Φόρμα αναζήτησης

ΔΗΣΥ: Το τέλος της εποχής του κουτόχορτου

Στον ΔΗΣΥ η ηγεσία του κόμματος έχει αποκρυσταλλώσει, όπως λέει, σαφή εικόνα για τις εκλογές της περασμένης Κυριακής. Δεν πανηγυρίζουν μεν, θεωρούν ωστόσο ότι υπό τις περιστάσεις τα πήγαν αρκετά καλά. Ποιο αφήγημα τείνει να δημιουργηθεί ως επικρατούσα ανάλυση;

Ο ΔΗΣΥ, λένε, παρέμεινε πρώτο κόμμα για έκτη συνεχόμενη εκλογική μάχη, παρά το ότι είναι κυβερνών κόμμα από το 2013. Στην Ευρώπη, υποστηρίζουν, λόγω της ανόδου των λαϊκιστών και των ακροδεξιών, όλα τα κυβερνώντα κόμματα καταποντίστηκαν:

  • Στην Αγγλία, το κυβερνών κόμμα των Συντηρητικών της κ. Μέι από πρώτο κατετάγη πέμπτο. Το Κόμμα του Brexit του λαϊκιστή Νάιτζελ Φάρατζ ήρθε πρώτο με 31,5% των ψήφων.
  • Στη Γερμανία, η κεντροδεξιά παράταξη CDU-CSU εξασφάλισε 28,6%, ποσοστό που είναι το χαμηλότερο στην ιστορία της. Οι συνεργαζόμενοι στον κυβερνητικό συνασπισμό, οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD), υπέστησαν πανωλεθρία, εξασφαλίζοντας μόλις 15,3%.
  • Στη Γαλλία, το ψηφοδέλτιο του Εθνικού Συναγερμού (RN, Ακροδεξιά) της Μαρίν Λεπέν ήρθε πρώτο με διαφορά 0,9% από το ψηφοδέλτιο που υποστηρίχθηκε από τον Εμανουέλ Μακρόν (23,31% έναντι 22,41%). Η παραδοσιακή Δεξιά στη Γαλλία εξαφανίστηκε.
  • Στην Ελλάδα, ο ΣΥΡΙΖΑ, με 3,5 χρόνια στην εξουσία, υπέστη ήττα από τη ΝΔ με περίπου 9% μονάδες διαφορά και η χώρα οδηγείται σε εκλογές.
  • Στην Ιταλία, σάρωσαν οι λαϊκιστές του Σαλβίνι, ο οποίος σε συνδυασμό με το Κόμμα των 5 Αστέρων του Πέπε Γκρίλο έχουν την απόλυτη πλειοψηφία.

Η αριθμητική

Πέρα από τη σύγκριση που επιχειρείται με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, στο οπλοστάσιο του ΔΗΣΥ παρεισφρέει και η παραδοσιακή αριθμητική:

Με ποιες εκλογές θέλετε να συγκρίνουμε το 29% που πήρε ο ΔΗΣΥ στις ευρωεκλογές, όπως προκαλεί δημόσια ο Αβέρωφ Νεοφύτου; Η θέση του κόμματος είναι απλή:

