Φόρμα αναζήτησης

Για να μην φεύγουν οι άριστοι των αρίστων

ΓΡΑΦΕΙ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΡΓΑΤΟΥΔΗΣ*

Η παραίτηση ικανών στελεχών προκαλεί αποδιοργάνωση στο τμήμα που εργάζονταν – και ανάλογα με τη θέση που κατείχαν – η αποδιοργάνωση αυτή μπορεί να επεκταθεί και σε ολόκληρο τον οργανισμό, ο οποίος επιφορτίζεται με έξτρα κόστη προκειμένου να προσληφθεί και να εκπαιδευτεί ο αντικαταστάτης τού αποχωρήσαντος. Ακόμη και αν ο τελευταίος αντικατασταθεί από άλλον, υφιστάμενο υπάλληλο, αυτό θα συνεπάγεται αλυσιδωτές μετακινήσεις, αφού εκείνος που θα αντικαταστήσει τον παραιτηθέντα θα πρέπει να αντικατασταθεί κ.ο.κ. Αν δε ο παραιτηθείς κατείχε θέση κλειδί (π.χ. αρχιλογιστής, διευθυντής ανθρώπινου δυναμικού  κ.λπ.) τότε, μέχρι ο αντικαταστάτης να φτάσει στο επίπεδο απόδοσης του αποχωρήσαντος, θα περάσει πολύς χρόνος.

Ποιος φταίει

Είναι σύνηθες φαινόμενο οι διευθυντές να παραπονούνται γιατί οι καλύτεροί τους υπάλληλοι υποβάλλουν παραίτηση, αποδίδοντας (οι διευθυντές) τις παραιτήσεις αυτές σε οποιονδήποτε άλλο λόγο εκτός από τη δική τους συμπεριφορά.  Και όμως, τις πιο πολλές φορές, εκείνος που πραγματικά φταίει για τις παραιτήσεις καλών υπαλλήλων είναι ο διευθυντής τους.

Πώς αποφεύγονται οι παραιτήσεις

Τόσο ο οργανισμός όσο και οι διευθυντές του μπορούν να αποφύγουν ή να προλάβουν την παραίτηση ενός καλού υπαλλήλου εφαρμόζοντας τα εξής:

  • Φόρτος εργασίας

Οι καλοί υπάλληλοι είναι όπως μια καλοκουρδισμένη μηχανή. Τη μηχανή αυτήν αν την υπερφορτώσεις θα καεί. Το ίδιο και οι καλοί υπάλληλοι. Επειδή είναι ικανοί και αποτελεσματικοί, οι διευθυντές τους συχνά τους αναθέτουν όλο και περισσότερα και πιο δύσκολα καθήκοντα. Η κατάσταση χειροτερεύει αν η ανάθεση αυτή δεν συνοδεύεται και με ανάλογα κίνητρα (π.χ. προαγωγή, αύξηση απολαβών, δημόσια αναγνώριση της προσφοράς τους κ.λπ.).

Ειδικά όσον αφορά την αναγνώριση, αυτή έχει μεγάλη σημασία, αφού με αυτήν ικανοποιούνται οι εγωιστικές ανάγκες  των υπαλλήλων.

Σχετικά με τα υπόλοιπα κίνητρα, αυτά δεν είναι πάντοτε τα ίδια για όλους τους ανθρώπους. Είναι καθήκον του κάθε διευθυντή να εντοπίζει ποια κίνητρα παρωθούν  τον κάθε υπάλληλο και να του τα προσφέρει.

  • Ενδιαφέρον για τους υπαλλήλους

Στους υπαλλήλους αρέσουν οι διευθυντές που είναι ταυτόχρονα επαγγελματίες και ανθρώπινοι. Αυτό σημαίνει ότι οι διευθυντές πρέπει να συμμερίζονται τον ενθουσιασμό των υπαλλήλων τους όταν οι τελευταίοι σημειώνουν επιτυχίες, να συμπάσχουν μαζί τους στις δύσκολές τους στιγμές και να επισημαίνουν τα λάθη των υπαλλήλων του, έστω κι αν αυτό θα πληγώσει τους υπαλλήλους προσωρινά.

  • Τήρηση υποσχέσεων

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη απογοήτευση για έναν υπάλληλο από του να εργάζεται με έναν διευθυντή ο οποίος δεν τηρεί τις υποσχέσεις του. Αντίθετα, οι υπάλληλοι παρωθούνται όταν ο διευθυντής τους είναι τίμιος και αξιόπιστος. Οι διευθυντές πρέπει να δίνουν το καλό παράδειγμα στους υπαλλήλους τους.  Όταν οι διευθυντές είναι τίμιοι και αξιόπιστοι, τότε το ίδιο θα είναι και οι υπάλληλοί τους.

  • Προσλήψεις και προαγωγές

Οι καλοί υπάλληλοι εργάζονται σκληρά προσβλέποντας στην ανέλιξή τους.  Όταν οι διευθυντές προσλαμβάνουν μη ικανούς υπαλλήλους ή προάγουν υπαλλήλους με λιγότερα προσόντα από αυτούς, οι καλοί υπάλληλοι απογοητεύονται και, με την πρώτη ευκαιρία, θα φύγουν από τον οργανισμό.

  • Ενθάρρυνση πρωτοβουλιών

Οι ταλαντούχοι υπάλληλοι είναι παθιασμένοι με τη δουλειά τους. Αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και όταν σ’ αυτές ενθαρρύνονται από τους διευθυντές τους, το πάθος τους για νέες πρωτοβουλίες αυξάνεται. Υπάρχουν όμως διευθυντές οι οποίοι πιστεύουν, λανθασμένα, ότι όταν οι υπάλληλοί τους αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες πιθανόν η ροή της εργασίας να εκτροχιασθεί και να επηρεαστεί η παραγωγικότητα του τμήματος.  Αντίθετα, η παραγωγικότητα είναι χαμηλότερη όταν οι διευθυντές δεν επιτρέπουν/ενθαρρύνουν τους υπαλλήλους τους να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες.

  • Οι καλοί να γίνουν άριστοι

Δεν υπάρχει υπάλληλος ο οποίος, με τον κατάλληλο χειρισμό, να μην μπορεί να βελτιωθεί, έστω κι αν η απόδοσή του κρίνεται πολύ καλή.  Υπάρχουν διευθυντές που επικαλούμενοι την αυτονομία, την εμπιστοσύνη και την ενδυνάμωση των ικανών υπαλλήλων, τους εγκαταλείπουν και δεν ενδιαφέρονται για την περαιτέρω βελτίωσή τους. Οι καλοί υπάλληλοι επιθυμούν διακαώς να έχουν τακτική ανατροφοδότηση από τον διευθυντή τους, και ο τελευταίος πρέπει να παρατηρεί συνεχώς την απόδοση των υπαλλήλων του και να εντοπίζει μεθόδους για την περαιτέρω βελτίωσή τους. Η αδιαφορία του διευθυντή κάνει τους καλούς υπαλλήλους να πλήττουν και να αδιαφορούν.

  • Καινοτομία και παραγωγικότητα

Οι καλοί υπάλληλοι επιδιώκουν συνεχώς την αλλαγή και τη βελτίωση σχετικά με ό,τι αφορά τη δουλειά τους.  Αν ο διευθυντής τους είναι ολιγαρκής και ικανοποιείται με την ικανοποιητική παραγωγικότητα του τμήματος, και αποθαρρύνει την αλλαγή, την πρωτοβουλία και την καινοτομία, αυτό θα κάνει τους υπαλλήλους να αισθάνονται εγκλωβισμένοι στις υπάρχουσες διαδικασίες, έστω κι αν αυτές που έχουν υπόψη τους θα βελτιώσουν σημαντικά την παραγωγικότητα του τμήματος.

  • Οι στόχοι

Η παρώθηση των υπαλλήλων αυξάνεται κατακόρυφα όταν πετυχαίνουν τους στόχους τους, νοουμένου ότι αυτοί είναι υψηλοί αλλά εφικτοί.  Η ταυτόχρονη τοποθέτηση πολλών και ανέφικτων στόχων αποδιοργανώνει τους καλούς υπαλλήλους. Το ίδιο όμως συμβαίνει και όταν τους ανατίθενται καθήκοντα και τοποθετούνται εύκολοι στόχοι, αφού πιστεύουν ότι κάτι τέτοιο προσβάλλει τη νοημοσύνη τους.

Επίλογος

Αν ένας διευθυντής θέλει οι υπάλληλοί του να είναι αφοσιωμένοι στον οργανισμό, πρέπει να σκέφτεται  δύο φορές πώς τους συμπεριφέρεται και πώς τους χειρίζεται. Τυχόν λανθασμένες επιλογές όσον αφορά τον χειρισμό των καλών υπαλλήλων, οδηγεί τους τελευταίους σε απογοήτευση και – όσο αφοσιωμένοι κι αν είναι – θα αρχίσουν να ψάχνουν για άλλη δουλειά η οποία να ικανοποιεί τις ανάγκες, τις προσδοκίες και τις φιλοδοξίες τους.  Και γι’ αυτό θα φταίει εκατόν τοις εκατόν ο διευθυντής τους.

*Ο Δημήτρης Εργατούδης είναι αφυπηρετήσας (2006) ανώτερος διευθυντής της Λαϊκής Τράπεζας και fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου.