Φόρμα αναζήτησης

Η ευκαιρία και η ευθύνη

Του Φίλιππου Σαββίδη*

Χαρακτηρίστηκε ιστορική, και μάλλον έτσι είναι. Η Ιστορία θα είναι ο τελικός κριτής, συνεξετάζοντας όλα όσα θα γίνουν από δω και πέρα. Είναι, όμως, γεγονός υψίστης σημασίας ότι η τελευταία Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κατέληξε σε έναν συμβιβασμό «θετικού αθροίσματος» (win-win) κατορθώνοντας να διαμορφώσει ένα ισορροπημένο στρατηγικό σχέδιο προς το μέλλον.

Παρά τις έντονες διαφωνίες, τη σκληρή διαπραγμάτευση, την απογοήτευση που κάποιες αποφάσεις προκάλεσαν, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις των καιρών. Ολοι ήξεραν ότι μια συμβιβαστική συμφωνία ήταν μονόδρομος. Κανένας και καμιά ομάδα κρατών-μελών δεν μπορούσε να αναλάβει το ασήκωτο βάρος και το κόστος μιας αποτυχίας, η οποία, χωρίς αμφιβολία, θα ήταν καταστροφική για όλους.

Καθοριστικό ρόλο στην τελική διαμόρφωση του αποτελέσματος έπαιξε η γερμανο-γαλλική συνεργασία, αποδεικνύοντας, για πολλοστή φορά, ότι Γερμανία – Γαλλία αποτελούν τον ισχυρότερο πυλώνα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Ας μην ξεχνάμε ότι τα αποτελέσματα της Συνόδου βασίστηκαν στη γερμανο-γαλλική πρόταση του περασμένου Μαΐου.

Ειδικότερα, η παρουσία της καγκελαρίου της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ στο πηδάλιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε αυτή την ιστορική συγκυρία, αποδεικνύεται σωτήρια για την Ευρώπη. Το γεγονός, δε, ότι για το επόμενο κρίσιμο πεντάμηνο την προεδρία του Συμβουλίου θα έχει η Γερμανία αποτελεί εγγύηση ότι όσα αποφασίστηκαν θα εφαρμοστούν.

Όσα έγιναν στη δραματική Σύνοδο αναδεικνύουν τέσσερα βασικά σημεία:

  1. Οι δύο βασικές σχολές σκέψεις για το μέλλον της Ευρώπης παραμένουν διακριτές: περισσότερη ή λιγότερη Ευρώπη; Η τελευταία εμπειρία έδειξε ότι μπροστά στην απειλή του κατακερματισμού και της παράλυσης κερδίζουν τα επιχειρήματα που θέλουν περισσότερη Ευρώπη και, κυρίως, ενωμένη Ευρώπη.
  2. Το χάσμα μεταξύ των λεγόμενων «φειδωλών» χωρών και των πιο διαλλακτικών είναι μεγάλο αλλά όχι αγεφύρωτο. Ο τελικός συμβιβασμός είναι η γέφυρα. Από τη μια, βασίζεται στους βασικούς κανόνες συνετής οικονομικής και δημοσιονομικής διαχείρισης και, από την άλλη, προσφέρει τα αναγκαία εργαλεία ανάκαμψης ενισχύοντας την ευρωπαϊκή συνοχή.
  3. Οσα διαδραματίστηκαν έφεραν στο προσκήνιο θέματα που, αργά ή γρήγορα, τα κράτη-μέλη και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί είναι υποχρεωμένα να συζητήσουν σοβαρά για να βρουν λύσεις και κοινό βηματισμό. Η «Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης» είναι μια πρώτη ευκαιρία. Θέματα που αφορούν τον θεσμικό χαρακτήρα της Ενωσης, όπως είναι η περαιτέρω ενοποίηση, η αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων και οι ειδικές πλειοψηφίες δεν μπορούν να συνεχίσουν να μπαίνουν κάτω από το χαλί.
  4. Η αξιοπιστία και η ενεργητική συμμετοχή στη διαμόρφωση των αποφάσεων είναι κλειδί επιτυχίας σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Μαζί με όλη την Ευρώπη, η Ελλάδα επίσης κέρδισε διότι ο έλληνας Πρωθυπουργός έδρασε συναινετικά και χωρίς μικρο-μεγαλογισμούς. Και με πυξίδα ότι το εθνικό συμφέρον υπηρετείται καλύτερα όταν εναρμονίζεται με το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον.

Η επόμενη μέρα της ιστορικής Συνόδου χαρακτηρίζεται από περισσότερες προκλήσεις. Τα κράτη-μέλη πρέπει να αποφύγουν τον πειρασμό να αντιμετωπίσουν το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και το NextGenerationEU ως «λεφτόδεντρα». Η επιτυχία όσων συμφωνήθηκαν θα εξαρτηθεί από την υπευθυνότητα των κρατών-μελών. Ο Πρωθυπουργός το είπε καθαρά: «Δεν έχουμε καμία πρόθεση να σκορπίσουμε χρήματα με την ανεμελιά του νεόπλουτου».

Ως Ευρωπαίοι βρισκόμαστε μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία. Δεν έχουμε το δικαίωμα ούτε την πολυτέλεια να τη σπαταλήσουμε.

*Ο Φίλιππος Σαββίδης είναι διεθνολόγος / πολιτικός επιστήμονας

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.