Φόρμα αναζήτησης

Μειώνοντας την οικονομική και κοινωνική σπατάλη

Βασίλης Πολεμίτης

Λέγεται ότι η πολυνομία σε συνδυασμό με την ασάφεια και την πολυπλοκότητα των κανονισμών και των διαδικασιών προάγουν την κακοδιαχείριση και την διαφθορά. Πόσες, άλλωστε, φορές δεν βρεθήκαμε όλοι μας ενώπιον εκτενών αλλά ασαφών κανονισμών, νόμων και διαδικασιών; Πόσες φορές, επίσης, προέκυψαν λάθη λόγω κακής σύνταξης ενός κανονισμού, ή ακόμα και παρερμηνειών αλλά και ελλιπούς γνώσης του περιεχομένου και ικανότητας χειρισμού από τον όποιον είχε αρμοδιότητα να εφαρμόσει το νόμο και τον κανονισμό; Κατάστασης που είχε ως αποτέλεσμα ακόμα και την ανάγκη κάποιας μορφής «παρέμβασης», «μεσολάβησης» ή «παράκαμψης» ή ακόμα και προσφυγής στη δικαιοσύνη. Στη όχι και τόσο ρητορική αυτή ερώτηση δεν χρειάζεται απάντηση, αφού, δυστυχώς, σχεδόν για όλους μας τούτη είναι αυταπόδεικτη επειδή υπήρξε βιωματική. Τα παραδείγματα είναι πολλά, μικρά και μεγάλα. Και όλα έχουν, πέραν της εξαιρετικά σημαντικής για την αξιοπρέπεια του ανθρώπου ηθικής διάστασης και την αποδοτική λειτουργία του κράτους και της οικονομίας, ένα χειροπιαστό κοινό ζήτημα: Το κόστος.
Η έκδοση μιας άδειας, η λήψη μιας έγκρισης, η επεξεργασία μιας αίτησης, είτε αφορούν στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα, μετρούνται και κοστολογούνται. Κάθε φορά που τρέχουμε πάνω-κάτω μεταξύ γραφείων ή ακόμα και ιστοσελίδων, που όμως «πίσω» τους βασιλεύει μεγαλοπρεπώς ακόμα η χαρτούρα, δαπανούμε χρόνο (που δεν αντικαθίσταται ποτέ) και χρήματα (που αντικαθίστανται κάποτε, αν μας φτάσει ο χρόνος). Και όσο περισσότερο χρόνο και χρήματα δαπανούμε στη προσπάθεια μας να διαχειριστούμε διαδικασίες, τόσο λιγότερο χρόνο και χρήματα καταλήγουμε να έχουμε για την όποια παραγωγική πράξη επιδιώκουμε να ολοκληρώσουμε. Από την πιο ασήμαντη μέχρι την πιο σημαντική.
Όταν, λοιπόν, συζητούμε για μεταρρύθμιση και για «εκσυγχρονισμό», δεν συζητούμε για την απώλεια «κεκτημένων» ή «εξουσιών» ή «ρόλων». Συζητούμε τον τρόπο εξοικονόμησης χρόνου και χρήματος που δαπανάται στη διεκπεραίωση διαδικασιών ώστε αυτά να διοχετευθούν σε πιο παραγωγικούς σκοπούς. Και κάθε φορά που αντιστεκόμαστε στον εξορθολογισμό και στην απλοποίηση διαδικασιών και κανονιστικών πλαισίων για να μην ενοχληθεί το τάδε και το δείνα παγιωμένο συμφέρον ή εξουσία ή ακόμα και φαιά ουσία, αυξάνουμε την απώλεια χρόνου και χρήματος για όλους και συντηρούμε και προάγουμε την κακοδιαχείριση και τη διαφθορά. Που με τη σειρά τους διαβρώνουν τοξικά ολόκληρη την κοινωνία και την οικονομία, και φυσικά την πολιτική που καταλήγουν να μονοπωλούνται και να κυριαρχούνται από τους «ευέλικτους» κάθε λογής.
