Φόρμα αναζήτησης

Εμπιστοσύνη – απαραίτητη για κάθε διευθυντή και κάθε υπάλληλο

ΓΡΑΦΕΙ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΕΡΓΑΤΟΥΔΗΣ*

Η πολυδιάστατη αμοιβαία εμπιστοσύνη ενός διευθυντή με τους προϊσταμένους του, τους υφισταμένους του, τους συναδέλφους του και τους συνεργάτες του (εσωτερικούς και εξωτερικούς) είναι απαραίτητη για την επιτυχία κάθε διευθυντή. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για όλους τους υπαλλήλους.

Η εμπιστοσύνη μετά την προαγωγή

Συνήθως οι άνθρωποι, όταν είναι απλοί υπάλληλοι, απεχθάνονται τους διευθυντές που δεν εμπιστεύονται τους υπαλλήλους τους. Όταν, όμως, οι ίδιοι προαχθούν σε διευθυντική θέση ξεχνούν αυτήν τους την απέχθεια.

Είναι η εμπιστοσύνη απαραίτητη;

Θα ήταν παρατραβηγμένο να υποστηριχθεί ότι οι οργανισμοί στους οποίους απουσιάζει η εμπιστοσύνη δεν μπορούν να επιβιώσουν. Πιθανόν να επιβιώσουν όμως, σίγουρα, δεν θα πετύχουν τα ίδια αποτελέσματα με τους οργανισμούς στους οποίους η εμπιστοσύνη είναι διάχυτη μεταξύ όλων των υπαλλήλων, ανεξαρτήτως θέσεως και βαθμού.

Πολλοί διευθυντές απαιτούν από τους υπαλλήλους τους να τους εμπιστεύονται, ξεχνώντας ότι και οι ίδιοι πρέπει να εμπιστεύονται τους υπαλλήλους τους. Όταν ένας υπάλληλος αντιληφθεί ότι ο διευθυντής του δεν τον εμπιστεύεται θα είναι συνεχώς αγχωμένος μήπως κάνει λάθος, δεν θα αναλαμβάνει τον παραμικρό κίνδυνο και θα προσπαθεί να συγκαλύψει τυχόν λάθη του.

Πώς κτίζεται η εμπιστοσύνη

Παρόλο που η εμπιστοσύνη είναι μια αφηρημένη έννοια, αν κάποιος μελετήσει τα τρία βασικά συστατικά της, τότε θα αποκτήσει την πραγματική της διάσταση και θα παύσει να την θεωρεί αφηρημένη έννοια. Τα τρία αυτά συστατικά είναι:

  • η ακεραιτότητα του χαρακτήρα
  • η δεκτικότητα, και
  • ο σεβασμός

Ακεραιότητα

Για να μετρήσει ένας διευθυντής την ακεραιότητα του χαρακτήρα του, ας προσέξει πώς συμπεριφέρεται όταν είναι μόνος και δεν τον βλέπει κανείς. Αν εφαρμόζει τις ηθικές αρχές και αξίες που διέπουν τη συμπεριφορά του όταν τον βλέπουν άλλοι, σημαίνει ότι είναι ακέραιου χαρακτήρα και ότι με τον τρόπο αυτόν θα συμπεριφέρεται τόσο όταν λαμβάνει αποφάσεις όσο και όταν αντιμετωπίζει προβλήματα.

Στον αντίποδα, διευθυντές που έχουν έλλειψη ακεραιότητας λένε συνεχώς ψέματα, δίνουν ψεύτικες υποσχέσεις, παραπλανούν τους άλλους, καταχρώνται την εξουσία τους, συγκαλύπτουν τα λάθη κ.λπ. Τέτοιες συμπεριφορές όχι μόνο καταστρέφουν την εμπιστοσύνη, αλλά σχηματίζουν και στους υπαλλήλους τη λανθασμένη εντύπωση ότι οι συμπεριφορές αυτές είναι αποδεκτές και τις αντιγράφουν.

Δεκτικότητα

Υπάρχουν πολλοί διευθυντές που συγχύζουν τη δεκτικότητα με τη διαφάνεια και αρκούνται στο να μοιράζονται κάποιες σημαντικές πληροφορίες με τους υπαλλήλους τους. Όμως, η διαφάνεια είναι μόνο η αρχή. Δεκτικότητα σημαίνει να μπορούν οι υπάλληλοι να εκφράζονται ελεύθερα. Αν ο διευθυντής τους δεν είναι δεκτικός, οι υπάλληλοι θα είναι επιφυλακτικοί στο να εκφράζουν τυχόν διαφωνίες τους, ακόμη και όταν είναι σίγουροι, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι έχουν δίκαιο. Επίσης, θα περιορίσουν τις εισηγήσεις τους, δεν θα τολμούν να λύουν προβλήματα αναλαμβάνοντας λογικούς κινδύνους, και γενικά θα προσφέρουν μόνο όσα χρειάζονται για να διατηρούν τη δουλειά τους. Τίποτε περισσότερο. Αποτέλεσμα: η απόδοση της ομάδας να είναι μέτρια και ο διευθυντής να αναγκάζεται πολλές φορές να αναλαμβάνει ρόλο μικρομάνατζερ προκειμένου να καλύπτει τις αδυναμίες των υπαλλήλων του, τις οποίες ο ίδιος προκαλεί με τη συμπεριφορά του και την έλλειψη δεκτικότητας εκ μέρους του.

Σεβασμός

Σεβασμός δεν σημαίνει απλώς καλή συμπεριφορά. Στην έννοια της εμπιστοσύνης, σεβασμός σημαίνει και την ενδυνάμωση των υπαλλήλων από τον διευθυντή τους, ο οποίος θέτει ψηλά τον πήχη όσον αφορά τη μελλοντική τους ανέλιξη. Δηλαδή, τους αναθέτει τέτοια καθήκοντα και τέτοιες εξουσίες οι οποίες θα τους βοηθήσουν να ανελιχθούν.

Πρώτιστης σημασίας για έναν διευθυντή

Στην περίπτωση της εμπιστοσύνης δεν ισχύει το ερώτημα «πρώτα η κότα ή το αυγό». Δεν τίθεται θέμα ποιος από τους δύο πρέπει να δείξει πρώτος εμπιστοσύνη, ο διευθυντής ή οι υπάλληλοι. Αναντίλεκτα τον πρώτο λόγο τον έχει ο διευθυντής. Αν δεν γίνει αυτό ή αν εφαρμοστεί αντίστροφα (δηλαδή ο διευθυντής να περιμένει να τον εμπιστευτούν πρώτα οι υπάλληλοί του), αυτοί θα αρχίσουν να διερωτώνται τι αναμένει από αυτούς ο διευθυντής τους και πού δίνει ιδιαίτερη σημασία. Πολλές φορές οι εκτιμήσεις των υπαλλήλων είναι λανθασμένες με αποτέλεσμα να σπαταλούν τον χρόνο τους σε θέματα τα οποία ολίγον ενδιαφέρουν τον διευθυντή τους.

Τα πιο πάνω αποδεικνύουν περίτρανα πόσο απαραίτητη είναι η εμπιστοσύνη να ξεκινά πρώτα από τον διευθυντή, ο οποίος πρέπει να εφαρμόζει τις αρχές της ακεραιότητας, της δεκτικότητας και του σεβασμού.

Οι υπάλληλοι

Από τη στιγμή που ένας διευθυντής εφαρμόζει τις αρχές της εμπιστοσύνης, πρέπει και οι υπάλληλοί του να ανταποκρίνονται με τον ίδιο τρόπο Αν π.χ. ένας υπάλληλος δεν είναι ικανοποιημένος από μια απόφαση του διευθυντή του, πρέπει, με εύσχημο και ευγενικό τρόπο, να συζητήσει το θέμα μαζί του.

Επίλογος

Οι περισσότεροι από τους διευθυντές που δεν εφαρμόζουν τις αρχές τις εμπιστοσύνης, ούτε καν το αντιλαμβάνονται. Και τους προκαλεί έκπληξη όταν κάποιος τους αναφέρει ότι οι υπάλληλοί τους πιστεύουν ότι ο διευθυντής τους δεν τους εμπιστεύεται. Αν ένας διευθυντής δείχνει σεβασμό στους προϊσταμένους του, τους υφισταμένους του, τους συναδέλφους του και τους συνεργάτες του, αυτοί θα του το ανταποδώσουν στα ίσα. Πρέπει, όμως, να γνωρίζουν ότι ο σεβασμός δεν είναι αρκετός. Χρειάζονται και ακεραιότητα και δεκτικότητα. Αυτά τα τρία στοιχεία είναι ομοούσια και αδιαίρετα.

*Ο Δημήτρης Εργατούδης είναι αφυπηρετήσας (2006) Ανώτερος Διευθυντής της Λαϊκής Τράπεζας και fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου.