Φόρμα αναζήτησης

Η ιστορία πίσω από μια φωτογραφία…

Η φωτογραφία που βλέπετε στη σελίδα αυτή με έναν άντρα και τη μικρή του κόρη, είναι η φωτογραφία της γνωστής Τουρκοκύπριας γιατρού δρος Gulgun Vaiz μαζί με τον πατέρα της Mehmet Oghuz.

Ο πατέρας της σκοτώθηκε το 1965 στο Μπογάζι Κερύνειας και με τη βοήθεια των αναγνωστών μας μάθαμε την άγνωστη αλήθεια για αυτό.

Ο Mehmet Oghuz ήταν από το χωριό Yorgoz (Διόριος) και υπηρετούσε σε στρατιωτικό φυλάκιο μαζί με έναν άλλο Τουρκοκύπριο – που είχε έρθει από το Λονδίνο.

Ο Τουρκοκύπριος αυτός που ήρθε από το Λονδίνο είχε πάθει νευρικό κλονισμό, πυροβόλησε αυτούς με τους οποίους υπηρετούσε, σκότωσε τον πατέρα της δρος Gulgun Vaiz και ένα άλλο άτομο και τραυμάτισε έναν τρίτο Τουρκοκύπριο.

Η Gulgun με τον πατέρα της Mehmet Oghuz.

Μετά από αυτό διέφυγε στην ελληνοκυπριακή πλευρά.

Λέγεται ότι είχε κάποιες διαφωνίες με έναν από τους διοικητές εκεί.

Σύμφωνα με τους αναγνώστες μας, μετά το 1974, όταν επέστρεψε στο βόρειο μέρος του νησιού, τέθηκε υπό κράτηση αλλά αργότερα τον άφησαν αφού λέγεται ότι είπαν πως «τους σκότωσε μετά από νευρικό κλονισμό» ή κάτι παρόμοιο. Δεν ζει πλέον.

Όμως αυτό μας δείχνει το άσχημο πρόσωπο του πολέμου – όταν υπάρχει στρατιωτική σύγκρουση σε οποιαδήποτε χώρα, ο πόλεμος δεν λαμβάνει υπόψη αν είσαι νέος ή ηλικιωμένος, αν είσαι αθώος ή όχι. Απλά σε κάνει κομμάτια.

Οι άνθρωποι παθαίνουν νευρικούς κλονισμούς, μπορεί να πυροβολήσουν και να σκοτώσουν ανθρώπους στο ίδιο στρατιωτικό φυλάκιο ή μπορεί να τους πυροβολήσουν κατά λάθος όπως συνέβη σε άλλα μέρη στην Κύπρο στο παρελθόν. Οι αναγνώστες μάς έδωσαν κάποιες λεπτομέρειες του σκοτωμού του πατέρα της δρος Gulgun Vaiz:

* Ενώ υπηρετούσαν στο Μπογάζι Κερύνειας, ο Mehmet Oghuz, ένας άλλος Τουρκοκύπριος που λεγόταν Ozkan και ένας μαθητής λυκείου που λεγόταν D., ήταν μαζί στο ίδιο στρατιωτικό φυλάκιο στις 28 Σεπτεμβρίου 1965.

* Ένας Τουρκοκύπριος από το χωριό Καζάφανι έπαθε «νευρικό κλονισμό» και τους πυροβόλησε και τους τρεις. Ο Mehmet Oghuz και ο Ozkan πέθαναν και ο μαθητής λυκείου τραυματίστηκε στα πόδια.

* Ο Τουρκοκύπριος που έπαθε τον «νευρικό κλονισμό» είχε έρθει από το Λονδίνο με «εθνικιστικά αισθήματα» και τον έστειλαν στο Μπογάζι Κερύνειας αλλά είχε κάποιες διαφωνίες με τον διοικητή του εκεί.

Ένας άλλος αναγνώστης μού είπε τα ακόλουθα:

* Εκείνες τις μέρες δεν υπήρχε κανένας που μπορούσε να αντιταχθεί στον διοικητή, αφού ο διοικητής εκείνου του καιρού ήταν σαν τον «βασιλιά» της περιοχής.

* Ένας συγγενής μου υπηρετούσε στο Kotsia Kaya (Doghrou yol) στην οροσειρά Κερύνειας. Τη νύκτα της 20ής Ιουλίου 1974 Ελληνοκύπριοι στρατιώτες προσποιούμενοι ότι ήταν Τούρκοι, πήγαν εκεί. Ένας από τους Τουρκοκύπριους εκεί είχε πει «Φωνάξετε τους φίλους σας, ήρθαν οι Τούρκοι στρατιώτες».

* Οι Ελληνοκύπριοι στρατιώτες, προσποιούμενοι Τούρκους στρατιώτες, είχαν έρθει από το Μπέλαπαϊς και σκότωσαν περίπου 25 Τουρκοκύπριους, τους έριξαν κάτω από τους βράχους και τους έσφαξαν. Και ο συγγενής μου είχε σκοτωθεί εκεί με αυτό τον τρόπο.

* Ο Τουρκοκύπριος που νόμισε ότι ήταν Τούρκοι στρατιώτες μου το περίγραψε αργότερα. Αυτό το «τέχνασμα» που έκαναν εκείνοι οι Ελληνοκύπριοι στρατιώτες και αυτή η «ψευδαίσθηση» στοίχισε τη ζωή σε πολλούς Τουρκοκύπριους συμπεριλαμβανομένου και του συγγενή μου. Γι’ αυτό αγωνίζομαι για την ειρήνη σε αυτό το νησί, διότι ο πόλεμος είναι φρικτό πράγμα. Δεν κοιτάζει αν είσαι νεαρός ή ηλικιωμένος, αν είσαι αθώος ή ένοχος. Είναι βρόμικος από κάθε άποψη. Όμως κάποιος μπορεί να τρελαθεί και να πυροβολήσει τους φίλους του στο ίδιο στρατιωτικό φυλάκιο, διάφορες «ψευδαισθήσεις» και «τεχνάσματα» επίσης στοίχισαν τη ζωή πολλών. Εκείνοι που πεθαίνουν πάντοτε είναι τα παιδιά των φτωχών ανθρώπων – οι πλούσιοι πάντοτε εξασφαλίζουν την ασφάλεια των δικών τους παιδιών.

Η Gulgun με τη μητερα της

Παρόμοια περίπτωση είχε συμβεί στα Κνώδαρα, όταν ένας Τουρκοκύπριος αστυνομικός «τρελάθηκε» και σκότωσε έναν Τουρκοκύπριο το 1974.

Το θύμα ήταν ο Zeka Chorba, γνωστός και δημοφιλής δάσκαλος από τα Κνώδαρα.

Είτε κατά λάθος, είτε μετά από «νευρικό κλονισμό», τα όπλα που δόθηκαν σε πολλούς δημιούργησαν μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση.

Η Κύπρος είναι ένας εκρηκτικός τόπος και με την «κουλτούρα» που έχει ριζώσει στις κοινότητές μας –την καπιταλιστική κουλτούρα χωρίς πραγματική έγνοια για οτιδήποτε ανθρωπιστικό αφού βασίζεται μόνο στο «κέρδος» και «την επιτυχία της κορυφής», τη «νοοτροπία του ενός» που επιτρέπει οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο για να φτάσεις στην κορυφή– τα όπλα θα πρέπει να είναι ένας μεγάλος λόγος ανησυχίας.

Ο πατέρας της δρος Gulgun Vaiz, Mehmet Oghuz, ήταν από το Διόριος. Η δρ Gulgun μεγάλωσε στο προσφυγικό χωριό που ονομάζεται «Gochmenkoy» («το χωριό των προσφύγων») που κτίστηκε μετά τις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963 για να στεγάσει πρόσφυγες από όλο το νησί. Το χωριό αυτό βρίσκεται στη Λευκωσία, κοντά στο Ortakeuy (Μιντζέλι).

Κάθε χρόνο την άνοιξη στο Διόριος πραγματοποιείται φεστιβάλ τουλίπας. Και αυτό θυμίζει στη δρα Gulgun τον πατέρα της. Στη σελίδα της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πριν από δύο χρόνια έγραψε τα ακόλουθα:

«Σήμερα πραγματοποιήθηκε το φεστιβάλ τουλίπας στο Διόριος. Θυμούμαι τον πατέρα μου Mehmet Oghuz που ήταν από το Διόριος.

Ο πατέρας μου και εγώ ποτέ δεν είχαμε την ευκαιρία να έχουμε μια μακρά συνομιλία.

Δεν καταφέραμε να περάσουμε πέρα από αυτή τη φωτογραφία που μοιράζομαι εδώ.

Οι πόλεμοι και η εχθρότητα δεν το επέτρεψαν.

Ο πόλεμος δεν πρέπει να είναι η μοίρα των Κυπρίων, των νησιωτών, αυτών από τη Μεσόγειο και από τον κόσμο. Ο κόσμος πρέπει να είναι ειρηνικός με δημοκρατία, δικαιοσύνη, ισότητα και ανθρωπιά. Η ελπίδα βρίσκεται με τους ανθρώπους, τις γυναίκες, τα παιδιά και τους νέους.»

Ο παππούς της δρος Gulgun, Ali Mustafa, από το Διόριος, είναι επίσης «αγνοούμενος» και αυτή είναι μια μεγάλη πληγή στην οικογένεια. Ο Ali Mustafa ήταν κατ’ ακρίβεια από την Άσσια (Pashakoy) και είχαν εγκατασταθεί στο Διόριος το 1948. Ο Ali Mustafa είχε τέσσερα παιδιά: τη Havva (μητέρα της δρος Gulgun), την Emine (που έχει πεθάνει), την Dervishe και τον Mustafa (που επίσης έχει πεθάνει). Ο Ali Mustafa από την Άσσια εγκαταστάθηκε στο Διόριος. Εργαζόταν ως κηπουρός στη RAF στην περιοχή του αεροδρομίου Λευκωσίας και στις 23 Δεκεμβρίου 1963 έγινε «αγνοούμενος».

Ο εγγονός του Ali Mustafa Gulle, που έχει το όνομα του παππού του, ο ηγέτης της συντεχνίας DEV-IS (Ομοσπονδία Επαναστατικών Συνδικάτων) μου είπε για τις φήμες που είχε ακούσει η οικογένειά του: Ότι ο παππούς του Ali Mustafa περίμενε το λεωφορείο στη στάση κοντά στον αστυνομικό σταθμό στην Πύλη Πάφου στη Λευκωσία όταν τον πυροβόλησε ένας Ελληνοκύπριος αστυνομικός από το χωριό Α. Είπε ότι η οικογένειά του του είχε πει αυτή την ιστορία – δεν ξέρουμε αν είναι αλήθεια ή όχι, αν ήταν φήμες. Όμως αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι το όνομά του είναι στον κατάλογο που έκαναν οι ελληνοκυπριακές αρχές από εκείνους που σκοτώθηκαν στη Λευκωσία και τα σώματά τους μαζεύτηκαν στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας.

«Δεν ξέρουμε αν είχε σκοτωθεί ή τραυματιστεί» μου είπε ο Ali Gulle.

Ο κατάλογος στάλθηκε στις τουρκοκυπριακές αρχές στις 4 Ιανουαρίου 1964 ζητώντας τους να έρθουν και να συλλέξουν τα σώματα 21 Τουρκοκυπρίων που είχαν σκοτωθεί από κάποιους Ελληνοκύπριους μέσα και γύρω από τη Λευκωσία και ότι βρίσκονταν στο νεκροτομείο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Το μήνυμα με τον κατάλογο ονομάτων που αναγνώρισαν οι ελληνοκυπριακές αρχές και κάποιοι που δεν κατάφεραν να ταυτοποιήσουν και έγραψαν ως άγνωστους, στάλθηκε μέσω του Ερυθρού Σταυρού.

Οι τουρκοκυπριακές αρχές της εποχής δεν πήγαν ή δεν μπορούσαν να πάνε στο νεκροτομείο του νοσοκομείου για να πάρουν τους 21 Τουρκοκύπριους που σκοτώθηκαν τον Δεκέμβριο του 1963.

Οι ελληνοκυπριακές αρχές τότε προχώρησαν και πήραν τα σώματα αυτά στο χωριό Άγιος Βασίλειος και τους έθαψαν σε μαζικούς τάφους έξω από το τουρκοκυπριακό νεκροταφείο εκεί.

Όταν οι τουρκοκυπριακές αρχές ανακάλυψαν αυτή την ταφή απαίτησαν την εκταφή, και μαζί με ένοπλους Βρετανούς στρατιώτες πήγαν και έκαναν τις εκταφές στις 13 Ιανουαρίου 1964, ανακτώντας 21 σώματα και τα πήραν και τα έθαψαν στο νεκροταφείο στους Κήπους του Tekke στη Λευκωσία, χωρίς να ενημερώσουν τους συγγενείς και χωρίς να ταυτοποιήσουν ή να συγκρίνουν τα ονόματα με αυτά στον κατάλογο με τους 21.

Όμως μια νύκτα πριν αυτή την εκταφή, οι ελληνοκυπριακές αρχές, γνωρίζοντας ότι υπήρξαν επίσης οι δολοφονίες 9 Τουρκοκυπρίων που είχαν μείνει στο χωριό Άγιος Βασίλειος και θάφτηκαν στην ίδια περιοχή σε ένα άλλο μαζικό τάφο έξω από το τουρκοκυπριακό νεκροταφείο, αποφάσισαν να πάρουν από εκεί εννιά ή περισσότερα σώματα. Το σκεπτικό τους ήταν «Δώσαμε κατάλογο με 21 Τουρκοκύπριους – τώρα όταν οι Τουρκοκύπριοι σκάψουν αυτούς τους μαζικούς τάφους θα βρουν 30 ή περισσότερα σώματα, έτσι καλύτερα να πάρουμε εννιά σώματα, έτσι ώστε να ταιριάζει ο αριθμός 21 όταν τους βρουν».

Και προφανώς αυτό ήταν που έκαναν, σύμφωνα με τις πληροφορίες που μαζέψαμε. Χρησιμοποίησαν κάποιους κατάδικους από τις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας για αυτό. Υπάρχει μια μαρτυρία από άτομο που ζούσε δίπλα από τις φυλακές ότι άκουσαν το βράδυ τον θόρυβο φορτηγού και το ακολούθησε για να το δει να μπαίνει στην αυλή της φυλακής και να θάβει κάποια σώματα στην αυλή – αυτό πρέπει να ήταν γύρω στις 10-12 Ιανουαρίου 1964. Η αυλή χρησιμοποιούνταν από τις αρχές των φυλακών για να βοηθά τους φυλακισμένους να εργάζονται και να μαθαίνουν κηπουρική, έτσι ώστε όταν απολύονταν, να μπορούσαν να λένε «είμαστε κηπουροί» όταν έψαχναν δουλειά. Η πληροφορία αυτή που πήραμε από τους αναγνώστες μας είναι εκεί διαθέσιμη στην Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων για να την ερευνήσει και να δει αν αληθεύει ή όχι. Η ανθρωπιστική μας αποστολή είναι να μαζεύουμε όλες τις πληροφορίες για τους «αγνοουμένους» έτσι ώστε να μπορούν να ερευνηθούν από τις αρμόδιες αρχές και σε αυτή την περίπτωση, είναι η ΔΕΑ που πρέπει να βρει πού «εξαφανίστηκαν» εκείνα τα εννιά ή περισσότερα σώματα που πήραν από τους μαζικούς τάφους του Αγίου Βασιλείου.

Κάναμε σκληρό αγώνα για να σκαφτεί το νεκροταφείο των Κήπων του Tekke και να εκταφούν από τη ΔΕΑ οι τάφοι εκείνων που μεταφέρθηκαν από τους μαζικούς τάφους του Αγίου Βασιλείου. Αλλά ο παππούς της δρος Gulgun δεν ήταν ανάμεσα σε εκείνους που βρέθηκαν σε εκείνους τους τάφους, κάποιοι από αυτούς ήταν «αγνοούμενοι» και ήταν στον κατάλογο των 21 Τουρκοκυπρίων του νεκροτομείου του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας.

Πράγμα που μας κάνει να σκεφτούμε ότι ίσως το σώμα του Ali Mustafa να ήταν ανάμεσα σε εκείνους που κάποιοι Ελληνοκύπριοι πήραν από τους μαζικούς τάφους του Αγίου Βασιλείου τη νύκτα πριν από τις εκταφές της 13ης Ιανουαρίου 1964.

Δύο από τα παιδιά του έχουν πεθάνει, δύο από τα παιδιά του είναι πολύ ηλικιωμένα – ακόμα και τα εγγόνια του μεγάλωσαν. Και ακόμα τον ψάχνουμε.

Όσοι γνωρίζετε κάτι, σας παρακαλώ τηλεφωνήστε μου επώνυμα ή ανώνυμα στο τηλέφωνο μου στη Cyta 99 966518. Σας παρακαλώ δείξτε την ανθρωπιά σας στην επούλωση των πληγών του νησιού μας, σας παρακαλώ.