Φόρμα αναζήτησης

Η διαθήκη της ελληνοκυπριακής οικογένειας από το Γέρι…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ.: 99 966518

 

Πριν από 10 χρόνια είχα γράψει τα ακόλουθα:

«Είμαστε στο τζιπ του Ξενοφώντα Καλλή μαζί με τον ιδιοκτήτη της γης στο Γέρι, καθώς ο Καλλής προσπαθεί να βγάλει το αυτοκίνητο από εκεί που κόλλησε. Είναι ένα χωράφι και το χώμα είναι αμμώδες, γι’ αυτό κολλήσαμε. Σύντομα ο ιδιοκτήτης του σπιτιού δίπλα από το χωράφι έρχεται να μας βοηθήσει, πρώτα κοιτάζοντάς μας και μετά δίνοντας στον Καλλή πέτρες και ξύλα και τελικά ένα φτυάρι για να προσπαθήσει να βγάλει τους τροχούς από εκεί που κόλλησαν.

Βλέποντάς μας να καθόμαστε στη μέση του χωραφιού δίπλα από το σπίτι του, πρέπει να σκέφτηκε: ‘Πρέπει να είναι τρελοί! Τι κάνουν εκεί, προσπαθούν να οδηγήσουν μέσα από το χωράφι;!’. Όμως μετά από πολλή προσπάθεια, όταν ο Καλλής έβγαλε το αυτοκίνητο από το μέρος όπου κόλλησε, καταλαβαίνει τον λόγο που είμαστε εκεί, και ο Καλλής του εξηγεί ότι ψάχνουμε ένα παλιό πηγάδι.

Το χωράφι είναι πολύ μεγάλο και το πηγάδι που ψάχνουμε πρέπει να είναι στην άκρη του χωραφιού.

Ο άνθρωπος που μας βοηθά να βγάλουμε το αυτοκίνητο από το χωράφι λέει ‘Δεν υπάρχει δρόμος από εδώ που να πηγαίνει εκεί. Καλύτερα να αφήσετε το αυτοκίνητο και να περπατήσουμε’.

Έτσι μπαίνουμε στο χωράφι και διανύουμε με τα πόδια την απόσταση προς το τέλος του χωραφιού. Σύντομα, ο Καλλής βρίσκει το παλιό πηγάδι – μας καλεί και περπατούμε προς το παλιό πηγάδι που είναι σκεπασμένο με πέτρες.

Ο Καλλής, με 25 χρόνια πείρα, είναι από τους πιο έμπειρους στην αναζήτηση των ‘αγνοουμένων’. Έχει περάσει σχεδόν όλη του τη ζωή σε χωράφια σαν και αυτό, κάποτε διακινδυνεύοντας τη ζωή του. Έτσι, το έμπειρο μάτι του παρατηρεί κάτι δίπλα από το παλιό πηγάδι:

‘Κοιτάτε το χώμα’ λέει.

Το χρώμα του είναι διαφορετικό εδώ, πιο ανοιχτόχρωμο από το χώμα στο χωράφι. Καθώς παρατηρούμε από κοντά, ο Καλλής εξηγεί ότι μπορεί να υπάρχει ένα δεύτερο πηγάδι εκεί. Λίγο πιο μακριά, βρίσκουμε κομμάτια από επίπεδες πέτρες που μπορεί να ήταν τοποθετημένες στο στόμιο του δεύτερου πηγαδιού. Κατά τη διάρκεια του θερισμού ή της σποράς στο χωράφι αυτό, οι πέτρες αυτές πρέπει να μετακινήθηκαν από τη θεριστική μηχανή.

Ο ιδιοκτήτης του χωραφιού αυτού είναι 48 χρονών, ήταν μόνο 3-4 χρονών το 1963-64 έτσι δεν θυμάται τι έγινε στο χωράφι. Όμως οι γονείς του, πριν να πεθάνουν, του άφησαν κληρονομιά και μια διαθήκη:

‘Πρέπει να φροντίζεις το πηγάδι γιε μας’ του είχαν πει. ‘Υποσχέσου μας ότι θα προσέχεις το πηγάδι.’

