Φόρμα αναζήτησης

Γνωστοποίηση σε επίσκοπο για διαζύγιο

Της Μαρίας Θ. Αθανασίου*

Μέχρι τις αρχές του 1990, όταν θεσπίστηκε ο περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμος, δεν γινόταν καμία αναφορά για προσπάθεια συνδιαλλαγής μεταξύ των συζύγων, στις περιπτώσεις που αντιμετώπιζαν προβλήματα στις σχέσεις τους. Από τη γραμματική ερμηνεία του προοιμίου του ως άνω νόμου προκύπτει ότι σκοπός του νομοθέτη ήταν να δώσει ένα χρονικό περιθώριο στους συζύγους ούτως ώστε να καταβάλουν προσπάθειες για να μην επέλθει η λύση του γάμου τους, με την βοήθεια του αρμόδιου επισκόπου. Με άλλα λόγια εναποτέθηκε στην Εκκλησία η ύστατη προσπάθεια σωτηρίας του γάμου. Αρμόδιος επίσκοπος σύμφωνα με την ερμηνευτική διάταξη του νόμου, άρθρο 2, είναι ο επίσκοπος της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Κύπρου του συνήθους τόπου διαμονής του συζύγου ή της συζύγου.

Στο πεδίο εφαρμογής της αναφερόμενης νομοθεσίας εμπίπτουν γάμοι που έχουν τελεστεί σε εκκλησία, σύμφωνα πάντοτε με τους κανόνες της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, αφού το άρθρο 2 ορίζει την ερμηνεία του γάμου ως γάμο που έχει ιερολογηθεί σύμφωνα με τους θρησκευτικούς κανόνες της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Έτσι, η απόπειρα συνδιαλλαγής πριν από την αίτηση λύσης του γάμου σε Οικογενειακά Δικαστήρια απαιτείται σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν.22/90. Η περίοδος συνδιαλλαγής ξεκινά από την ημέρα παραλαβής της γνωστοποίησης, δηλαδή την ημέρα επίδοσής της, στον αρμόδιο επίσκοπο και συνεχίζεται μέχρι να παρέλθει η προθεσμία των τριών μηνών, η οποία είναι αρκούντως ικανοποιητική για να καλέσει ο επίσκοπος τους συζύγους να εμφανιστούν ενώπιόν του ως η ύστατη προσπάθεια συμφιλίωσης. Αξίζει να αναφερθεί ότι η αποστολή γνωστοποίησης σε αρμόδιο επίσκοπο δεν είναι αναγκαία όταν πρόκειται για τη λύση πολιτικού γάμου.

Βέβαια υπάρχουν και περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται η αποστολή γνωστοποίησης, όπως η περίπτωση αφάνειας ή φρενοβλάβειας του άλλου συζύγου. Σωστά προέβλεψε ο νομοθέτης, αφού και στις δύο περιπτώσεις δεν μπορεί να υπάρξει απόπειρα συνδιαλλαγής. Στην πρώτη περίπτωση ο άλλος σύζυγος είναι άφαντος, ενώ στη δεύτερη περίπτωση η νοητική κατάσταση, εκ των πραγμάτων, αποτελεί ανάχωμα, αφού δεν του επιτρέπει να αντιληφθεί ορθά την απόπειρα συνδιαλλαγής.

Σημειώνεται ότι η αίτηση λύσης του γάμου μπορεί να καταχωρηθεί στο δικαστήριο αφού παρέλθει η προθεσμία των τριών μηνών από την ημέρα παραλαβής της γνωστοποίησης από τον επίσκοπο και όχι από την ημέρα αποστολής. Τέτοια παράδοση μπορεί να γίνει είτε μέσω ταχυδρομείου (διπλοσυστημένη) όπου σημειώνεται η ημερομηνία παραλαβής από τον επίσκοπο, είτε διά χειρός όπου ο επίσκοπος υποχρεούται να θέσει την υπογραφή του.

Αφού παρέλθουν οι τρεις μήνες, ο αιτών σύζυγος μπορεί να καταχωρήσει αίτηση λύσης του γάμου στο Οικογενειακό Δικαστήριο, και σύμφωνα με την υπόθεση Ζένιου ν. Ζένιου (2002), τέτοια αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από αντίγραφο της γνωστοποίησης καθώς και από το δελτάριο του ταχυδρομείου ή τη γνωστοποίηση που να φέρει υπογραφή και ημερομηνία παραλαβής από τον αρμόδιο επίσκοπο. Εντούτοις, η υπόθεση Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο) άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η γνωστοποίηση να κατατεθεί σε δεύτερο χρόνο, σε σχέση πάντοτε με τη καταχώρηση της αίτησης λύσης του γάμου στο δικαστήριο.

Τέλος, η αποστολή γνωστοποίησης για λύση του θρησκευτικού γάμου, μπορεί το 1990 να κρινόταν δικαιολογημένη και χρήσιμη, ωστόσο σήμερα φαίνεται να παρακωλύει και να καθυστερεί τη διαδικασία έκδοσης διαζυγίου. Η πιο πάνω θέση δεν αποτελεί την έκφραση αντιπάθειας προς την Εκκλησία αλλά διατυπώνεται έχοντας υπόψη την ωμή πραγματικότητα κατά την οποία κανένας (ή τουλάχιστον σχεδόν κανένας) εκ των συζύγων δεν ανταποκρίνεται θετικά στην προσπάθεια πνευματικής συνδιαλλαγής.

*Δικηγόρου

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.