Φόρμα αναζήτησης

Κύπρος: Ο όμηρος της Ανατολικής Μεσογείου

Κάποιοι στα ύπατα δώματα της κυβέρνησης αναμένουν ότι σύντομα θα αρχίσουν να συλλαμβάνονται και να αποστέλλονται στην Κύπρο από την Ιντερπόλ, με βάση τα εντάλματα που εξέδωσε ο γενικός εισαγγελέας, Τούρκοι, Βρετανοί, Σκανδιναβοί και Αμερικανοί υπήκοοι, οι οποίοι εργάζονται στην πλατφόρμα του «Φατίχ».

Τα εντάλματα εκδόθηκαν διότι το τουρκικό γεωτρητικό σκάφος παρανομεί. Παρανομούν επίσης οι ιδιοκτήτες της πλατφόρμας και όσοι εργάζονται πάνω σε αυτή.

Άμεση ή έμμεση συμμετοχή οποιασδήποτε εταιρείας, χωρίς τη ρητή συναίνεση της κυβέρνησης της ΚΔ, αποτελεί σοβαρό ποινικό αδίκημα, Οι ποινές πέραν του 1.000.000 ευρώ και/ή 5 χρόνια φυλάκιση προνοούνται από τους πιο κάτω νόμους:

  • Περί της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας Νόμος (Ν. 64(Ι)/2004)
  • Περί Υδρογονανθράκων (Αναζήτηση, Έρευνα & Εκμετάλλευση) Νόμος (Ν. 4(I)/2007)

Μιλώντας με διπλωμάτες, Κύπριους και ξένους, κανένας δεν θα εξέφραζε έκπληξη, όπως μου είπαν, αν όντως σε μερικούς μήνες, όταν δηλαδή τελειώσει η γεώτρηση του “Φατίχ”, συλλαμβάνονταν για διευκρινίσεις κάποιοι ξένοι υπήκοοι που εργάστηκαν στο εν λόγω γεωτρητικό σκάφος. Στην επικράτεια της ΕΕ τα εντάλματα αυτά καταχωρούνται αυτόματα στα συστήματα εισόδου, οπότε οι αστυνομικές αρχές ελέγχουν με βάση έναν κατάλογο που έχουν μπροστά τους.

Θα μπορούσε να εκδοθεί κάποιος από αυτούς στην Κύπρο για να δικαστεί, όπως ουσιαστικά ζητά το κυπριακό ένταλμα; Το θέμα δεν είναι καθόλου εύκολο. Υπάρχει από τη μια ο ισχυρισμός της Κύπρου ότι παραβιάστηκαν οι δικοί της νόμοι περί ΑΟΖ. Από την άλλη, όπως ανακοίνωσε ο Τούρκος ΥΠΕΞ Τσαβούσογλου, υπάρχει και τουρκικός νόμος που λέει ότι εκεί που τρυπά το “Φατίχ” είναι τουρκική ΑΟΖ. Αν λοιπόν συλληφθεί ένας Νορβηγός υπήκοος στη Γαλλία με βάση το κυπριακό ένταλμα, το γαλλικό δικαστήριο και εν γένει οι αρχές της χώρας είναι υποχρεωμένες να εξετάσουν όλες τις εκδοχές. Για να καταλήξουν στο αυτονόητο, ότι δηλαδή μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας δεν υπάρχει συμφωνημένη ΑΟΖ.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ενώπιον αδιεξόδου η Κύπρος εξαιτίας του «Πορθητή»

Η παρανομία

Η Τουρκία ως γνωστόν δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία χωρίς την παρουσία των Τ/Κ, οπότε δεν δέχεται να συζητήσει. Οπότε το γαλλικό δικαστήριο, όπως αναφέραμε πιο πάνω, τι μπορεί να κάνει; Θα αποφασίσει για τη λύση του Κυπριακού; Η Τουρκία, είναι γεγονός, διαπράττει στην περιοχή μια εξόφθαλμη παρανομία, όχι όμως με βάση το κυπριακό σκεπτικό. Εμείς λέμε ότι τρυπά σε περιοχή που ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία, περιοχή η οποία ωστόσο και αυστηρώς ομιλούντες δεν έχει επικυρωθεί διεθνώς. Με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας η Τουρκία παρανομεί διότι κάνει γεώτρηση σε μια περιοχή που είναι διαμφισβητούμενη. Στις ανακοινώσεις τους, τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Μεγάλη Βρετανία επέμειναν στον όρο «claimed areas» δηλαδή διαμφισβητούμενες περιοχές, ωστόσο η Κυπριακή Δημοκρατία επέλεξε επιλεκτικά να επιτεθεί στη Βρετανία επειδή είπε το αυτονόητο, το οποίο υπό τις περιστάσεις ίσως ήταν και βολικό, αφού δεν είναι η Κύπρος που επιχειρεί σε διαμφισβητούμενες περιοχές, αλλά είναι η Τουρκία που παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας.

Σύμφωνα με αυτό το δίκαιο, αν δύο χώρες δεν καταλήγουν σε συμφωνία μέσης γραμμής, οπότε υπάρχει διαφωνία στον καθορισμό ΑΟΖ, οι ενδιαφερόμενες χώρες προσφεύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και ζητούν επιδιαιτησία, το αποτέλεσμα της οποίας είναι δεσμευτικό για τις δύο χώρες.

Η επανάληψη

Όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω κατά τραγική ειρωνεία θυμίζουν συζητήσεις και προβλήματα του Κυπριακού από το 1974 και εξής, που αφορούσαν και αφορούν την επίλυσή του επί του εδάφους. Ξαναμπήκαμε σε έναν νέο φαύλο κύκλο με καταγγελίες, ψηφίσματα και κινητοποιήσεις, τον οποίο διά της ισχύος επιβάλλει η Τουρκία, η οποία ως γνωστόν κινείται πάντα στα όρια της νομιμότητας εκμεταλλευόμενη ή και δημιουργώντας γκρίζες ζώνες. Η σημερινή κρίση στην κυπριακή ΑΟΖ προοιωνίζεται δυστυχώς νέες ατέρμονες συζητήσεις, με την Κυπριακή Δημοκρατία να σύρεται εκβιαζόμενη να παίξει στο γήπεδο που επιλέγει να παίξει η Τουρκία. Από την άλλη η ε/κ πλευρά κινείται στη λογική μιας απόλυτης αλήθειας διερμηνευμένης μέσα από επιλεκτικές αναγνώσεις ενός άναρχου διεθνούς δικαίου η οποία στα αφτιά των τρίτων ηχεί περισσότερο ως προπαγάνδα. Η Τουρκία δυστυχώς για μας, 45 χρόνια μετά την εισβολή, έχει την ισχύ αλλά και τη διπλωματική ευελιξία να πωλεί ένα αφήγημα το οποίο ηχεί πιο ρεαλιστικό από το δικό μας. Το αφήγημα αυτό το διατύπωσε ο κ. Τσαβούσογλου την περασμένη Παρασκευή λανσάροντας και το νέο δόγμα περί ταϊβανοποίησης της Βόρειας Κύπρου. Εμφανίζοντας την Τουρκία, με άλυτο το Κυπριακό, ως προστάτη των Τ/Κ από την απληστία των Ε/Κ αλλά και διεκδικώντας τα συμφέροντα της ίδιας της χώρας του στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συγκεκριμένα, σε συνέντευξή του στο τουρκικό πρακτορείο Αναντολού, ο Τούρκος υπουργός είπε ότι ουδεμία συμφωνία στην οποία δεν συμμετέχει και η Τουρκία ισχύει. “Και εμείς είμαστε στη Μεσόγειο και έχουμε ενημερώσει τα Ηνωμένα Έθνη για τα χωρικά μας ύδατα”, είπε, υποστηρίζοντας ότι αυτό που έκανε η Τουρκία είναι εργασίες έρευνας και γεώτρησης στη δική της υφαλοκρηπίδα και περιοχές που οι Τ/Κ έχουν “αδειοδοτήσει” την Τουρκική Κρατική Εταιρεία Πετρελαίου.

Για όσους γνωρίζουν στοιχειωδώς το Κυπριακό η επιχειρηματολογία Τσαβούσογλου σίγουρα δεν στέκει, είναι έωλη και υποκριτική. Η Τουρκία έχει καταλάβει το έδαφος της βόρειας Κύπρου, ελέγχει την ΑΟΖ της βόρειας Κύπρου και διεκδικεί τώρα και την ΑΟΖ της νότιας Κύπρου ως ΑΟΖ των Τουρκοκυπρίων. Την ίδια στιγμή τρυπά όπου θέλει στην Ανατολική Μεσόγειο ανακηρύσσοντας την περιοχή δική της ΑΟΖ, γνωρίζοντας ότι διαθέτει την ισχύ να το κάνει και ότι, πέρα από λόγια, κανένας δεν θα αντιδράσει διεθνώς στην πράξη.

Πού το πάει η Τουρκία; Τρυπά δυτικά της Πάφου στη λεγόμενη δική της ΑΟΖ και σε μερικούς μήνες θα τρυπά και νοτίως της Λεμεσού σε οικόπεδο που έχουμε αδειοδοτήσει στην ΕΝΙ ή την Τotal. Δεν έχει σημασία αν βρει αέριο ή δεν βρει. Στην πραγματικότητα υπό την ανοχή όλων γκριζάρει την κυπριακή ΑΟΖ επιχειρώντας να βάλει ταφόπλακα σε κάθε πρόγραμμα άλλης εξόρυξης ή εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων που έχουν ανακαλυφθεί.

Τι πέτυχε η Τουρκία;

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το γκριζάρισμα της κυπριακής ΑΟΖ είναι τετελεσμένο γεγονός. Ότι το φυσικό μας αέριο είναι καταδικασμένο να μείνει στα έγκατα της Μεσογείου. Εκτός βέβαια κι αν αποφασίσουμε να το πωλήσουμε σε τιμή κόστους για να αποδείξουμε ότι υπάρχουμε ως κράτος. Αυτό βεβαίως θα κριθεί και από τις εταιρείες με τις οποίες συνεργαζόμαστε.

  • Ένας προσεκτικός παρατηρητής ίσως ανακαλύψει μπροστά στον χάρτη ότι όλες οι γεωτρήσεις των εταιρειών ExxonMobil, Total, ENI που πραγματοποιήθηκαν στην κυπριακή ΑΟΖ, με εξαίρεση ίσως μία ή δύο, δεν έγιναν σε θαλάσσια περιοχή που διεκδικεί η Τουρκία ή ακόμα και οι Τουρκοκύπριοι. Γιατί άραγε;
  • Όσοι ασχολούνται επισταμένα με το θέμα των εξορύξεων γνωρίζουν ότι και οι τρεις κολοσσοί που επιχειρούν στην κυπριακή ΑΟΖ έχουν συζητήσει το θέμα με την Τουρκία και έχουν μάλιστα υποσχεθεί ότι υπό οποιεσδήποτε συνθήκες η αγορά που θα στοχεύσουν αν βρεθεί φυσικό αέριο είναι η τουρκική. Γιατί; Διότι είναι σε μικρή απόσταση και μπορεί να τους εξασφαλίσει τις καλύτερες τιμές.

Τα μεγάλα κοιτάσματα

Στην περιοχή μας βρέθηκαν μέχρι στιγμής τέσσερα μεγάλα κοιτάσματα. Ποια ήταν η τύχη τους;

  • Η Κύπρος ξεκίνησε γεώτρηση με τη Noble στο οικόπεδο Αφροδίτη τον Σεπτέμβρη του 2011. Λίγες βδομάδες αργότερα ανακοίνωσε κοίτασμα 4 τρισ. κυβικών ποδιών φυσικού αερίου και περίπου 4 εκατ. βαρέλια πετρέλαιο. Έκτοτε έχουν περάσει 8 χρόνια χωρίς να έχει αρχίσει καμία διαδικασία εκμετάλλευσης. Γιατί άραγε;
  • Τον Δεκέμβριο του 2010 η Noble ανακοίνωσε την ανακάλυψη κοιτάσματος 16 τρισ. κυβ. ποδιών φυσικού αερίου στο Λεβιάθαν. Η τεράστια αυτή ποσότητα αερίου 9 χρόνια μετά παραμένει ανεκμετάλλευτη. Γιατί άραγε;
  • Η Noble ξεκίνησε γεώτρηση στο οικόπεδο Tamar του Ισραήλ τον Νοέμβριο του 2008 και ανακάλυψε 7 τρισ. κυβ. πόδια φυσικού αερίου. Τον Μάρτιο του 2012 υπέγραψε συμφωνία 14 δισ. δολαρίων με την Αρχή Ηλεκτρισμού του Ισραήλ και ξεκίνησε να πωλεί φυσικό αέριο.
  • Τον Σεπτέμβριο του 2015 η ΕΝΙ ανακάλυψε στην ΑΟΖ της Αιγύπτου το κοίτασμα Ζορ, δηλαδή 30 τρισ. κυβ. πόδια φυσικού αερίου, που είναι το μεγαλύτερο στη Μεσόγειο. Έξι μήνες μετά πήρε άδεια εκμετάλλευσης από τις αιγυπτιακές αρχές και περί το τέλος του 2017 η ΕΝΙ ανακοίνωνε τζίρο 9 δις από την εκμετάλλευσή του.

