Φόρμα αναζήτησης

Η ιρανοποίηση της εξωτερικής μας πολιτικής

Σε κάθε ευκαιρία ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρει ότι η Τουρκία είναι απομονωμένη. «Ελπίζω ότι η Τουρκία θα καταλάβει τη διεθνή της απομόνωση» ανέφερε στις 8 Ιανουαρίου κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ. Ενωρίτερα και συγκεκριμένα στις 13/12/2019 στις Βρυξέλλες είπε ακριβώς το ίδιο: «Η Τουρκία είναι απελπιστικά απομονωμένη διπλωματικά μετά τις κινήσεις της, μετά την ξεκάθαρη καταδίκη Ευρώπης και ΗΠΑ». Ο κ. Μητσοτάκης πολλές φορές τελευταία επανέλαβε αυτές τις δηλώσεις, καταδικάζοντας τις παράνομες κινήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και δη εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Παρόμοια στάση ακολουθεί και η Κυπριακή Δημοκρατία η οποία σε σειρά προσφυγών της στα ευρωπαϊκά σώματα (Κομισιόν – Συμβούλιο Αρχηγών) επιδιώκει την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία συμβάλλοντας στην απομόνωση ενός διεθνούς ταραξία. Όπως ανέφερε σε δηλώσεις του στις 9/11/2019 ο Πρόεδρος Αναστασιάδης «η Τουρκία είναι ένας διεθνής ταραξίας που πρέπει να συμμορφωθεί».

Εν ολίγοις με βάση το ελληνικό και το κυπριακό αφήγημα η Τουρκία είναι μια χώρα ταραξίας, είναι γι’ αυτό απομονωμένη διεθνώς, οπότε όλοι επιθυμούν να την επαναφέρουν στην τάξη. Τερματίζοντας έτσι τις παράνομες γεωτρήσεις της στην κυπριακή ΑΟΖ, ανατρέποντας το σύμφωνο που υπέγραψε με τη Λιβύη με βάση το οποίο θεωρεί ότι η Ελλάδα δεν έχει καθόλου ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αν αυτή είναι η διεθνής εικόνα της Τουρκίας σήμερα θα μπορούσε κανείς να πει ότι Ελλάδα και Κύπρος έχουν σχεδιάσει μια απόλυτα επιτυχημένη εξωτερική πολιτική η οποία αποδίδει καρπούς, οπότε οι κύριοι Δένδιας και Χριστοδουλίδης θα έπρεπε να βρεθεί κάποιος τρόπος να τιμηθούν.

Βεβαίως διεθνώς η εικόνα είναι μάλλον κάπως διαφορετική, ίσως και πολύ διαφορετική. Ειδικά στην Κύπρο δεν φαίνεται να μας πολυενδιαφέρει, αφού κάθε βράδυ σχεδόν σε όλα τα τηλεοπτικά δελτία τα παπαγαλάκια του ΥΠΕΞ Νίκου Χριστοδουλίδη περιγράφουν νέες νίκες και θριάμβους μέσα από τριμερείς και πενταμερείς, με βάση τις οποίες η Τουρκία όλο και περισσότερο απομονώνεται, η δε κυπριακή ΑΟΖ όλο και θωρακίζεται.

Ιρανοποίηση

Η κατάσταση στην Κύπρο σε ό,τι αφορά τη διαχείριση της κοινής γνώμης περίπου θυμίζει Ιράν. Οι Αμερικανοί κτύπησαν με θανατηφόρα ρουκέτα «τον ήρωα της επανάστασης» Κασέμ Σολεϊμανί με αποτέλεσμα να πραγματοποιηθούν διαδηλώσεις εκατομμυρίων Ιρανών –ποδοπατήθηκαν  50 άτομα στην κηδεία του– για να ζητήσουν εκδίκηση. Το Ιράν την επομένη κτύπησε με πυραύλους δύο αμερικανικές βάσεις στο Ιράκ με παράπλευρη απώλεια την κατά λάθος κατάρριψη ενός ουκρανικού αεροπλάνου με άλλους 176 νεκρούς. Σύμφωνα με τις δορυφορικές φωτογραφίες που είδαμε οι βάσεις, πέρα από τέσσερις λακκούβες, στην ουσία έμειναν ανέπαφες. Επιπλέον ήταν άδειες από προσωπικό. Αλλά τι σημασία έχει αυτό; Η ιρανική κυβέρνηση έχει και αυτή χιλιάδες παπαγαλάκια στις εφημερίδες και τα άλλα ΜΜΕ της χώρας. Την επομένη λοιπόν η ιρανική τηλεόραση μετέδωσε ότι 80 «Αμερικανοί τρομοκράτες» σκοτώθηκαν από βαλλιστικούς πυραύλους των Φρουρών της Επανάστασης. Επικαλούμενη αξιωματικούς του επίλεκτου αυτού σώματος, έκανε λόγο για άλλους περίπου 200 τραυματίες. Με λίγα λόγια το Ιράν απάντησε και τιμώρησε «έναν διεθνή ταραξία», όπως οι ΗΠΑ, βυθίζοντάς τον στην απομόνωση. Οπότε χιλιάδες Ιρανοί γιόρτασαν τη νίκη αυτή στους δρόμους της Τεχεράνης. Εδώ ομολογουμένως έχουμε μια σοβαρή διαφορά από τους Ιρανούς. Αυτοί τις νίκες τους τις πανηγυρίζουν στους δρόμους. Εμείς πανηγυρίζουμε από τις πολυθρόνες μας, ποστάροντας διθυράμβους στο facebook.

Η Τουρκία

Τριτοκοσμικές χώρες όπως η Τουρκία και το Ιράν, λόγω πολιτικού αλφαβητισμού, μπορούν να παίζουν αυτά τα παιχνίδια προπαγάνδας απέναντι στην κοινή τους γνώμη που τρέφεται από τον λαϊκισμό και τη θρησκοληψία. Σε ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος θα αναμέναμε περισσότερο σεβασμό, εκτός βέβαια κιαν πρέπει να παραδεχτούμε ότι κι εμείς εδώ στην Κύπρο είμαστε σε τροχιά ιρανοποίησης. Η αλήθεια ωστόσο, και η αναγνώριση των πραγματικών κινδύνων δεν κάνει κακό ποτέ σε κανέναν. Απεναντίας μπορεί να βοηθήσει τις πολιτικές ηγεσίες να επιλύσουν υπαρκτά προβλήματα με ευθύνη, ρεαλισμό και ώριμη λαϊκή συναίνεση.

Αν κάποιος ξεκινήσει συστηματικά να διαβάζει διεθνή ειδησεογραφικά ΜΜΕ μπορεί εύκολα να διαπιστώσει ότι η Τουρκία δεν θεωρείται ούτε απομονωμένη ούτε διεθνής ταραξίας. Είναι μια προβληματική χώρα μεν με την οποία όλοι συνεργάζονται δε:

