POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Η μέση διοίκηση μπορεί να κάνει τη διαφορά



Η παθογένεια δεν έχει αφήσει κανέναν τομέα ανέγγιχτο και αμόλυντο στην Κύπρο. Από τις τρεις εξουσίες (η δικαστική ΔΕΝ εξαιρείται) μέχρι τον ιδιωτικό τομέα. Ο οποίος απαντά στον καρκίνο του δημόσιου τομέα με το Aids της αρπαχτής και της διαπλοκής. Ακόμη και η διαχείριση της πανδημίας, θα αποκαλυφθεί σε ένα-δυο χρόνια ως μνημείο παθογένειας. Από τις διαδικασίες πλουτισμού με τα tests, μέχρι τη φύση των μέτρων και τη διαδικασία των εμβολιασμών.

Το θέμα δεν είναι να γκρινιάζουμε για το διεφθαρμένο κράτος και τη μεταδοτικότητα του «ιού» στο κυρίως σώμα της κοινωνίας. Το θέμα είναι να εντοπίσουμε ποιος παράγοντας θα μπορούσε να αποτελέσει το σημείο-κλειδί για να ανακοπεί το κύμα διαφθοράς και διαπλοκής που πήρε χαρακτήρα τσουνάμι.

 

Διαπιστώσεις

  1. Η προοπτική ανάταξης του ασθενούς μέσω της αλλαγής των παραμέτρων στην ανώτερη διοίκηση φαίνεται αυτήν τη στιγμή μάλλον αναιμική. Είναι σημαντικά κάποια πρόσωπα (π.χ. τα πρόσωπα των βουλευτών που τελικά θα εκλεγούν στη Βουλή, ή το πρόσωπο του επόμενου Προέδρου). Δεν πρέπει να το υποτιμούμε αυτό. Την ίδια στιγμή όμως δεν πρέπει να υποτιμούμε το πόσο σαρωτική είναι η εξάπλωση του «ιού». Μπορεί να μην καταφέρει να καταπιεί όσους θέλουν να κάνουν τη διαφορά. Δείχνει όμως να έχει τη δύναμη να τους προσπεράσει, ή να τους μετατρέψει σε απλώς μικρής απόδοσης «βελτιωτές» της κατάστασης.
  2. Με τον χρόνο, το καθεστώς και το Σύνταγμα του 1964, έχουν στεριώσει ένα βαθύ κράτος που δεν καταστέλλεται εύκολα. Είτε από τις προθέσεις κάποιων βουλευτών, είτε από την ειλικρίνεια κάποιου φανταστικού καλοπροαίρετου Προέδρου.
  3. Κανένα κόμμα δεν δείχνει αυτήν τη στιγμή ικανό για να κάνει τη διαφορά, διαθέτοντας τον κρίσιμο συνδυασμό πλεονεκτημάτων: (α) Επαρκής εκλογική δύναμη -που να δίνει τη δυνατότητα σημαντικού επηρεασμού των εξελίξεων και περιορισμού της δύναμης του βαθέως κράτους- και (β) πρόθεση πραγματικής ρήξης με το βαθύ κράτος, με ενσωμάτωση στις προτεραιότητες του νέων και τολμηρών προσεγγίσεων.
  4. Η διαφθορά έχει έντονα στοιχεία ταξικότητας. Σε αυτήν εμπλέκονται κυρίως μεγάλες οικογένειες της νέο-αστικής τάξης, που αναδύθηκε μέσα από το ρήγμα του 1974. Την ίδια στιγμή, όμως, έχει και ισχυρή τοξικότητα, με δυνατότητες διάχυσης σε μεγάλο μέρος του κομματικού συστήματος και των μεσαίων στρωμάτων της κοινωνίας. Με αυτόν τον τρόπο έχει οικοδομήσει ένα είδος ασπίδας που προστατεύει τον πυρήνα της. Μέχρι να φτάσει κανείς εκεί, πρέπει να περάσει από πολλά, αλλεπάλληλα στρώματα.