Αποτέλεσμα τούτου είναι η αντικατάσταση της πραγματικής προόδου και ανάπτυξης με την προσποίηση της. Αλλά όσο και να θέλει κανείς να προσποιηθεί και να γίνει πιστευτός ότι παράγει, αναπτύσσεται και προοδεύει θα κληθεί στο τέλος να μετρήσει τα «κουκιά» του. Και κυρίως την κατανομή των κουκιών του ανάμεσα στην κοινωνία και στα μέσα παραγωγής και στην αξιοποίηση τους υπέρ της υγιούς και αειφόρας ανάπτυξης. Και αν αυτό είναι το κριτήριο μιας επιτυχημένης οικονομίας, τότε καθίσταται ξεκάθαρο ότι δεν είναι ούτε επιθυμητό αλλά ούτε και πρακτικά και κοινωνικά δέον να διευρύνεται το χάσμα μεταξύ ανθρώπων διαφορετικών τάξεων και να στρεβλώνεται και να καταστρέφεται το κοινωνικό συμβόλαιο. Δεν είναι, επίσης, οικονομικά επιθυμητό να συσσωρεύεται πλούτος ή να μονοπωλείται η παραγωγική δραστηριότητα από ελάχιστους κλάδους, αφού σταδιακά θα ποδηγετήσουν την αγορά και στην προσπάθεια τους να προστατεύσουν τα όσα απέκτησαν θα θέτουν αναχώματα και εμπόδια σε οτιδήποτε δεν τίθεται υπό τον έλεγχο τους. Επιπρόσθετα, θα καθιστούν ευάλωτη τη χώρα και το κράτος στις δικές τους αδυναμίες, αφού θα απουσιάζει η διαφοροποίηση και η διασπορά κινδύνου. Τα παραδείγματα στην Κύπρο είναι γνωστά και τα ζούμε τώρα που προσπαθούμε να διαχειριστούμε την ανασύνταξη της οικονομίας μας.
Αντίστοιχα, δεν είναι δημοκρατικά θεμιτό ο πολίτης να μην συμμετέχει στις πολιτικές διαδικασίες επειδή ενδεχόμενα να φαίνεται ότι αφέθηκαν να μονοπωλήσουν το κομματικό σκηνικό περισσότεροι «ακατάλληλοι» άνθρωποι από αυτούς που αναπόφευκτα θα μπορούσε να ανεχθεί ένα οποιοδήποτε σύστημα, αφού τέτοιοι, δυστυχώς, υπάρχουν σε κάθε ομάδα ανθρώπων.
Η προσήλωση στη δημιουργία ενός βιώσιμου και ανθεκτικού οικονομικού μοντέλου λειτουργίας, ικανού να ανταγωνιστεί με αξιώσεις στο διεθνές επίπεδο προϋποθέτει την ύπαρξη και λειτουργία ενός βιώσιμου εσωτερικού πολιτικού και κοινωνικού μηχανισμού, συμβατού με την ευνομία και αποδοτικότητα. Που για να προκύψουν απαιτείται επαναπροσδιορισμός του κοινωνικού και πολιτικού συμβολαίου ώστε τα δυο τα είναι συμβατά την προϋποθέσεις βιωσιμότητας, ανθεκτικότητας και διεθνούς ανταγωνιστικότητας. Στο επίκεντρο της αποδοτικότητας του μοντέλου βρίσκεται η ελαχιστοποίηση της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής σπατάλης. Συνεπώς, η απλοποίηση όλων των κανονιστικών πλαισίων και διαδικασιών όχι μόνο θα βοηθήσει στην καταπολέμηση της διαφθοράς αλλά θα μειώσει και τη σπατάλη χρόνου και πόρων. Γι’ αυτό, η δημιουργία συνθήκης διαρκούς μεταρρύθμισης δεν είναι απλώς αναγκαία αλλά και υποχρεωτική και πρέπει να καταστεί μόνιμη και αυτόματη. Όσο αυτόματη είναι και η ζωτική λειτουργία της αναπνοής για τον άνθρωπο, όπως άλλωστε μας έδειξε με τόσο βίαιο τρόπο και ο Κορωνοϊός.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.