Φόρμα αναζήτησης

Πολιτικές συντήρησης όσων τις εφαρμόζουν

Η εμπειρία της Κύπρου στη διαχείριση του προβλήματος της εξάρτησης από οπιοειδή συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια. Από την έκρηξη του προβλήματος (1998-2003), στη συντήρησή του τα επόμενα δέκα χρόνια μέχρι τη νομιμοποίησή του μέσω της χρήσης Oxycontin ως υποκατάστατου μεταξύ 2012-2017, η χώρα δεν φαίνεται να έχει διδαχθεί πολλά. Εφαρμόζοντας μια πολιτική που αντιμετωπίζει ουσίες και συμπεριφορές ενιαία, είτε αυτές είναι απαγορευμένες είτε όχι, είτε είναι επιβλαβείς είτε όχι, η Κύπρος εξακολουθεί να καταγράφει ετησίως θανάτους από οπιοειδή της τάξης των δέκα ετησίως, ενώ εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χρήση μεθαμφεταμινών λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις. Ο συμφυρμός κάτω από την ομπρέλα μιας γενικότερης πολιτικής αντιμετώπισης εξαρτήσεων, οπιοειδών και κάνναβης, μεθαμφεταμίνης και κοκαΐνης, αλκοόλ και τζόγου, επιτρέπει στην αρμόδια αρχή να εμφανίζει έργο εκεί που τα παραγόμενα αποτελέσματα (όπως για παράδειγμα στα οπιοειδή) είναι υπό το μηδέν. Ενδεικτικά, μέσω πρωτοκόλλων με την Αστυνομία η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων εξασφαλίζει την παραπομπή ατόμων που συλλαμβάνονται για κατοχή και χρήση κάνναβης σε κέντρα θεραπείας, με αντάλλαγμα την αποφυγή των νομικών επιπτώσεων των πράξεών τους. Με αυτόν τον τρόπο, στέλνονται άτομα που δεν χρήζουν θεραπείας, είτε λόγω της ουσίας που χρησιμοποιούν (π.χ. κάνναβη), είτε λόγω της μορφής που λαμβάνει η χρήση σε αυτούς, σε κέντρα αποτοξίνωσης. Η ποινικοποίηση της χρήσης κάνναβης εν προκειμένω έχει ως αποτέλεσμα την ιατρικοποίησή της και την αντιμετώπισή της ως ασθένειας. Ακόμα και αν ίσχυε επιστημονικά, που δεν ισχύει, ο τρόπος που γίνεται δείχνει τον φαύλο κύκλο των πολιτικών περί ναρκωτικών στην Κύπρο. Επινοούνται προβλήματα για να είναι σε θέση η αρμόδια αρχή να παρουσιάσει έργο.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της αποτυχίας της πολιτικής αντιμετώπισης των εξαρτήσεων είναι η απουσία προγράμματος υποκατάστασης με μεθαδόνη για θεραπεία από χρήση οπιοειδών. Ο λόγος της απουσίας είναι το κόστος της μεθαδόνης, αφού προϋποθέτει λειτουργία κέντρου με χώρους υποδοχής και παραμονής των ασθενών και νοσηλευτικό προσωπικό αποκλειστικής απασχόλησης. Αντί μιας τέτοιας επιλογής θεραπείας, που ακολουθείται σε όλα τα προηγμένα κράτη με παρόμοια προβλήματα, η Κύπρος έχει πρόγραμμα υποκατάστασης με βουπρενορφίνη, η οποία δεν επιβάλλει παρακολούθηση των ασθενών. Ως εκ τούτου, τα νοσοκομεία που εφαρμόζουν το εν λόγω πρόγραμμα δεν έχουν καμία σχέση με τους ασθενείς, πλην της χορήγησης του φαρμάκου. Οι ίδιοι οι ασθενείς είναι άγνωστοι στην αρμόδια Αρχή Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το κενό του κράτους κάλυψε τα τελευταία πέντε χρόνια ιδιωτική κλινική, επιτυγχάνοντας να της αναγνωριστεί πρόγραμμα υποκατάστασης με το φάρμακο Oxycontin, το οποίο εμφανίστηκε στο ίδιο διάστημα στις αιτίες θανάτου από χρήση απαγορευμένων ουσιών. Με λίγα λόγια, στην Κύπρο για πέντε με έξι χρόνια νομιμοποιήσαμε τη διακίνηση οπιοειδών, στέλνοντας παράλληλα κατά δεκάδες σε κέντρα θεραπείας τους χρήστες κάνναβης.