 

Η μέση διοίκηση

Υπάρχουν πολλά παραδείγματα από τη νεότερη παγκόσμια Ιστορία, όπου τη διαφορά σε ένα κράτος την έκανε μια τάξη που βρισκόταν ακριβώς κάτω από την κυρίαρχη. Και η οποία ασφυκτιούσε από τον έλεγχό της. Από τη Βρετανία και τη Γαλλία του 17ου και 18ου αιώνα, μέχρι την Ελλάδα 1920-30 και την Ισλανδία του 2010. Σε όλες τις περιπτώσεις, αυτή η τάξη αποτελούνταν κυρίως από φιλόδοξους, μεσαίας ισχύος, επιχειρηματίες και ανώτερους δημόσιους υπαλλήλους. Σε όλες τις περιπτώσεις, παρόλο που τα μέλη αυτής της τάξης είχαν μια διαδρομή σύμπλευσης με το καθεστώς για να ανελιχθούν, όταν αντιλήφθηκαν ότι οι κυρίαρχοι έχαναν την ηθική νομιμοποίησή τους στην κοινωνία και γίνονταν εμπόδιο στη δική τους πρόοδο, μεταστράφηκαν σε συντελεστές αλλαγής.

Αυτή η μέση διοίκηση έχει πάντα δουλείες και δεσμεύσεις. Που τις συσσώρευσε με τα χρόνια, στην προσπάθειά της να ανέλθει. Μπορούμε όλοι να φανταστούμε πόσα σανδάλια αυλικών φίλησαν οι ανώτεροι κρατικοί υπάλληλοι για να φτάσουν στον προορισμό τους, πόσες εκδουλεύσεις και παραχωρήσεις έκαναν οι μεσαίοι επιχειρηματίες για να τους επιτραπεί από τους μεγάλους να υπάρχουν. Έχουν όμως μιαν εσωτερική δύναμη που υποκίνησε το όραμά τους για άνοδο, μιαν αστείρευτη φιλοδοξία. Που πάντα ασφυκτιά στη δουλεία των συνθηκών, των διεφθαρμένων «από πάνω». Και θέλει να αυτονομηθεί και να δημιουργήσει.

Σε όλες τις ιστορικές περιπτώσεις, και σε όλες τις συγχρονικές, δύο ήταν οι παράγοντες που ώθησαν τη μέση διοίκηση στη μεταστροφή της σε δημιουργική δύναμη: (α) Οι συνθήκες κορεσμού του συστήματος, και η αίσθηση του επείγοντος μιας αλλαγής. (β) Ο δυναμικός ρόλος της διανόησης της εποχής. Σε όλες τις δεκάδες περιπτώσεις παραδειγμάτων της Ιστορίας και του σήμερα, η μέση διοίκηση ενεργοποιήθηκε επι-θετικά, όταν συνδυάστηκαν τουλάχιστον αυτοί οι δύο παράγοντες.

 

Στην Κύπρο γίνεται;

Όλοι το έχουμε ακούσει και το έχουμε βιώσει. Οι παλαιότεροι εδώ και πολλά χρόνια. Ότι στην Κύπρο «έτσι είναι τα πράματα και δεν αλλάζουν». Σήμερα, όμως, είναι μειοψηφία οι πολίτες που δεν αισθάνονται -που δεν διαισθάνονται έστω- ότι ο κόμπος πλησιάζει στο χτένι. Η απαξίωση των θεσμών, το αίσθημα αδιεξόδου, ακόμη και οι καθημερινές εξελίξεις σε όλους τους τομείς, το φωνάζουν. Από το θράσος του συστήματος στο θέμα των πολιτογραφήσεων που δίνονται καθημερινά (σιωπηλά, και παραβιάζοντας ακόμη και τους «κανόνες» που είχε το πρόγραμμα πριν καταργηθεί επίσημα!), μέχρι και το τσουνάμι που έρχεται στο Κυπριακό. Παντού!

Την ίδια στιγμή, η ελληνοκυπριακή πολιτεία, παρά τα μειονεκτήματά της, έχει συσσωρεύσει αρκετά μεγάλο κεφάλαιο μέσης διοίκησης και διανόησης, που αντιλαμβάνεται το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε.

