Φόρμα αναζήτησης

Η ιστορία της Selda από την Τόχνη

Έρχεται με ανοιχτόχρωμα, ξανθωπά, σγουρά μαλλιά, όμορφα πράσινα μάτια, δέρμα γεμάτο χρώμα από τον μεσογειακό ήλιο.

Έρχεται χωρίς δισταγμό, με ένα σταθερό βήμα, γεμάτο σκοπό.

Έρχεται να με συναντήσει για να μου πει την ιστορία της.

Ήταν μόλις 8 μηνών βρέφος όταν έχασε τον πατέρα της στη σφαγή από την ΕΟΚΑ Β στην Τόχνη το 1974.

Ήταν μόλις ενάμισι έτους όταν έχασε τον μεγάλο της αδελφό, τον έναν δίδυμο, το 1975. Είχε φάει τυρί και δηλητηριάστηκε και ήταν πολύ δύσκολο να τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο από εκεί όπου ζούσαν: Όταν μετακόμισαν ως πρόσφυγες από την Τόχνη, είχαν εγκατασταθεί στο χωριό Βουνό, που τώρα ονομάζεται «Tashkent» και που είχε γίνει το χωριό των χηρών των Τουρκοκύπριων αντρών από την Τόχνη. Όλων οι σύζυγοι είχαν δολοφονηθεί από την ΕΟΚΑ Β στην Παλόδια και την Παρεκκλησιά, και είχαν εγκατασταθεί τώρα στο εγκαταλελειμμένο χωριό των Ελληνοκυπρίων, το Βουνό.

Η οικογένειά της δεν είχε αυτοκίνητο, ο πατέρας της Ertem ήταν ένα υπέροχο άτομο, της είχε πει η θεία της Rahme. Ο Ertem Bekir είχε πάει να ζήσει στο Λονδίνο μαζί με τα ξαδέλφια τους σε πολύ νεαρή ηλικία, χώρισαν οι γονείς του και προσαρμόστηκε στον μοντέρνο, δυτικό τρόπο ζωής και όταν επέστρεψε για να εγκατασταθεί στην Κύπρο το 1970 και παντρεύτηκε την Akile Shevket, είχε αυτοκίνητο και του άρεσε να γυρίζει την Κύπρο με το μπλε του αμάξι.

«Ήταν μοντέρνο ζευγάρι» μου λέει – όχι, δεν έχει καμία ιδέα πώς έμοιαζαν, ήταν σάμπως και δεν τους είχε δει ποτέ παρά μόνο σε φωτογραφίες.

«Ο πατέρας μου είχε φωτογραφική μηχανή. Είχε αυτοκίνητο. Άφηναν τα παιδιά με τη θεία μου και πήγαιναν και έμεναν στο Τρόοδος σε ξενοδοχείο. Η μητέρα μου ντυνόταν πολύ μοντέρνα και στη μόδα, δεν έβγαινε από το σπίτι χωρίς να ντυθεί όμορφα και να φτιάξει τα μαλλιά της. Σύμφωνα με τη θεία μου Rahme, ζούσαν πολύ καλά οι γονείς μου. Είχαμε αυτοκίνητο, αλλά δεν μπορούσαμε να το πάρουμε το 1974. Άκουσα ότι το πήραν οι γείτονες και το χρησιμοποιούσαν εκείνα τα χρόνια.»

Η Akile είχε αγοράσει από τη Λευκωσία εισαγόμενο τυρί και το έφερε στο Βουνό για να φάει η οικογένεια. Πρώτα αρρώστησε ο Shevket, ο ένας από τους πεντάχρονους δίδυμους, δηλητηριάστηκε από το τυρί. Εφόσον δεν υπήρχε αυτοκίνητο, το λεωφορείο του χωριού πήρε το παιδί στη Λευκωσία και νοσηλεύτηκε. Ο άλλος αδελφός από τους δίδυμους, ο Bekir, αρρώστησε, τον έστειλαν στο νοσοκομείο της Ερυθράς Ημισελήνου για θεραπεία – έμεινε εκεί για τρεις βδομάδες, και τελικά έχασε τη ζωή του. Μετά έχασε και τη μητέρα της Akile που είχε καταρρεύσει ενώ είχε καρκίνο. Αυτό ήταν το 1976.

Η κόρη της Selda, δυόμισι χρονών και ο γιος της Shevket, πέντε χρονών έμειναν ορφανά. Χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα. Και οι δύο γονείς τους πέθαναν. Η αδελφή της Akile τους πήρε για να τους φροντίζει, να γίνει μητέρα τους. Η Rahme, αδελφή της Akile, που επίσης έχασε το σύζυγό της Hasan Ali και τον αδελφό της Mustafa Shevket στη σφαγή της ΕΟΚΑ Β στην Τόχνη, είχε τέσσερα παιδιά. Έτσι πήρε τα ορφανά παιδιά της αδελφής της Akile, Selda και Shevket, και μεγάλωσε και τα έξι παιδιά μαζί, σαν δικά της.

Μόλις πέθανε η μητέρα της, οι τουρκοκυπριακές αρχές προσπάθησαν να πάρουν πίσω το σπίτι που τους είχαν παραχωρήσει για να ζήσουν στο Βουνό με πλήρη αδιαφορία για το γεγονός ότι η Selda και ο Shevket ζούσαν εκεί μαζί με τη γιαγιά και τον παππού από την πλευρά της μητέρας. Η Rahme έφυγε από το σπίτι που είχε παραχωρηθεί στην οικογένειά της και εγκαταστάθηκε στο σπίτι που παραχωρήθηκε στην Akile για να εμποδίσει τις αρχές να το πάρουν πίσω!

Ακούγεται οικείο, έτσι, αφού παρόμοια πράγματα συνέβησαν στον Άγιο Αθανάσιο και σε άλλα μέρη, ίσως στα ορφανά παιδιά προσφύγων που είχαν «αγνοούμενους» γονείς, όπως συνέβη στον Παναγιώτη και την αδελφή του από τη Βασίλεια, των οποίων η μητέρα και ο πατέρας είναι ακόμα «αγνοούμενοι» μαζί με τον μικρό τους αδελφό. Ο Παναγιώτης πολέμησε τις αρχές στα δικαστήρια και κέρδισε την υπόθεση και κράτησε το προσφυγικό σπίτι το οποίο τους είχε παραχωρηθεί. Πράγμα που μας δείχνει ότι για τις «αρχές» και στις δύο πλευρές, οι λέξεις «αγνοούμενος» και «πρόσφυγας» δεν έχουν πολλή σημασία με την πραγματική έννοια. Μόνο για τη «δική» τους χρήση.

Η Selda και ο αδελφός της μεγάλωσαν χωρίς μητέρα και με αγνοούμενο πατέρα. Μόνο όταν ξεκίνησε στο γυμνάσιο στη Λευκωσία συνειδητοποίησε την πραγματική της κατάσταση: Ότι όλα τα άλλα παιδιά είχαν πατέρα και μητέρα. Όμως περίμενε, όπως περίμενε και η θεία της τον σύζυγό της να επιστρέψει οποιαδήποτε στιγμή, φτιάχνοντας ιστορίες στο μυαλό τους. Ακούγεται γνωστό έτσι; Συνάντησα τόσα πολλά παιδιά Ελληνοκυπρίων των οποίων οι πατεράδες ήταν «αγνοούμενοι», που εξέφρασαν ακριβώς τα ίδια αισθήματα, ακριβώς τις ίδιες σκέψεις, ακριβώς τις ίδιες ελπίδες…

Μέχρι που ξεκίνησε η εκσκαφή στη Γεράσα και την Παρεκκλησιά – όχι ο πατέρας της Selda δεν ήταν στο πρώτο λεωφορείο, ήταν στο δεύτερο λεωφορείο. Επισκέφτηκε τον τόπο της εκσκαφής στο ορυχείο στην Παρεκκλησιά για να δει το άνοιγμα του μαζικού τάφου όπου είχαν θαφτεί οι Τουρκοκύπριοι από το δεύτερο λεωφορείο. Ακόμα δεν πίστευε ότι θα μπορούσε να ήταν εκεί.

Τελικά όταν συμπληρώθηκε η ταυτοποίηση με τη μέθοδο DNA και ήταν σίγουρη και πήραν ένα τηλεφώνημα από την Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων για να πάνε και να επισκεφτούν το εργαστήριο και να δει τα οστά του πατέρα της. Πήγε στο εργαστήριο και είδε τα οστά του πατέρα της και τα αγκάλιασε και τα φίλησε. Αυτός ήταν ο πατέρας που ήξερε μόνο από τις φωτογραφίες του.

