Φόρμα αναζήτησης

Ερμηνεύοντας την Ούρσουλα για τίτλο Σχοινά – Στους μικρούς, αναβαθμισμένη δε η Στέλλα

Οι αντιδράσεις από ΜΜΕ και ευρωβουλευτές για τον τίτλο του χαρτοφυλακίου του Έλληνα επιτρόπου Μαργαρίτη Σχοινά έφεραν στην επιφάνεια μερικά ουσιαστικά ερωτήματα για το πώς θα προσεγγίσει το ζήτημα της μετανάστευσης η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η πρώτη σύντομη δήλωσή της για το θέμα, καθώς και οι λεπτομέρειες της αποστολής του κ. Σχοινά δείχνουν πως ενδεχομένως να υπάρχουν καλές προθέσεις. Όμως, η διασύνδεση της προστασίας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής με τη μετανάστευση ήταν –στην καλύτερη περίπτωση– ένα σοβαρό επικοινωνιακό φάουλ.

Η ικανότητα του κ. Σχοινά να ανταποκριθεί στα νέα καθήκοντά του δεν αμφισβητήθηκε από κανέναν. Όμως, ο επικού μεγέθους τίτλος του αντιπροέδρου «για την Προστασία του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής» προκάλεσε σύγχυση και μειδιάματα μεταξύ των δημοσιογράφων, μέχρι που διευκρινίστηκε πως αυτός αφορά την εποπτεία των ζητημάτων μετανάστευσης και ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες, τα θέματα απασχόλησης και εκπαίδευσης και τα ζητήματα ασφάλειας.

Το ερώτημα ήταν ξεκάθαρο και για τον πιο καλόπιστο επικριτή της κ. Φον ντερ Λάιεν: υπονοείτε πως οι ροές μετανάστευσης αποτελούν απειλή για τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής; Ποιος είναι τέλος πάντων ο ευρωπαϊκός τρόπος ζωής; Και δεν μάθαμε ακόμα πώς η υιοθέτηση της ρητορικής της Ακροδεξιάς δεν την εξουδετερώνει, αλλά την ξεπλένει;

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νταβίντ Σασόλι ήταν πολύ πιο προσεκτικός στις αναφορές του για το θέμα, κάνοντας λόγο για «ευφάνταστους και περίεργους» τίτλους τους οποίους απέδωσε σε ενδεχόμενη «βιασύνη και ελαφρότητα» από την πλευρά της ομάδας της κ. Φον ντερ Λάιεν. Πρόσθεσε όμως πως η νέα πρόεδρος θα βρεθεί την ερχόμενη εβδομάδα στο Στρασβούργο για να δώσει συγκεκριμένες διευκρινίσεις και να εξηγήσει τον τρόπο λειτουργίας της νέας Κομισιόν. Πληροφορίες στις Βρυξέλλες δεν αποκλείουν να εισακουστεί το αίτημα ορισμένων ευρωβουλευτών για μετονομασία των αρμοδιοτήτων του κ. Σχοινά.

 

Κλειδί η ένταξη

Ευτυχώς, παρά την μπερδεμένη παρουσίαση της δομής της Κομισιόν και των αρμοδιοτήτων των επιτρόπων από το επιτελείο της διαδόχου του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, η Κομισιόν έχει δημοσιοποιήσει τις επιστολές με τις οποίες η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιγράφει τα καθήκοντα σε κάθε έναν από τους υποψηφίους.

Ειδικότερα, ο κ. Σχοινάς θα έχει τη γενική εποπτεία σε τρεις τομείς:

  • Στην καλλιέργεια δεξιοτήτων μέσω της εκπαίδευσης αλλά και στη σωστή ένταξη των μεταναστών και προσφύγων στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
  • Στην αναζήτηση κοινού τόπου μεταξύ των κρατών μελών για τα θέματα μετανάστευσης.
  • Σε μια πιο συνεκτική προσέγγιση σε ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας σε όλη την ΕΕ, σε σχέση και με την τρομοκρατία και τις υβριδικές απειλές (όπως αποκαλούνται πλέον).