  • Μόλις την περασμένη βδομάδα ο Ταγίπ Ερντογάν στην παρουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε τη συμφωνία για τη λειτουργία του TurkStream. Του αγωγού δηλαδή που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από τη Ρωσία στην Τουρκία. Η συμφωνία για τον αγωγό υπεγράφη στην παρουσία του Σέρβου Προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς και του Βούλγαρου πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, από τις χώρες των οποίων θα περάσει ο αγωγός, αποκλείοντας την Ελλάδα όπως αρχικά είχε σχεδιασθεί.
  • Στην ίδια συνάντηση Πούτιν και Ερντογάν καθόρισαν τα επόμενα βήματά τους για τη Λιβύη. Και οι δύο έχουν εξασφαλίσει θέση στη σύνοδο που κάλεσε η Άνγκελα Μέρκελ στο Βερολίνο για το θέμα αυτό, παρότι εκ πρώτης όψεως φαίνεται να διαφωνούν. Ο Ερντογάν υποστηρίζει την κυβέρνηση της Λιβύης συμπορευόμενος με τις ΗΠΑ, η Ρωσία στηρίζει τον Χαφτάρ. Η Τουρκία διά του συμφώνου με τη Λιβύη και της αποστολής στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων στην Τρίπολη έχει αποκτήσει έρεισμα στη χώρα και θέση σε όλες τις τράπεζες διαπραγματεύσεων. Αν το Βερολίνο εξελιχθεί σε νέα Αστάνα για το Λιβυκό, η Τουρκία σε συνεννόηση με τους Αμερικανούς –όπως έγινε στη Συρία– όχι μόνο δεν είναι απομονωμένη, σύμφωνα με διπλωματική πηγή στις Βρυξέλλες, αλλά αναβαθμίζει τον ρόλο της διεθνώς. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπαθεί –μάταια μέχρι στιγμής– να διασφαλίσει μια θέση στο τραπέζι του Βερολίνου, παρότι η Ελλάδα έχει θαλάσσια σύνορα με τη Λιβύη.
  • Η Τουρκία πέρα από τη Συρία και τη Λιβύη έχει επεκτείνει την επιρροή της στη Βοσνία, το Τουρκμενιστάν, το Κατάρ, το Αζερμπαϊτζάν, άλλες τουρκόφωνες δημοκρατίες και χώρες της Μέσης Ανατολής. Ειδικά με το Αζερμπαϊτζάν η Τουρκία υπέγραψε τη συμφωνία για μεταφορά ετησίως 16 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου μέσω του αγωγού TANAP ο οποίος εγκαινιάστηκε το 2018 ενώ μέσω της σύνδεσής του με τον αγωγό TAP θα ξεκινήσει πολύ σύντομα η μεταφορά αερίου προς την Ευρώπη μέσω Ελλάδας και Ιταλίας.
  • Με την Τουρκία συνομιλούν όλες οι εταιρείες που επιχειρούν αυτή τη στιγμή στην κυπριακή ΑΟΖ. Και η ENI και η Total και η ExxonMobil. Αυτές οι εταιρείες αν τελικά βρεθεί περισσότερο αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο επιθυμούν να βρουν τον καλύτερο αγοραστή λαμβάνοντας υπόψη εμπορικά κριτήρια. Τα συμφέροντα της ΕΝΙ με την Τουρκία είναι τεράστια (από τους κύριους μετόχους στον αγωγό Μπακού – Τζεϊχάν) η Total έχει τεράστιο αριθμό πρατηρίων και λιπαντικών ενώ η ExxonMobil συνεργάζεται από το 2008 με την TRAO για εξόρυξη φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα.
  • Το τουρκικό πολεμικό ναυτικό λαμβάνει μέρος σε διεθνείς ασκήσεις στη Μεσόγειο σε συνεργασία τόσο με το αμερικανικό όσο και το ιταλικό ναυτικό. Μάλλον λοιπόν στην περιοχή αντιμετωπίζεται ως παράγοντας σταθερότητας και όχι ως ταραξίας. Χαρακτηριστικά θα μπορούσε εδώ να αναφερθεί ότι ο Ιταλός ΥΠΕΞ Ντι Μάιο, ο οποίος στις 8 Ιανουαρίου ήταν στο Κάιρο στο πλαίσιο της πενταμερούς για τη Λιβύη, την προηγουμένη ήταν στην Τουρκία για επαφές και συντονισμό με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Θα μπορούσε βέβαια στα πιο πάνω να αντιτείνει κανείς ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει και ένα σωρό σοβαρά προβλήματα, όπως οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ, την ΕΕ, την Αίγυπτο, το Ισραήλ και αρκετές χώρες στη Μέση Ανατολή. Αυτή είναι πολύ ορθή παρατήρηση, η οποία ωστόσο δεν επιτρέπει με περισσή ευκολία την περιγραφή της ως απομονωμένη χώρα. Αυτό είμαι σίγουρος ότι το γνωρίζει τόσο η Αθήνα όσο και η Λευκωσία ανεξαρτήτως των όσων λένε  δημόσια.

Αθήνα και Λευκωσία

Ο κ. Μητσοτάκης τους τελευταίους μήνες είναι αλήθεια ότι επιχειρεί να θέσει την Ελλάδα στο επίκεντρο όλων των προβλημάτων της περιοχής τα οποία την επηρεάζουν και την αφορούν. Όσες φορές το κάνει βέβαια αντιμετωπίζει ένα σοβαρό πρόβλημα. Βρίσκει πάντα μπροστά του το Κυπριακό, το οποίο αποδυναμώνει τις θέσεις του. Οπότε πρέπει να απαντήσει σε ένα δίλημμα. Να διαχειριστεί την κατάσταση αφήνοντας εκτός το Κυπριακό ή να συνεχίσει να συνδυάζει όλα τα θέματα. Συνήθως η Αθήνα λόγω και ενστάσεων από τη Λευκωσία κινείται στη λογική του πρώτου σεναρίου, συνεπικουρώντας την πολιτική της Λευκωσίας όταν της ζητηθεί. Υπάρχει και ένα άλλο δίλημμα στα ενδότερα του αθηναϊκού ΥΠΕΞ, το οποίο περιέγραψε πρόσφατα σε συνέντευξή του στον «Φ» ο κ. Νίκος Κοτζιάς αλλά δεν είναι του παρόντος. Η Τουρκία από την άλλη, κυρίως σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, έχει πείσει διεθνώς ότι μπορεί να διαχειριστεί την τ/κ κοινότητα και ζητά από την Ελλάδα να κάνει το ίδιο, με αρκετούς –ακόμα και Ευρωπαίους εταίρους μας– να κουνούν καταφατικά το κεφάλι τους μπροστά σε τέτοιου είδους υποδείξεις.

Το μήνυμα με λίγα λόγια –όσο πικρό και άδικο κι αν ακούγεται– είναι βάλτε σε τάξη τους Ε/Κ, «οι οποίοι μας κοροϊδεύουν από το 2004 ότι θέλουν λύση στο Κυπριακό». Το οποίο αποτελεί τη μεγαλύτερη εστία σύγκρουσης Ελλάδας-Τουρκίας, αποδυναμώνει το ΝΑΤΟ, προκαλεί τεράστιες τριβές εντός της ΕΕ και φέρνει σε δύσκολη θέση τις ΗΠΑ.

Βεβαίως ουδείς στην Κύπρο πρόκειται να συγκατανεύσει σε μια λύση άνωθεν. Την ευθύνη της λύσης θα πρέπει να την αναλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων. Με στόχο, εν τοιαύτη περιπτώσει, είτε να λυθεί το Κυπριακό, είτε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων να διαφανεί πόσο απομονωμένη ή ταραξίας είναι η Τουρκία. Τόσο το 2004 όσο και το 2017 η Τουρκία με βάση τις εκθέσεις όλων των γενικών γραμματέων του ΟΗΕ δυστυχώς δεν έφυγε απομονωμένη, ούτε ως ο κύριος υπεύθυνος της μη λύσης. Απεναντίας το 2017 πήρε τα εύσημα διότι με βάση τη σοβαρή προσέγγιση του Προέδρου Αναστασιάδη για πρώτη φορά έβαλε στο τραπέζι την κατάργηση των εγγυήσεων του 1960. Αν υπαναχώρησε όπως υποστηρίζει ο κ. Πρόεδρος γιατί δεν εξετέθη; Γιατί δεν επικρίθηκε από τον Αντόνιο Γκουτέρες; Αυτό –επιμένω- είναι ένα πικρό κεφάλαιο το οποίο ο κ. Αναστασιάδης σε κάποια στιγμή πειστικά θα πρέπει να εξηγήσει στον Κυπριακό Λαό, ιδιαίτερα μετά την συνέντευξη του κ. Κοτζιά στον «Φ» (29 Δεκεμβρίου 2019) ο οποίος μας είπε ότι στο Κραν Μοντανά για πρώτη φορά εδώ και 40 χρόνια κερδίσαμε και ότι αυτό το κέρδος θα πρέπει να το διαφυλάξουμε.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.