Και τότε ένιωσε ανακούφιση. Τώρα, θα θαφτεί στο Νεκροταφείο Μαρτύρων δίπλα από το Βουνό και θα επισκέπτεται τον τάφο του πατέρα της όποτε θέλει, σχεδόν κάθε μέρα. Μου λέει ότι η θεία της Rahme είχε τόση πολλή η αγάπη με τον σύζυγό της, είχαν πραγματική αγάπη, αγαπούσαν ο ένας τον άλλο τόσο βαθιά που αυτή η απίστευτη αγάπη συνέχιζε μετά την ταφή του στο Νεκροταφείο Μαρτύρων, και κάθε 14η Φεβρουαρίου, τη μέρα του Αγίου Βαλεντίνου, η θεία Rahme επισκέπτεται τον τάφο του με ένα μεγάλο μπουκέτο κόκκινα τριαντάφυλλα για να τα βάλει στον τάφο του και να είναι μαζί του.

«Η μόνη μου σκέψη» μου εξηγεί «είναι αυτή: Υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο; Θα μπορέσω να δω τη μητέρα και τον πατέρα μου όταν πεθάνω;». Σε δύσκολες στιγμές, πάντοτε η μητέρα και ο πατέρας της έρχονται σε αυτήν και κάθονται δίπλα στο κρεβάτι της, μου λέει. Στο πνεύμα, ποτέ δεν την άφησαν. Πάντοτε είναι εκεί για αυτή, ακόμα και αν σωματικά έχουν φύγει…

«Χρειαζόμαστε πολλά χρόνια για να κλείσουν αυτές οι πληγές»

Επισκέφτηκε την Τόχνη; Ναι, το έκανε, για να δείξει στα δικά της παιδιά το σπίτι τους.

«Όμως δεν μπήκα στο σπίτι» μου εξηγεί.

Και η ίδια η Τόχνη της δίνει μια αίσθηση απόκοσμη.

«Είναι σάμπως και κανένας δεν ζει εκεί. Όποτε πήγαμε δεν είδαμε κανέναν στους δρόμους.»

O Yildan Sedef Gulakdeniz, του οποίου οι δύο αδελφοί είχαν σκοτωθεί στις σφαγές στην Τόχνη, είχε επισκεφτεί το χωριό και έφερε πίσω κάποιες φωτογραφίες για τη Selda. Τότε είχαν μια σχέση με την Έφη, την παιδική φίλη της μητέρας της Akile που είχε πάει στην Αυστραλία το 1963.

«Όταν ήρθαν για να επισκεφτούν την Κύπρο, επέμεναν να δουν τη θεία Rahme αλλά δεν ήθελαν να περάσουν στο βόρειο μέρος του νησιού. Έτσι πήραμε τη θεία Rahme στο Hala Sultan Tekke στη Λάρνακα όπου συναντηθήκαμε και μετά πήγαμε στο σπίτι τους στη Λάρνακα. Μίλησαν για ώρες, μιλούσαν για τις αναμνήσεις τους.»

Η Rahme έδωσε τα τηλέφωνα των ξαδέλφων της στην Αυστραλία στην οικογένεια της Έφης, έτσι ώστε να αρχίσουν να βρίσκονται.

«Έτσι η σχέση μας θα βοηθήσει να σχετιστούν και αυτοί στην Αυστραλία» εξηγεί.

Πιστεύει ότι «χρειαζόμαστε πολλά χρόνια για αυτές τις πληγές να κλείσουν, να μπορέσουμε να ζήσουμε μαζί. Ίσως μια μέρα θα συμβεί. Αλλά οι πληγές είναι ακόμα φρέσκες τώρα». Την ευχαριστώ που μου άνοιξε την καρδιά της και μου μίλησε.

Ας αντλήσουμε μαθήματα από αυτή την τραγωδία και από την ιστορία της ζωής της Selda και του αδελφού της Shevket και της θείας της Rahme.

Ας καταλάβουμε τον πόνο όλων εκείνων που υπέφεραν λόγω της σύγκρουσης στην Κύπρο και να μην επιτρέψουμε να επαναληφθεί: τελικά, ακόμα προσπαθούμε ακόμα να καθαρίσουμε το χάος στο οποίο βρεθήκαμε και προσπαθούμε να θεραπεύσουμε τις πληγές όλων εκείνων που έχουν υποφέρει, Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων και όλων των άλλων κοινοτήτων του νησιού μας.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.