Η κ. Φον ντερ Λάιεν αναφέρει πως πρέπει να απαντηθούν οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις της παράτυπης μετανάστευσης, αλλά και να υπάρξουν ξεκάθαρες και νόμιμες διαδικασίες μετανάστευσης για προσέλκυση των εργαζομένων που χρειάζεται η ευρωπαϊκή οικονομία. Εγείρει ταυτόχρονα την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η ανεργία που προκαλούν η γήρανση του πληθυσμού και τα κενά που έχουν οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι όσον αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες του μέλλοντος.

Επί της ουσίας των ζητημάτων μετανάστευσης, η κ. Φον ντερ Λάιεν θέτει ως προτεραιότητα για τον κ. Σχοινά την προσπάθεια συναίνεσης και να γεφυρωθούν οι διαφορές «όσων έχουν περιχαρακωθεί στις θέσεις τους», με στόχο να υπάρξει ένα νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο που να αφορά τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, τους μηχανισμούς παροχής ασύλου και επιστροφής μεταναστών και τη συνεργασία με τρίτες χώρες.

 

Και… η δημογραφία

Η προσέγγιση της κ. Φον ντερ Λάιεν στο μεταναστευτικό φαίνεται να διέπεται από την πρόθεση να απαντήσει στις ανησυχίες των πολιτών που επηρεάζονται από τις κρίσεις και τις αλλαγές στον τομέα της εργασίας, και τις οποίες η ίδια αποδίδει στις δημογραφικές τάσεις στην Ευρώπη.

Όπως είπε η νέα πρόεδρος κατά την παρουσίαση των επιτρόπων, αλλά και στην επιστολή με την οποία περιγράφει τα καθήκοντα της υποψήφιας αντιπροέδρου για τη Δημοκρατία και τη Δημογραφία, η κ. Φον ντερ Λάιεν θεωρεί πως στην Ευρώπη δεν υπάρχει πρόβλημα έλλειψης δημοκρατίας. Αποδίδει την απαξίωση και εμμέσως την άνοδο ακραίων κινημάτων στην ανασφάλεια που προκαλούν οι δημογραφικές αλλαγές, υπονοώντας τη γήρανση του πληθυσμού, την απώλεια θέσεων εργασίας, την υποβάθμιση αγροτικών περιοχών και το «brain drain» των πιο ταλαντούχων από συγκεκριμένες περιοχές και χώρες της ΕΕ. Σε αυτό το πλαίσιο, η κ. Φον ντερ Λάιεν δεν φαίνεται να θέλει την παραμονή μεταναστών ως ανειδίκευτων εργαζομένων, αλλά μια πιο ελεγχόμενη πολιτική μετανάστευσης.

Αυτή η ιδέα είναι μια από τις πιο «ακαδημαϊκές» από αυτές που έχει παρουσιάσει η νέα πρόεδρος της Επιτροπής.

 

Κύκλοι και τετράγωνα

Η νέα δομή της Κομισιόν, όπως παρουσιάζεται στον ευφάνταστο πίνακα με τους κύκλους και τα τετράγωνα που δόθηκε στη δημοσιότητα, έχει τρεις εκτελεστικούς αντιπροέδρους και πέντε θεματικούς αντιπροέδρους με τίτλους κάποτε ξεκάθαρους και κάποτε δημοσιοσχετίστικους. Και αν και διέπεται από μια συγκεκριμένη λογική, δεν παρουσιάστηκε με τον ξεκάθαρο, ιεραρχικό τρόπο τον οποίο έχουμε συνηθίσει, με αποτέλεσμα οι τίτλοι-σλόγκαν ορισμένων από τους αντιπροέδρους να αφήνουν ανοιχτά ερωτήματα.

Στην περίπτωση του τίτλου του Λετονού Βάλντις Ντομπρόβσκις ως εκτελεστικού αντιπροέδρου «για μια οικονομία που δουλεύει για τους πολίτες», πολλοί διερωτήθηκαν αν υπάρχει επίτροπος για μια οικονομία που… δεν δουλεύει για τους πολίτες, οδηγώντας σε αστεϊσμούς αν τη θέση αυτή αναλαμβάνει ως επίτροπος Οικονομίας ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός Πάολο Τζεντιλόνι. Η διευκρίνιση πως η θέση αφορά την εποπτεία όλων των θεμάτων από την κοινωνική δικαιοσύνη μέχρι την νομισματική ένωση ξεκαθάρισε την κατάσταση μόνο εν μέρει.

Στην περίπτωση, από την άλλη, της απόδοσης στον ύπατο εκπρόσωπο για την Εξωτερική Πολιτική Ζόζεπ Μπορέλ και του τίτλου του αντιπροέδρου «για μια Δυνατότερη Ευρώπη στον Κόσμο», μπορούμε να κάνουμε λόγο για ευχολόγιο παρά για περιγραφικό τίτλο. Οι τίτλοι του Ολλανδού Φρανς Τίμερμανς (Ευρωπαϊκό Green Deal) και της Δανής Μαργκρέτε Βεστάγκερ (για μια Ευρώπη έτοιμη για την Ψηφιακή Εποχή) καταφέρνουν να είναι πιο περιγραφικοί, όπως και αυτοί των αντιπροέδρων για τις Διαθεσμικές Σχέσεις (Μαρός Σέφκοβιτς – Σλοβακία), για τις Αξίες και τη Διαφάνεια (Βέρα Γιούροβα – Τσεχία) και σε λιγότερο βαθμό για τη Δημοκρατία και τη Δημογραφία (Ντουμπράβκα Σουίτσα – Κροατία).

 

Υπό διερεύνηση

Τα δύσκολα για ορισμένους υποψήφιους επιτρόπους έπονται. Πέρα από τις δύσκολες εξετάσεις των αρμόδιων επιτροπών του Κοινοβουλίου που ξεκινούν περί τα τέλη του μήνα, τρεις μπαίνουν στην αρένα έχοντας ήδη να αντιμετωπίσουν έρευνες εις βάρος τους τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Ροβάνα Πλουμπ (υποψήφια επίτροπος Μεταφορών) βρίσκεται υπό διερεύνηση στη Ρουμανία στο πλαίσιο υπόθεσης διαφθοράς σε σχέση με   αγοραπωλησία γης. Ο Πολωνός Γιάνους Βοϊτσεχόφσκι (υποψήφιος επίτροπος Αγροτικής Πολιτικής) από την άλλη βρίσκεται υπό διερεύνηση από την Ευρωπαϊκή Αρχή Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) για κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως αφορά μεγάλη χώρα και ισχυρό χαρτοφυλάκιο: η Γαλλίδα Σιλβί Γκουλάρ (υποψήφια επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς) βρίσκεται υπό διερεύνηση στη Γαλλία για υπόθεση κατάχρησης η οποία περιήλθε στην προσοχή και της OLAF.

Στους μικρούς, αλλά ενισχυμένη η Στέλλα

Όπως αναμενόταν, η νέα Κύπρια επίτροπος Στέλλα Κυριακίδου ως νέο πρόσωπο στις Βρυξέλλες χρειάστηκε να ξεκινήσει από χαμηλά στην ιεραρχία και από ένα χαρτοφυλάκιο που συνήθως θεωρείται μειωμένης επιρροής. Ωστόσο, η μακρά της εμπειρία σε θέματα που αφορούν την υγεία και τα δικαιώματα των ασθενών έδωσαν την ευκαιρία στην κ. Φον ντερ Λάιεν να ενισχύσει το χαρτοφυλάκιο της υγείας, το οποίο εκτός από την ασφάλεια τροφίμων περιλαμβάνει και ζητήματα που άπτονται της ελεύθερης αγοράς και του περιβάλλοντος.

Συγκεκριμένα, στην επιστολή της προς την κ. Κυριακίδου, η πρόεδρος θέτει μεταξύ άλλων ως προτεραιότητες την προμήθεια και την τιμολόγηση φαρμάκων, την εφαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου για τον ιατρικό εξοπλισμό, την αξιοποίηση των δεδομένων των ασθενών μέσω του νέου τομέα του e-health και την προώθηση της βιώσιμης παραγωγής τροφίμων και του περιορισμού των επικίνδυνων φυτοφαρμάκων.

Η Κύπρος σε αυτήν την περίπτωση ωφελήθηκε από τη νέα δομή της Κομισιόν καθώς η ενίσχυση του χαρτοφυλακίου καθίσταται δυνατή από το γεγονός πως η κ. Κυριακίδου θα συνεργάζεται στενά με τους εκτελεστικούς αντιπροέδρους Τίμερμανς, για την πράσινη πολιτική της ΕΕ, και Βεστάγκερ, για τον ανταγωνισμό και την ψηφιακή πολιτική.