αυτή είναι η μόνη βεβαιότητα στην αβεβαιότητα που μας περιβάλλει. Εύλογα θα πείτε «τι να την κάνω την ανάκαμψη αν η κρίση αφήσει πίσω της καμένη γη». Θα αφήσει, όμως, καμένη γη; Θα αφήσει στρατιές ανέργων ως αποτέλεσμα κατάρρευσης της πραγματικής οικονομίας;
Ας δούμε τι ξέρουμε:
Πρώτον, η τρέχουσα κρίση δεν καταστρέφει υποδομές. Τα πάντα είναι στη θέση τους, έστω και αν υπολειτουργούν.
Δεύτερον, η επιδημία κάποια στιγμή θα εκτονωθεί, και θα εκτονωθεί σε ορίζοντα μηνών όχι ετών. Και ο κόσμος θα συνεχίσει τη ζωή του, όπως τον συνέχισε μετά από περισσότερο καταστροφικά γεγονότα όπως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Τρίτον, υπάρχει ρευστότητα και στον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή στις αγορές κεφαλαίων και τις τράπεζες. Ρευστότητα που τοποθετείτο ακόμη και σε τίτλους με αρνητική απόδοση.
Τέταρτον, η κρίση του 2007-08 έχει οδηγήσει σε μεταρρυθμίσεις που έχουν καταστήσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα πιο ανθεκτικό, ειδικά εδώ στην Ευρώπη. Αυτό ισχύει και στην Κύπρο. Μπορεί η κρίση να ανέτρεψε τους σχεδιασμούς των τραπεζών, αλλά η κρίση βρίσκει το κυπριακό τραπεζικό σύστημα σε πολύ καλύτερη θέση σε σχέση με το 2013 και –το βασικό– γεμάτες ρευστό. Κέρδη και μέρισμα θα αργήσουν να έρθουν για τους μετόχους, αλλά το οικοδόμημα δεν κινδυνεύει. Και να μην ξεχνάμε τη στιβαρή παρουσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Πέμπτον, η κρίση δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας φούσκας. Δεν υπάρχει κάποια θεμελιώδης ανισορροπία.
Τα παραπάνω πέντε σημεία δίνουν έναν τόνο αισιοδοξίας αν απαντηθεί το ερώτημα που θέσαμε αρχικά: «η κρίση θα αφήσει στρατιές ανέργων ως αποτέλεσμα κατάρρευσης της πραγματικής οικονομίας;». Απάντηση μας δίνει η κρίση του 1929. Η ύφεση δεν ήταν αποτέλεσμα της κατάρρευσης των τιμών στη Wall Street, αλλά του ότι στη συνέχεια η αγορά στέγνωσε από ρευστό. Σήμερα ρευστό υπάρχει στον ιδιωτικό τομέα, αλλά για να βρει τον δρόμο του στην πραγματική οικονομία απαιτείται δημοσιονομική επέκταση. Αυτό ακριβώς που ήδη γίνεται σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου και στην Κύπρο. Η δημοσιονομική επέκταση, όμως, δεν θα πρέπει να σταματήσει με τον περιορισμό της επιδημίας, αλλά να συνεχιστεί για όσο χρειαστεί.
* Είναι ο τίτλος ταινίας οικολογικής καταστροφής.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.