Φόρμα αναζήτησης

Εντός των τειχών του σχολείου

Του δρος Παναγιώτη κ. Μαύρου*

Στάση εργασίας εκπαιδευτικών στις 27/2/2019 ένεκα επεισοδίου στην Τεχνική Σχολή Αγίου Λαζάρου με θύματα καθηγητές και μαθητές. Δυστυχώς όλο και περισσότερο γινόμαστε μάρτυρες της έξαρσης των φαινομένων παραβατικότητας που μας αναγκάζουν να τονίσουμε ξανά μερικές αλήθειες που δεν απαλλάσσουν και εμάς ως γονιούς, καθηγητές, και γενικότερα ως κοινωνία από τις ευθύνες μας για την άνθηση του φαινομένου της βίας, της παραβατικότητας, του χουλιγκανισμού, της τρομοκρατίας και της αλητείας. Σίγουρα η κοινωνία δεν πρέπει να αισθάνεται περήφανη για τη φροντίδα της προς τους νέους μας, μια κοινωνία η οποία τους έχει αφήσει έρμαια στα αδηφάγα πλοκάμια του υλισμού και της κατανάλωσης, της μεγίστης βοήθειας του τηλεοπτικού τοπίου με ταινίες που σφύζουν από βία, εγκλήματα, σκάνδαλα και ανηθικότητα ηρωοποιώντας έτσι τα παράσιτα της κοινωνίας μας.

Το σχολείο σαν οργανισμός δεν ασχολείται με τον ρόλο του «καλού ποιμένα» για καθοδήγηση των νέων και η καλλιέργεια της ψυχής που είναι ο κύριος στόχος της παιδείας των νέων μας έχει εγκαταλειφθεί για χάριν του ψυχοφθόρου ανταγωνισμού με στόχο την επιτυχία σε εξετάσεις «παπαγαλοποίησης» της γνώσης. Ελπίζουμε βέβαια ότι η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση θα κάνει τη διαφορά με τη σταδιακή εφαρμογή της. Επανερχόμαστε λοιπόν σήμερα επί του θέματος για να επικεντρωθούμε στα δρώμενα εντός των τειχών του σχολείου και να εξετάσουμε τη ρίζα του κακού που οδηγεί στη σχολική παραβατικότητα. Βέβαια σε περιπτώσεις ψυχοπαθειών και ναρκωτικών χρειάζεται ειδική διαχείριση με πολλούς εμπλεκόμενους φορείς.

Το σχολείο είναι ο χώρος μέσα στον οποίο η επαναστατική και επαναστατημένη φύση των νέων μας ψάχνει για ταυτότητα. Η διαφορετικότητα της συμπεριφοράς των νέων μας καλύπτει ένα ευρύ φάσμα το οποίο αρχίζει από την τυφλή υπακοή στους κανόνες του σχολείου μέχρι τη νεανική παραβατικότητα. Το ερώτημα που τίθεται σ’ αυτό το σημείο αφορά την προσέγγιση και στάση του καθηγητή προς τους έφηβους μαθητές των οποίων η συμπεριφορά θεωρείται προβληματική για την ομαλή λειτουργία του σχολείου. Είναι αξίωμα στην εκπαίδευση ότι οι καθηγητές στους οποίους η πολιτεία έχει εμπιστευθεί την παιδεία των εφήβων, δεν παίρνουν τιμωρητικά μέτρα εναντίον παραβατών μαθητών αν οι ίδιοι δεν έχουν εξαντλήσει όλα τα μέσα για εντόπιση της ρίζας της απρεπούς συμπεριφοράς του μαθητή για να τον βοηθήσουν να επανέλθει στον «δρόμο τον καλόν».

Δυστυχώς, η συμπεριφορά που επιδεικνύεται από παραβάτες μαθητές θεωρείται απωθητική και ακατανόητη από μεγάλη μερίδα καθηγητών, οι οποίοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να κατανοήσουν ότι η διαφορετικότητα που υπάρχει σε μια ομάδα δικαιολογεί τη συμπεριφορά όλων των τύπων και ότι είναι το υπέρτατον καθήκον μας να ξεφύγουμε από την περιφέρεια του κύκλου, να σκάψουμε βαθιά για να βρούμε τον πυρήνα και να προσπαθήσουμε να θεραπεύσουμε το κακό πριν είναι πολύ αργά.

Η εξουσία του καθηγητή να κρίνει και να κατακρίνει τη συμπεριφορά και απόδοση του μαθητή είναι γενικά αποδεκτή από μια μεγάλη μερίδα μαθητών οι οποίοι σπάνια αμφισβητούν τις αποφάσεις του. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι μαθητές που φέρουν την «ταπέλα» του ζωηρού ή «φασαρία» δεν αποδέχονται την εξουσία του καθηγητή a priori. Οι μαθητές αυτοί έχουν τα δικά τους κριτήρια για να αξιολογήσουν την «απόδοση» του καθηγητή τους και καταλήγουν στα δικά τους συμπεράσματα που φανερώνουν κατά πόσο ο καθηγητής ήταν δίκαιος στις κρίσεις του και αν η εξάσκηση της εξουσίας του έγινε με τον πρέπον τρόπο.

Ως εκ τούτου, ο καθηγητής θα πρέπει να αποδείξει ότι τα μέτρα που πήρε για να τιμωρήσει ή να βαθμολογήσει τον μαθητή ήταν απόλυτα δικαιολογημένα. Αν ο καθηγητής αποτύχει να πείσει τον μαθητή τότε θα έχουμε έναν παραβάτη μαθητή επί μονίμου βάσεως. Είναι γι’ αυτό τον λόγο που δεν ξενίζει κανέναν το φαινόμενο που παρατηρούμε με μαθητές να είναι «φρόνιμοι» σε ένα μάθημα και «άτακτοι» σε ένα άλλο.

Οι μαθητές σε όποια κατηγορία και να ευρίσκονται, αδύνατοι, μέτριοι, καλοί, άριστοι, ζωηροί, παραβάτες, έχουν σίγουρα ευφυΐα και είναι άνθρωποι. Γι’ αυτό εμείς οι καθηγητές που δίνουμε τα φώτα στη νέα γενιά του τόπου μας πρέπει να είμαστε εν εγρηγόρσει για κάθε βοήθεια προς αυτούς. Τα παιδιά μας χρειάζονται αγάπη και σεβασμό που σίγουρα θα μας τα ανταποδώσουν στο διπλάσιο και τριπλάσιο δημιουργώντας με αυτό τον τρόπο κανάλια επικοινωνίας στα οποία αυτή η αμοιβαιότητα των αισθημάτων θα ανθήσει και θα δώσει καρπούς. Πιστεύω ότι με υπομονή και πολλή θέληση μπορούμε να καταφέρουμε πολλά μεταβάλλοντας το σχολείο σε μια αγαπημένη οικογένεια μην ξεχνώντας ότι το σχολείο είναι η δεύτερη οικογένεια του παιδιού.

ΥΓ. Πρόεδρε, η θετική ψήφος είναι η πεμπτουσία της ομοσπονδίας αν βέβαια θέλουμε τη ΔΔΟ. Ελπίζουμε το 2004 να σε καθοδηγήσει.

 

*   ΒΑ, ΜΑ, PhD είναι πρώην επιθεωρητή και πρώτου λειτουργού Εκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού