POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

«Η σημασία του “μπλοκαρίσματος” στα κοινωνικά δίκτυα» της Δρος Χριστιάνας Καραγιάννη



 

 

Τις τελευταίες μέρες κρατικοί αξιωματούχοι όπως η Υπουργός Δικαιοσύνης και ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Προέδρου προχώρησαν σε «μπλοκάρισμα» συγκεκριμένων χρηστών στο twitter. Αν και δεν εξήγησαν οι ίδιοι τους λόγους του μπλοκαρίσματος, εύκολα κάποιος μπορεί να υποθέσει πως Γιολίτη και Παπαδόπουλος προχώρησαν σε μια τέτοια ενέργεια στην προσπάθεια «αντιμετώπισης» της έντονης κριτικής που δέχονται από τους συγκεκριμένους χρήστες στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Ο στόχος του μπλοκαρίσματος στις πλατφόρμες των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ) είναι βέβαια ο αποκλεισμός των χρηστών αυτών από το να βλέπουν τα μηνύματα/ αναρτήσεις των πρώτων αλλά και ο αποκλεισμός οποιασδήποτε διάδρασης (mention, reply, quote κλπ) με αυτούς. Ενώ κάτι τέτοιο είναι απόλυτα επιτρεπτό από πλευράς των κανονισμών του ίδιου του ΜΚΔ, η συγκεκριμένη ενέργεια από πλευράς κρατικών αξιωματούχων αξίζει ανάλυσης και προκαλεί προβληματισμό.

Το Τwitter από την αρχή της δημιουργίας του, φαίνεται να προτιμάται ως ΜΚΔ από άτομα σε κρατικά αξιώματα (πολιτικά πρόσωπα, διασημότητες κλπ) γιατί επιτρέπει στους χρήστες, το περιεχόμενο που δημοσιεύουν, να φτάνει στους ακόλουθους (followers) τους χωρίς απαραίτητα να λαμβάνουν και οι ίδιοι το περιεχόμενο που οι followers τους δημοσιεύουν. Η Έμιλυ Γιολίτη και ο Βίκτωρας Παπαδόπουλος, χρησιμοποιούν τους λογαριασμούς τους στο Τwitter όχι ως απλοί πολίτες αλλά ως κρατικοί αξιωματούχοι. Αυτό είναι εμφανές από το περιεχόμενο που δημοσιεύουν στους λογαριασμούς τους που αφορά κυρίως τις δράσεις τους μέσω της ιδιότητας τους ως κρατικοί αξιωματούχοι. Η δημοσίευση τέτοιου περιεχομένου, επομένως, έχει ως σκοπό την ενημέρωση των πολιτών αλλά και την προώθηση της πολιτικής της κυβέρνησης που αντιπροσωπεύουν. Αυτός είναι και ο λόγος άλλωστε που η υπουργός Δικαιοσύνης απέκτησε και το μπλε τικ στο προφίλ της, την ένδειξη του επικυρωμένου δηλ. λογαριασμού που το ίδιο το ΜΚΔ δίνει σε χρήστες, αφού επιβεβαιώσει πως όντως κατέχουν θέση κρατικού αξιωματούχου. Αν οι ίδιοι επιθυμούσαν φυσικά θα μπορούσαν να διατηρήσουν το προφίλ τους στα ΜΚΔ είτε καθαρά προσωπικό και ανεπίσημο ή ακόμα και ξεκάθαρα ιδιωτικό. Στη δεύτερη περίπτωση θα μπορούσαν οι ίδιοι να ελέγχουν, δίνοντας έγκριση ποιοι μπορούν να συνδεθούν μαζί τους. Στην προσπάθεια ερμηνείας επομένως του μπλοκαρίσματος, εύλογα κάποιος αναρωτιέται αν το μπλοκάρισμα είναι κάτι που αφενός, παραβιάζει την ελεύθερη πρόσβαση σε πηγή πληροφόρησης συγκεκριμένων πολιτών και αφετέρου κατά πόσο όντως προστατεύει ή ωφελεί τους ίδιους ως πολιτικά πρόσωπα ή την κυβέρνηση που αντιπροσωπεύουν.