‘Υπόσχομαι.’

‘Και όταν έρθει ο καιρός, θα βρεις τους ανθρώπους για να τους δώσεις πίσω τους αγαπημένους τους που είναι θαμμένοι στο πηγάδι αυτό.’

Αυτή ήταν η διαθήκη τους και σήμερα την εκπληρώνει, δείχνοντάς μας το ακριβές σημείο τους πηγαδιού.

Είχα ακούσει το 2004 την ιστορία για το πηγάδι όπου θάφτηκαν κάποιοι Τουρκοκύπριοι στο Γέρι και είχα γράψει τότε στις εφημερίδες «Αλήθεια» και YeniDuzen. Είχα βρει το τηλέφωνό του και του μίλησα. Είχα δώσει το όνομά του και το τηλέφωνό του στη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων και είχε δώσει πριν μερικά χρόνια αντίγραφα των τίτλων ιδιοκτησίας της γης του στους ερευνητές της Επιτροπής. (Αυτό ήταν πριν από 15 χρόνια. Τότε η Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων δεν είχε καν ξεκινήσει εκσκαφές! Είχα ενημερώσει τον Ahmet Erdengiz, που επρόκειτο να διοριστεί βοηθός του Τουρκοκύπριου μέλους της ΔΕΑ, όπως επίσης και τον Ξενοφώντα Καλλή που ήταν ο βοηθός του Ελληνοκύπριου μέλους της ΔΕΑ.)

Όταν έμαθα για το πηγάδι στο Γέρι πριν από πέντε χρόνια, δεν υπήρχε κινητικότητα στο θέμα των ‘αγνοουμένων’, η Επιτροπή δεν είχε συναντηθεί για τα τελευταία δύο χρόνια, δεν γίνονταν εκταφές ακόμα, και έτσι ο ιδιοκτήτης της γης, παρόλο που επιβεβαίωσε την ιστορία, δεν ένιωθε την ανάγκη να κάνει κάτι για αυτό. Όμως, όπως ένα κυνηγετικό σκυλί, αναζητούσα το πηγάδι τα τελευταία πέντε χρόνια. Κάθε τόσο τηλεφωνούσα στον ιδιοκτήτη του χωραφιού και του ζητούσα να συναντηθούμε για να μου δείξει το πηγάδι. Ήταν στην Πάφο ή στη Λευκωσία ή στη Λεμεσό, ήταν πολυάσχολος και δεν είχε χρόνο. Ό,τι και να έλεγε, δεν είχε σημασία για μένα διότι ήξερα τι ήθελα: ήθελα να δω πού είναι το πηγάδι… Τον τελευταίο χρόνο του τηλεφωνούσα μία φορά τον μήνα, προσπαθώντας να ορίσω συνάντηση. Και τελικά, την περασμένη βδομάδα είπε ‘Εντάξει’ και ζήτησα από τον Ξενοφώντα Καλλή της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων να είναι παρών σε αυτή τη σημαντική συνάντηση για να επιβεβαιώσω ότι το πηγάδι θα καταγραφεί ως πιθανός τόπος ταφής. Έτσι βρεθήκαμε στο χωράφι αυτό την περασμένη Τετάρτη. (Η ημερομηνία ήταν 10 Ιουνίου 2009 – πριν από ακριβώς 10 χρόνια!)

Ο ιδιοκτήτης του χωραφιού μας λέει ότι κάποιοι Τουρκοκύπριοι που είχαν αιχμαλωτισθεί από τον δρόμο –πολίτες φυσικά– είχαν σκοτωθεί στα Λατσιά και τους έφεραν στο Γέρι και τους έθαψαν στο πηγάδι αυτό. Το 1963 ο πατέρας του είχε μόλις ανοίξει το πηγάδι για να δημιουργήσει έναν κήπο εδώ, να φυτέψει μερικά δέντρα και να χρησιμοποιήσει το πηγάδι για να ποτίζει τον κήπο του. Όμως λίγους μήνες αφότου άνοιξε το πηγάδι, κάποιοι Ελληνοκύπριοι είχαν ρίξει μέσα τα σώματα Τουρκοκυπρίων που είχαν σκοτώσει, έτσι ο ιδιοκτήτης της γης δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να το χρησιμοποιήσει.

‘Πρέπει να ήμουν 10-11 χρονών και κάποιοι φτωχοί άνθρωποι από το Γέρι είχαν έρθει στο σπίτι μας και ζητούσαν από τον πατέρα μου να ανοίξει το πηγάδι και να ελέγξει αν οι Τουρκοκύπριοι στο πηγάδι είχαν χρυσά δαχτυλίδια ή χρυσά δόντια. Θα μπορούσαν να μοιραστούν τα κέρδη! Ο πατέρας μου αρνήθηκε και τους έδιωξε. Ολόκληρο το χωριό ήξερε τι είχε συμβεί. Η μητέρα μου και ο πατέρας μου πάντοτε μιλούσαν για ένα λεωφορείο που είχε αιχμαλωτιστεί και οι επιβάτες του είχαν σκοτωθεί και θαφτεί στο πηγάδι αυτό. Όμως πριν έναν μήνα, μίλησα με έναν γέρο από το Γέρι και μου είπε ότι οι άνθρωποι που είναι θαμμένοι στο πηγάδι δεν είναι από το λεωφορείο αλλά από δύο ταξί.’

Στην επιστροφή προς τη Λευκωσία, ο ιδιοκτήτης του χωραφιού είναι ευτυχισμένος:

‘Σήμερα είμαι πολύ χαρούμενος’ εξηγεί ‘διότι τελικά έχω εκπληρώσει τη διαθήκη των γονιών μου. Δεν το κάνω μόνο για τον εαυτό μου αλλά και για τους γονείς μου – πριν να πεθάνουν, με έβαλαν να τους υποσχεθώ ότι θα προσέχω το πηγάδι. Η μητέρα μου είχε πει: Και εγώ είμαι μητέρα και θα ήθελα να ξέρω πού θάφτηκε το παιδί μου, αν το παιδί μου ήταν αγνοούμενο. Έτσι υποσχέσου μου ότι θα δώσεις πίσω τα οστά στις οικογένειές τους όταν έρθει ο κατάλληλος καιρός. Έτσι σήμερα εκπληρώνω την επιθυμία τους.’»

Αυτά τα είχα γράψει πριν από δέκα χρόνια – μετά από κάποιο καιρό η ΔΕΑ έσκαψε κάποια πηγάδια στο χωράφι στο Γέρι αλλά δεν βρήκε τίποτα. Πέρασαν δέκα χρόνια και τίποτα δεν έγινε.

Τότε, την περασμένη βδομάδα έμαθα ότι η ΔΕΑ πάει ξανά στο χωράφι για να ψάξει για κάποια άλλα πηγάδια.

Έτσι πήγαν και συνέχισαν την έρευνα σε εκείνο το χωράφι. Για να ψάξουν για άλλα πηγάδια.

Πάνε και ξεκινούν να ψάχνουν για άλλα πηγάδια. Και μετά μαθαίνω ότι φεύγουν από αυτή την περιοχή αφού δεν βρήκαν εκεί άλλα καταγεγραμμένα πηγάδια. Άραγε υπάρχουν μη καταγεγραμμένα πηγάδια στο χωράφι; Δεν ξέρω.

Θα ήθελα να ζητήσω βοήθεια από τους αναγνώστες μου που μπορεί να έχουν περισσότερες λεπτομέρειες για αυτόν τον πιθανό τόπο ταφής στο Γέρι. Αν γνωρίζετε κάτι, σας παρακαλώ τηλεφωνήστε μου ανώνυμα ή επώνυμα και μοιραστείτε αυτά που γνωρίζετε έτσι ώστε να βοηθήσουμε να βρεθεί ο πιθανός τόπος ταφής. Το τηλέφωνό μου είναι 99 966518 και σας ευχαριστώ.