Φόρμα αναζήτησης

Ένα όμορφο κέντημα από το Λευκόνοικο

Πάνω στο τραπεζάκι δίπλα από την πολυθρόνα μου στο καθιστικό μας στο σπίτι, βάζω ένα κέντημα που πρέπει να είναι τουλάχιστον 90-100 χρονών…

Αυτό το όμορφο κέντημα το έφτιαξε με τα χέρια της η μαμμού Αρετή για την προίκα του πατέρα μου Niyazi, στο Λευκόνοικο… Υπάρχει ξεκάθαρα το γράμμα «Ν» στη μέση του κεντήματος και αυτό είναι το αρχικό γράμμα του ονόματος του πατέρα μου Niyazi…

Εκείνο τον καιρό οι κοινότητές μας ζούσαν μαζί ειρηνικά στο Λευκόνοικο και δεν υπήρχε εθνικό μίσος ή εθνοτικές συγκρούσεις…

Το σπίτι της Αρετής ήταν δίπλα από το σπίτι της οικογένειας του πατέρα μου και ήταν πολύ καλοί γείτονες, πολύ καλοί φίλοι… Τόσο πολύ, που όταν η μαμμού Αρετή πήγαινε σε άλλα χωριά για γέννες, η γιαγιά μου Faika φρόντιζε τα δικά της παιδιά… Τα παιδιά της Αρετής κοιμόντουσαν στο σπίτι του πατέρα μου μαζί με τον πατέρα μου και τους αδελφούς και τις αδελφές του –τους θείους και τις θείες μου– μεγάλωσαν σαν αδέλφια…

Ήταν η εποχή που στην Κύπρο ο ένας φρόντιζε τα παιδιά του άλλου, τα τάιζε και τα έβαζε να κοιμηθούν αν χρειαζόταν, χωρίς να σκέφτονται «αυτό δεν είναι δικό μου παιδί!». Σήμερα, σκεφτείτε πόσους γείτονες έχετε που μπορούν να συμπεριφερθούν έτσι… Η Κύπρος έχει αλλάξει τόσο δραματικά που είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι ζούμε στην ίδια χώρα που ζούσαμε πριν από 100 ή 50 χρόνια… Οι σύγχρονες, καπιταλιστικές, εγωιστικές κοινωνίες έχουν κατακλύσει την παλιά, όμορφη Κύπρο που υπήρχε κάποτε και τα αισθήματα φροντίδας, συμπόνιας και ευσπλαχνίας έχουν εξαφανιστεί… Αντ’ αυτού υπάρχει καχυποψία, ατομικισμός και το να μην δίνεις τίποτα εκτός αν θα πάρεις κάτι σε αντάλλαγμα… Ίσως αυτό είναι το πιο θλιβερό μέρος της ζωής μας, το να έχουμε χάσει όλη τη συμπόνια και την ευσπλαχνία και τη φροντίδα για τους συνηθισμένους «άλλους», όπως τα παιδιά των γειτόνων μας ή κάποιου που δεν είναι συγγενής μας…

Αυτό δεν είναι το μοναδικό κέντημα που έφτιαξε η μαμμού Αρετή για την προίκα του πατέρα μου Niyazi… Κέντησε επίσης ένα πολύ μεγάλο τραπεζομάντιλο και δύο κουρτίνες με την ίδια τεχνική, που ονομάζεται «κοφτό»… Χρησιμοποιούσα το τραπεζομάντιλο για πολλά χρόνια όπως επίσης και τις κουρτίνες, αλλά όταν το ύφασμα είχε γίνει πολύ λεπτό, τα έβαλα σε ένα σεντούκι ως ανάμνηση… Όμως χρησιμοποιώ αυτό το μικρό κέντημα για το τραπεζάκι με αγάπη…

Όταν η Σοφία Βιολάρη Πεκρή βλέπει τη φωτογραφία του κεντήματος λέει «Θεέ μου! Όλοι μας φτιάχναμε τέτοια κεντήματα στο χωριό τη δεκαετία του ’40 και του ’50 και ακόμα και πιο πριν… Αν δεν κάνω λάθος αυτό το είδος κεντήματος λέγεται κοφτό…» Το χωριό της είναι η Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας, ένα χωριό που μετά από το 1974 έγινε στρατιωτικό… Το χωριό όπου οι Τουρκοκύπριοι και οι Μαρωνίτες ζούσαν μαζί, και οι Τουρκοκύπριοι αναγκάστηκαν να φύγουν το 1964 και οι Μαρωνίτες αναγκάστηκαν να φύγουν το 1974… Το χωριό για το οποίο οι Τουρκοκύπριοι πολιτικοί πάντοτε λένε ότι «θα επιτραπεί στους Μαρωνίτες να επιστρέψουν» αλλά αυτό δεν γίνεται ποτέ…

Τέτοια κεντήματα δεν φτιάχνονται πλέον σήμερα, όλα εισάγονται έτοιμα από την Κίνα και την Ινδία, τα μόνα κοινά κεντήματα που φτιάχνονται ακόμα είναι τα λευκαρίτικα και τα λαπηθιώτικα και αυτά της Αθηένου, ή τουλάχιστον έτσι νομίζω…

Όμως το «κοφτό» κέντημα είναι ένα σύμβολο φιλίας και καλών γειτονικών σχέσεων και ποτέ δεν το αφήσαμε να εξαφανιστεί από τη ζωή μας… Η φιλία μας συνεχίζεται με τα εγγόνια της Αρετής… Βλέπουμε τον Κύπρο που είναι εγγονός της Αρετής και βλέπουμε την Αρετή, μια εγγονή της Αρετής… Ο Κύπρος παντρεύτηκε την αγαπητή μας φίλη Βέρα Πολυκάρπου και συνεχίζει τη σχέση του με το Λευκόνοικο… Πάντοτε επισκέπτεται το χωριό και διοργανώνει μνημόσυνα για τον Μένοικο από τις Γούφες που τον σκότωσαν στο κέντρο του Λευκόνοικου κάποιοι άντρες της ΕΟΚΑ το 1958… Ο Μένοικος ήταν από τις Γούφες αλλά τον σκότωσαν κάτω από ένα δέντρο στο Λευκόνοικο… Το δέντρο αργότερα το έκοψαν αλλά οι μνήμες παραμένουν ακόμα εκεί – τον σκότωσαν απλώς επειδή ήταν αριστερός και κάποιοι φασίστες της ΕΟΚΑ τον βασάνισαν κάτω από εκείνο το δέντρο στο κέντρο του χωριού… Κάποιοι χωριανοί από το Λευκόνοικο πήγαν και τον έφτυσαν και παρακολουθούσαν τα βασανιστήρια. Ο Μιχάλης Κιρλιτσιάς που πέθανε πριν από μερικά χρόνια –εξάδελφος του Κύπρου Πεύκου– είχε ζωγραφίσει την εικόνα του Μένοικου μετά από πολλά χρόνια και το δέντρο κάτω από το οποίο τον βασάνισαν…

Ο αγαπημένος μου πατέρας Niyazi Uludag

Ο Κιρλιτσιάς ήταν ζωγράφος και πάντοτε έλεγε τις ιστορίες του κακού και του καλού από το Λευκόνοικο και από την Κύπρο…

Η μαμμού Αρετή έχει πεθάνει… Η γιαγιά μου Faika που φρόντιζε τα παιδιά της Αρετής έχει πεθάνει… Ο παππούς μου Sami που είχε έρθει από την Ακανθού για να εγκατασταθεί στο Λευκόνοικο έχει πεθάνει… Ο αγαπημένος μου πατέρας Niyazi Uludag έχει πεθάνει… Μέχρι τον θάνατό του συνέχιζε τη φιλία του με τη μαμμού Αρετή και την οικογένειά της… Φυλακίστηκε επειδή υπερασπίστηκε την ειρήνη και ποτέ δεν σκέφτηκε να γίνει «προδότης» ενάντια στους Ελληνοκύπριους φίλους του, έτσι κολυμπούσε κόντρα στο ρεύμα, υπερασπιζόμενος την ειρήνη στην Κύπρο και τιμωρήθηκε από την παραστρατιωτική οργάνωση… Τον έδιωχναν από τις δουλειές του, τον έριξαν στη φυλακή, ήταν απένταρος και τον παρενοχλούσαν… Όμως ποτέ δεν εγκατέλειψε τη στάση του για την υπεράσπιση της ειρήνης ενάντια στη νοοτροπία της διαίρεσης… Πέθανε νωρίς, αλλά μας έδωσε την κληρονομιά της φιλίας και τον αγώνα του για την ειρήνη… Συνεχίσαμε από εκεί που έμεινε…

Η μητέρα μου Turkan Uludag επίσης έφυγε από αυτή τη γη, αλλά μέχρι να φύγει μιλούσε για ειρήνη και φιλία – ποτέ δεν ενέδωσε στην προπαγάνδα πολέμου, το μίσος, την εκδίκηση ή τον θυμό… Πάντοτε μιλούσε για τους Ελληνοκύπριους φίλους της και τις όμορφες διακοπές που έκαναν στην Άλωνα, μου τα έλεγε όλα αυτά σαν όμορφα παραμύθια… Μου εξιστορούσε επίσης αναμνήσεις από ανθρώπους με κακές καρδιές, αλλά εστιαζόταν στην καλοσύνη, τους καλούς γείτονες, τις συνταγές που μοιράζονταν, τα παιδιά που μεγάλωσαν μαζί μαθαίνοντας ο ένας τη γλώσσα του άλλου στην Άλωνα και μέχρι τον θάνατό της συνέχιζε να επιλέγει τη φιλία και την ειρήνη…

Όλοι τους έχουν πεθάνει αλλά μας άφησαν την κληρονομιά τους, τη λαχτάρα τους για ειρήνη…

Ένα τέτοιο κέντημα στο τραπεζάκι μου τώρα φανερώνει το πώς μια τόσο πολυάσχολη μαία μπορούσε να βρει χρόνο για τον γιο της γειτόνισσας της για να φτιάξει όμορφα κομμάτια για την προίκα του, και αυτό είναι τόσο σημαντικό…

 

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ.: 99 966518

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.