  1. Ο νέος επιχειρηματίας ξέρει πως δεν έχει μέλλον σε μιαν τέτοια Κύπρο.
  2. Ο ανώτερος δημόσιος υπάλληλος αισθάνεται την απαξίωση και βιώνει την ενοχή.
  3. Ο πανεπιστημιακός γνωρίζει ότι αν δεν παρέμβει είναι περίπου ανόητο να «σταδιοδρομεί».
  4. Ο νέος κατάλαβε πως το πλακάτ και το κείμενο για την «κυβέρνηση στον Νότο» κάνουν μια διαφορά, αλλά όχι αρκετή.

 

Επομένως, όλα δείχνουν ότι γίνεται, ακόμη και στην Κύπρο. Φτάνει να μην περιμένουμε ο ένας τον άλλο…

 

ΚΑΛΑΘΙ

  • Παράδειγμα (1): Πολλοί μέσης και ανώτερης κλίμακας τεχνοκράτες έκαναν σοβαρές εισηγήσεις για το πλάνο έργων που θα προτείνει τέλος του μηνός η Κυπριακή Δημοκρατία στην ΕΕ για το πρόγραμμα-Ταμείο Ανάκαμψης. Αυτό το πρόγραμμα αποτελεί μιαν άδηλη επανάσταση για τη λειτουργία της ΕΕ, παγκόσμιας πρωτιάς. Από όλες τις απόψεις. Το ξέρουν. Κι όμως, μετά τις ασφυκτικές πιέσεις των πολιτικών τους προϊσταμένων, αφαίρεσαν ουσία και πρόσθεσαν βλακώδεις γενικολογίες. Μετά το ρεζιλίκι που θα ακολουθήσει, αν έχουν τη στήριξη της διανόησης των οικονομολόγων και των υγιών επιχειρηματιών, να δείτε που θα αντισταθούν στο βαθύ κράτος της αρπαχτής. Και θα αναλάβουν τις ιστορικές τους ευθύνες.
  • Παράδειγμα (2): Οι διαδικασίες με τη διαχείριση της πανδημίας και τα tests κρύβουν πρακτικές πλουτισμού του παραδοσιακού βαθέως κράτους. Πέρα από συνωμοσιολογίες, όλοι το ξέρουμε. Και σύντομα θα γίνει και δημοσίως ξεκάθαρο – μετά βεβαίως τη διασφάλιση του πλουτισμού. Ο σχεδιασμός του προγράμματος εμβολιασμού έχει μια διαφορά: Οι «πάνω» επέτρεψαν σε μικρο-επιτήδειους διαχειριστές των «κάτω» να απολαύσουν μέρος των προνομίων τους (μέσα από πρακτικές προεγγραφών και «κατάρρευσης του συστήματος»). Ελπιδοφόρα διαφορά, που δεν θα εμφανιζόταν πριν από πέντε χρόνια: Από τις πρώτες του δηλώσεις, ο Κόκκινος τους «ξεμπρόστιασε» και διαχώρισε τη θέση του. Άρα; Ναι, μπορεί να γίνει ακόμη και στην Κύπρο!
  • Παράδειγμα (3): Επειδή η Κύπρος είναι μέλος της ΕΕ, μπορούμε να συνεχίζουμε να μοσχοπωλούμε διαβατήρια σε διεθνείς απατεώνες, και να πλουτίζουμε. Επειδή όμως κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις, η ιδιότητα του κράτους μέλους της ΕΕ είναι αυτή που θα φέρει το επόμενο χαστούκι από τις Βρυξέλλες για τις κουτοπονηριές μας. Και θα είναι πολύ δυνατό. Θα μπορούσε να πει κανείς: «Και τι τον κόφτει, έχει εξασφαλίσει πια και την προίκα των τρισέγγονων του». Κι όμως, τον κόφτει πολύ, πάρα πολύ. Και τον πληγώνει η αναχώρηση της μέσης διοίκησης, που τον «πουλά» διοχετεύοντας πληροφορίες στα ΜΜΕ…

 

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.