Φόρμα αναζήτησης

Ευρωεκλογές και η ψήφος των συντηρητικών

Μπορεί η Κύπρος να ωριμάζει με αργούς ρυθμούς αναφορικά με την ιδιότητά της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ωστόσο μια δεκαπενταετία μετά την είσοδο της στους κόλπους της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας, πολίτες και κόμματα τείνουν να συνειδητοποιήσουν σε ποιο βαθμό η καθημερινότητά τους επηρεάζεται από τις αποφάσεις που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες. Ιδίως στη «μετά-Λισαβόνα» εποχή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει αυξημένες αρμοδιότητες και όσο και αν στην Κύπρο οι ευρωεκλογές αποτελούν τη λιγότερο δημοφιλή εκλογική αναμέτρηση – αυτές της 26ης Μαΐου θα έχουν ιδιαίτερη σημασία αλλά και πολλαπλά διακυβεύματα ενόψει και των βουλευτικών του 2021, αλλά και των προεδρικών του 2023. Στη σειρά αυτή των άρθρων που θα ακολουθήσουν μέχρι τον Μάιο θα ξεκινήσουμε να περιδιαβαίνουμε, ιδεολογικά και πολιτικά, το τι σηματοδοτεί για το κάθε κόμμα η κάλπη που θα στηθεί για την εκλογή των έξι Κύπριων ευρωβουλευτών. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με τη μεγάλη εικόνα.

Το μεγάλο στοίχημα

Στις ευρωεκλογές του 2014 η αποχή άγγιξε ποσοστό ρεκόρ για εκλογική διαδικασία στην Κύπρο αγγίζοντας το 56%. Σε απόλυτους αριθμούς αυτό μεταφράστηκε ως ένα σύνολο 258.914 ψήφων από ένα σύνολο 606.916 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Κοινώς, πριν πέντε χρόνια, παραπάνω από τους μισούς ψηφοφόρους στην Κύπρο έστεψαν την πλάτη τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση αδιαφορώντας για το ποιοι πολιτικοί θα τους εκπροσωπούν στο κατ’ εξοχήν δημοκρατικό θεσμικό όργανο της ΕΕ. Για το 2019 κι αυτές τις εκλογές το μεγάλο στοίχημα παραμένει το ίδιο. Να μην ξεπεραστεί αυτό το αρνητικό ρεκόρ. Πέραν της όποιας επικοινωνιακής καμπάνιας και των κλισέ που θα μπορούσαν να γραφτούν για τη συμμετοχή των ψηφοφόρων στη διαδικασία η μόνη σταθερή μεταβλητή παραμένει η ίδια – και ισχύει για όλη την Ευρώπη: Οι ευρωεκλογές φέτος διεξάγονται σε μια κρίσιμη για την ΕΕ περίοδο με το ζήτημα του Brexit να παραμένει ανοικτό αλλά, και για πρώτη φορά ουσιαστικά, την ευρωπαϊκή συντηρητική Ακροδεξιά να κατέρχεται -λόγω και της πρωτοβουλίας Στιβ Μπάνον- με διάθεση συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών της δυνάμεων με απώτερο στόχο τη, δυνητικά, δημιουργία μιας νέας ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Καλή η κριτική για την οικονομική και νομισματική πολιτική της Ευρώπης. Καλή και η συζήτηση για το μέλλον της ΕΕ. Αλλά η δυναμική των ακροδεξιών, υπερεθνικιστικών και αντιμεταναστευτικών κομμάτων στην Ευρώπη βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε άνθηση. Και επειδή μιλάμε για την Ευρώπη, μία ήπειρο που πλήρωσε και πληρώνει ακόμη την ύπαρξη τέτοιων ιδεολογικών τάσεων, υπάρχει λύση: Να ψηφίσουμε εντός του τόξου της συνταγματικότητας. Και η αποχή είναι φίλος των κομμάτων όπως το ΕΛΑΜ, η Χρυσή Αυγή, ή το FN (Εθνικό Μέτωπο) της Λεπέν.

Το chance του Νιαζί

Το 2014 υπήρξε κομβικό έτος για τις ευρωεκλογές στην Κύπρο. Για πρώτη φορά είχαν δικαίωμα στο εκλέγειν όσο και στο εκλέγεσθαι στις ευρωεκλογές και Τουρκοκύπριοι ψηφοφόροι. Μάλιστα υπήρξε τότε, έστω και σε συμβολικό επίπεδο χωρίς ρεαλιστικές πιθανότητες εκλογής ευρωβουλευτή, η Δικοινοτική Ριζοσπαστική Αριστερή Συνεργασία με υποψήφιους από τις δύο κοινότητες. Ότι το 2019, υπάρχουν υποψήφιοι Τουρκοκύπριοι ευρωβουλευτές με τον έναν μάλιστα να συμπεριλαμβάνεται στη λίστα του ενός από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, του ΑΚΕΛ, είναι δείγμα πολιτικής ωρίμανσης που αξίζει να το προσδώσουμε στους Κύπριους πολίτες-ψηφοφόρους. Είτε συμφωνεί κανείς με τον Νιαζί Κιζίλγιουρεκ είτε διαφωνεί, το σενάριο της εκλογής του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποστέλλει ένα ισχυρό μήνυμα στους Ευρωπαίους εταίρους, στην τουρκοκυπριακή κοινότητα και στην Άγκυρα. Το ίδιο ισχύει και για τον Σενέρ Λεβέντ. Το να στηρίξει κανείς αυτούς τους δύο υποψήφιους ανεξαρτήτως ιδεολογίας ή κομματικής προτίμησης/ πειθαρχίας είναι από μόνο του ένας σημαντικός λόγος για να ψηφίσει κάποιος.

Ανταμοιβή όσων ξεχώρισαν

Στην Κύπρο το λαϊκίστικο επιχείρημα του «ΔΗΣΑΚΕΛ που κατέστρεψε τον τόπο» είναι, εκτός από επικίνδυνο, και άτοπο. Τα δύο μεγάλα κόμματα της Κύπρου (σ.σ. θα το δούμε στη συνέχεια των άρθρων αυτών για τις ευρωεκλογές) μπορεί να ανταγωνίζονται για το αν θα καταφέρουν να εκλέξουν δύο ευρωβουλευτές ή να κοκορομαχούν στην καθημερινότητα, ωστόσο, πρακτικά, σε ώριμο κράτος όταν τα μεγάλα κόμματα παραμένουν ισχυρά και υγιή αυτό προσθέτει υπεραξία στην ποιότητα της Δημοκρατίας. Το ίδιο ισχύει και για τους ευρωβουλευτές τους, Λευτέρη Χριστοφόρου και Νεοκλή Συλικιώτη, στην πρώτη τους θητεία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είτε συμφωνεί κάποιος μαζί τους, είτε διαφωνεί, αμφότεροι ξεχώρισαν τόσο για το κοινοβουλευτικό τους έργο όσο κι εντός των ομάδων τους (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα/ ΕPP και Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά-ΒΠΣ/GUE-NGL). Επιπλέον επέδειξαν σοβαρότητα εκπροσωπώντας επάξια την Κύπρο επί του συνόλου της συνδιαμόρφωσης ευρωπαϊκών πολιτικών και πέραν του τυπικού ρόλου, διαχρονικά, των Κυπρίων ευρωβουλευτών σε σχέση με το εθνικό μας θέμα. Ότι δεκαπέντε χρόνια μετά οι Κύπριοι πολιτικοί ωριμάζουν στα όρια του πολιτικού rebrand των ίδιων τους των εαυτών είναι κάτι που αξίζει του χρόνου μας. Και της ψήφου μας.

Να μην μπει το ΕΛΑΜ

Η συντηρητική ψήφος στην Κύπρο είναι μια πονεμένη ιστορία. Διαμοιράζεται στο σύνολο μιας κανονικής κατανομής από τον Δημοκρατικό Συναγερμό και τη Μακαριακή Δεξιά (ΔΗΚΟ) μέχρι την ΕΔΕΚ, τους Οικολόγους και σε, μικρότερο βαθμό, ακόμη και το ΑΚΕΛ. Το δίλημμα όμως ΕΔΕΚ ή ΕΛΑΜ ή Οικολόγοι ή ΕΛΑΜ δεν χρήζει περαιτέρω ανάλυσης για τον συνειδητοποιημένο ψηφοφόρο-πολίτη. Ακόμη κι αν είναι δυσαρεστημένος με τις επιλογές Σιζόπουλου ή Περδίκη. Η ΕΔΕΚ και οι Οικολόγοι παραμένουν δύο, μικρά, κόμματα του συνταγματικού τόξου που αν καταφέρουν να λάβουν την έκτη έδρα αυτό θα σηματοδοτούσε, σε μεγάλο βαθμό, το να μείνει εκτός Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το ΕΛΑΜ – παράρτημα της Χρυσής Αυγής στη Κύπρο. Το ίδιο ισχύει, όπως αναφέραμε πιο πάνω, και για την αποχή.

Αντί επιλόγου

Αισίως η Κύπρος βιώνει, για τέταρτη φορά στην ιστορία της, ευρωεκλογές. Ως ένα σχετικά νέο κράτος της ΕΕ ωριμάζει ως προς την ευρωπαϊκή της ιδιοσυγκρασία αδυνατώντας ορισμένες φορές να καταλάβει, στο επίπεδο των πολιτών της, το πόσο πολύ η ενωμένη Ευρώπη επηρεάζει τη νομοθεσία της, ενώ παράλληλα προσθέτει, πολιτικά και οικονομικά, μια τεράστια δικλίδα ασφάλειας και μακροημέρευσης. Στον αντίποδα, η ωρίμανση επισυμβαίνει οργανικά με τους ίδιους τους ευρωβουλευτές μας να ξεφεύγουν από τα στεγανά της πρόταξης και να συμμετέχουν στις διαδικασίες συναπόφασης των Βρυξελλών μπαίνοντας στην πεμπτουσία των επιμέρους θεμάτων της ευρωπαϊκής πολιτικής: Tα λεγόμενα issue politics που τόσο πολύ χρειαζόμαστε στην Κύπρο της απαξίωσης του πολιτικού μας συστήματος, της θεσμικής παρακμής και της δυσπιστίας προς τα κόμματα. Στις 26 Μαΐου καλό θα είναι να πάρουμε το εκλογικό μας βιβλιάριο και να ψηφίσουμε. Δεν θα βγούμε χαμένοι.

*Twitter: @JohnPikpas