Τι συμπέρασμα βγαίνει από τα πιο πάνω στοιχεία; Η Αφροδίτη και το Λεβιάθαν παραμένουν αναξιοποίητα γιατί δεν υπάρχει αγορά να τα απορροφήσει. Η μόνη χώρα που έδειξε ενδιαφέρον για αγορά των δύο κοιτασμάτων είναι η Αίγυπτος, γιατί επιθυμεί να γίνει χαπ στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά προσφέρει εξευτελιστικές τιμές γύρω στα 3,5 δολάρια το κυβικό μέτρο. Αν τα αποθέματα ήταν πολύ μεγαλύτερα τότε ίσως να είχε βάση το σενάριο κατασκευής του EastMed. Με δεδομένο ότι υπάρχουν προς το παρόν 20-30 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου διαθέσιμα, η μόνη αγορά που ρεαλιστικά προσφέρεται είναι η Τουρκία. Η οποία πέραν των ποσοτήτων που εισάγει από τη Ρωσία θα χρειαστεί με βάση τις εκτιμήσεις τα επόμενα 10 χρόνια γύρω στα 60 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου για τις ανάγκες της οικονομίας της.

Η Κύπρος αν μπορούσε να αξιοποιήσει το Αφροδίτη σε διάστημα 3 χρόνων μετά την ανακάλυψή του το 2011 με τα τότε τιμολογιακά δεδομένα ίσως έκλεινε συμφωνίες που θα της απέφεραν πάνω από 30 δισ. δολάρια. Σήμερα παλεύει να πωλήσει στην Αίγυπτο για να πάρει 6 δις τα επόμενα 18 χρόνια! Αν ανέπτυσσε εκείνο το κοίτασμα, το γεωτρητικό της πρόγραμμα θα είχε την τύχη αυτού της Αιγύπτου. Δηλαδή γρήγορα χρονοδιαγράμματα γεωτρήσεων και ταχύτατη διαδικασία αξιοποίησης προς όφελος της οικονομίας της με εισροές στα ταμεία της εκατοντάδων δισ. ευρώ.

Μοναδική προϋπόθεση ήταν η λύση του Κυπριακού έχοντας πίσω μας ολόκληρο σχεδιασμό από τους Αμερικανούς οι οποίοι μας διέθεσαν γι’ αυτόν τον σκοπό και την Exxon. Για να μπορέσουμε έτσι ως μια ευρωπαϊκή ομοσπονδιακή δημοκρατία εντός της ΕΕ να καθορίσουμε στη λογική της ίσης γραμμής την ΑΟΖ μας με την Τουρκία και να προχωρήσουμε στο πρόγραμμα γεωτρήσεων της χώρας μας ανεμπόδιστα. Η Τουρκία χωρίς λύση μπορεί να παίζει διά της ισχύος στα όρια της νομιμότητας και να κερδίζει. Όπως αποδείχθηκε όμως κάθε φορά που υπάρχει προοπτική λύσης εγκλωβίζεται μέσα από δικά της συμφέροντα από ψηφίσματα και πολιτικές πιέσεις και αναγκάζεται να συμπεριφέρεται πολύ πιο λογικά. Μέχρι βέβαια να το βάλουν στα πόδια οι Ε/Κ και να την απεγκλωβίσουν όπως έγινε το 2004, το 2010 και το 2017.

Με αυτό τον τρόπο η διαχρονικά θλιβερή ηγεσία αυτού του τόπου επέτρεψε στην Τουρκία να γκριζάρει και το έδαφος και τη θάλασσά μας κρατώντας μας ομήρους στην Ανατολική Μεσόγειο. Με τον Κύπριο ΥΠΕΞ σήμερα δίκην δικαστηριακού επιδότη να τρέχει από πίσω τον CEO της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίων να του επιδώσει ένταλμα σύλληψης. Πρόκειται για το ίδιο ένταλμα με το οποίο τρέχουμε από πίσω τον δολοφόνο που πυροβόλησε μπροστά στα μάτια μας τον Σολωμού.

Την ίδια στιγμή 100 Ε/Κ ολιγάρχες πωλούν ε/κ διαβατήρια και κτίζουν πύργους στη Λεμεσό έχοντας καταφέρει από το 2013 να εισπράξουν 7 δισ. δολάρια. Κάνουν αυτό που ξέρουν καλύτερα. Πωλούν στους Κύπριους τον φόβο της Τουρκίας, τους εμπνέουν με πατριωτισμό και τους εξαγοράζουν με μισθούς πείνας των 800 ευρώ, ενώ αυτοί κάνουν τα παλούκια τους χρυσά.