Για να κατανοήσει κάποιος τη σημασία αυτού που ονομάζουμε κοινωνικό δίκτυο, αρκεί να φανταστεί ένα χάρτη που σχηματίζεται από κουκίδες (κόμβους) που συνήθως συμβολίζουν άτομα που συνδέονται μεταξύ τους με κάποιο τρόπο, η σύνδεση των οποίων συμβολίζεται με γραμμές (ακμές). Η σημαντικότητα των κοινωνικών δικτύων έγκειται στην δυνατότητα των κόμβων να διακινούν πληροφορίες μέσα σε αυτό. Το Twitter, λοιπόν, μπορεί να δημιουργήσει μεγάλα κοινωνικά δίκτυα αφού επιτρέπει τη σύνδεση πολύ μεγάλου αριθμού χρηστών (κόμβων στην ορολογία των κοινωνικών δικτύων) μεταξύ των οποίων μπορεί να υπάρξει τεράστια ροή πληροφοριών. Η θέση του κάθε κόμβου στο κοινωνικό δίκτυο, η πυκνότητα αλλά και η σύνθεση του ίδιου του δικτύου, αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την επιρροή που μπορεί να έχει ο κάθε κόμβος (χρήστης του Τwitter στη συγκεκριμένη περίπτωση) στο δίκτυο. Επομένως, όσοι επιθυμούν να έχουν επίδραση στο ποιες πληροφορίες αλλά και με ποιο τρόπο κινούνται στο κοινωνικό δίκτυο, πρέπει να αποκτήσουν κεντρικές θέσεις σε αυτό. Παρόλο που η κεντρικότητα του κάθε κόμβου μπορεί να μετρηθεί με διαφορετικούς τρόπους στη μελέτη των κοινωνικών δικτύων, σημαντικό στοιχείο αποτελούν πάντα οι συνδέσεις με μεγάλο αριθμό άλλων κόμβων που όχι μόνο συνδέονται άμεσα μαζί τους αλλά και που βρίσκονται σε πολλές διαφορετικές θέσεις, εξασφαλίζοντας έτσι την επιρροή των πρώτων σε ολόκληρο το δίκτυο.

Αυτή η ενέργεια των κρατικών αξιωματούχων, λοιπόν, και ειδικά του κ. Παπαδόπουλου ως επικεφαλής του Γραφείου Τύπου του Προέδρου, αναγάγει το μπλοκάρισμα οποιουδήποτε -πόσο μάλλον όσων βρίσκονται σε πολύ διαφορετικές περιοχές από αυτούς μέσα στο κοινωνικό δίκτυο- ως κάτι το οξύμωρο. Ο αποκλεισμός μερίδας πολιτών, όχι μόνο αποδυναμώνει την κεντρικότητα της δικής τους ύπαρξης στο κοινωνικό δίκτυο και συνεπώς την όποια επίδραση θα μπορούσαν να έχουν σε περιοχές του δικτύου στις οποίες δεν έχουν πρόσβαση με άμεσες συνδέσεις οι ίδιοι, αλλά δημιουργεί και εύλογα ερωτήματα κατά πόσο μια τέτοια ενέργεια αποτελεί και μια μορφή λογοκρισίας του διαδικτύου. Γιατί καλό είναι να γνωρίζει η ομάδα επικοινωνίας της κυβέρνησης πως ο οποιοσδήποτε έλεγχος ή περιορισμός της πρόσβασης μερίδας πολιτών σε περιεχόμενο που είναι δημόσια διαθέσιμο στο διαδίκτυο περί αυτού πρόκειται.

*Η Δρ Χριστιάνα Καραγιάννη είναι μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Κύπρο,  Λέκτορας ΜΜΕ & Πολιτισμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Frederick.

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.