  • Αν από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών αφαιρεθούν οι τ/κ ψήφοι που δεν θα επαναληφθούν π.χ. στις βουλευτικές του 2021, φαίνεται να διατηρείται μια διαφορά από το ΑΚΕΛ στο 3%. Δηλαδή, ο ΔΗΣΥ πήρε κάτι πέραν του 29% και το ΑΚΕΛ κάτι πέραν του 26%.
  • Αν γίνει σύγκριση σε σχέση με το 37,7% που πήρε ο ΔΗΣΥ στις ευρωεκλογές του 2014, κάποιος μπορεί να μιλήσει για απώλειες της τάξης του 8%. Τότε ο ΔΗΣΥ συγκέντρωσε 97.732 ψήφους, με την κ. Θεοχάρους και το ΕΥΡΩΚΟ του κ. Συλλούρη συμπεριλαμβανομένων. Η Ελένη Θεοχάρους έλαβε τότε 57.948 σταυρούς προτίμησης και ο Δημήτρης Συλλούρης 14.733. Δύο χρόνια μετά, δηλαδή στις βουλευτικές του 2016, Θεοχάρους και Συλλούρης κατήλθαν ως Κίνημα Αλληλεγγύη. Με ποσοστό 5,24% και 18.424 ψήφους εξέλεξαν 3 βουλευτές. Αν αφαιρέσουμε λοιπόν, λένε πάντα στον ΔΗΣΥ, από τις 97.732 ψήφους που πήρε το κόμμα στις ευρωεκλογές του 2014 τις 18.424 που πήρε μαζί της η Αλληλεγγύη το 2016, τότε έμειναν στον ΔΗΣΥ 79.308 ψήφοι. Την περασμένη Κυριακή ωστόσο, υποστηρίζουν στον ΔΗΣΥ, στις ευρωεκλογές το κόμμα κέρδισε 81.539 ψήφους.
  • Τα νούμερα αυτά της Αλληλεγγύης, επιμένουν στον ΔΗΣΥ, μπορούν να εξηγήσουν και την άνοδο του ΔΗΚΟ, το οποίο από το 10% του 2014 ανήλθε στο 14% το 2019.

Η άλλη ανάγνωση

Από την άλλη, μια άλλη ομάδα επίσης Συναγερμικών υποστηρίζουν ότι η πτώση των ποσοστών του ΔΗΣΥ από εκλογές σε εκλογές είναι συνεχής και σταθερή. Τους ανησυχεί επίσης κάτι το οποίο θεωρούν πολύ πιο σοβαρό. Ότι ο ΔΗΣΥ χάνει σταδιακά την κληριδική του ταυτότητα, δηλαδή μιας φιλελεύθερης συντηρητικής, κοσμοπολίτικης και νούσιμης Δεξιάς, εκτρεπόμενος τα τελευταία χρόνια σε έναν ΔΗΣΥ που όλο και περισσότερο στηρίζεται στα στρώματα μιας λαϊκής Δεξιάς με πελατειακή συμπεριφορά, που ταυτίζεται κυρίως με τη φιλοσοφία του Νίκου Αναστασιάδη.

Σύμφωνα με τους ίδιους Συναγερμικούς αναλυτές, κάποια στελέχη του κόμματος «είναι αλήθεια ότι προσπάθησαν και έδωσαν τη μάχη να κρατήσουν τον πλουραλισμό του ΔΗΣΥ, χωρίς να αποφεύγουν ακόμα και τη δημόσια κόντρα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, αλλά απέτυχαν και τελικά υποχώρησαν σε εύκολες λύσεις για δύο λόγους»:

  • Είναι αλήθεια ότι ο Γλαύκος Κληρίδης ως ιδρυτής και ηγέτης του ΔΗΣΥ πατούσε ρητορικά πάντα σε δύο βάρκες, διαχειριζόμενος τα δύο βασικά ακροατήρια του ΔΗΣΥ, δηλαδή από τη μια τη λαϊκή, πατριωτική έως και εθνικιστική Δεξιά και από την άλλη την αστική φιλελεύθερη ομάδα του κόμματος. Ο Γλαύκος Κληρίδης, ωστόσο, είχε μερικά προβλήματα λιγότερα από τη σημερινή ηγεσία του κόμματος. Για παράδειγμα δεν είχε να αντιμετωπίσει κόμματα όπως το ΕΛΑΜ ή της Αλληλεγγύης. Υπό αυτή την έννοια ο Γλαύκος Κληρίδης μπορούσε ευκολότερα να διαχειρίζεται τα δεξιότερα τμήματα του κόμματός του χωρίς να κινδυνεύει από απώλειες προς την Ακροδεξιά.
  • Ο Γλαύκος Κληρίδης επίσης, ακόμα και στην περίοδο της προεδρίας του, είχε να διαχειριστεί μια ισχυρή οικονομία με όλους να παραμιλούν και να διαφημίζουν το κυπριακό οικονομικό θαύμα. Οπότε δεν είχε ομάδες πληθυσμού (όπως συνέβη από το 2011 και μετά) που από τη μια μέρα στην άλλη έβλεπαν τα εισοδήματά τους να εκμηδενίζονται. Ως γνωστόν, κάθε οικονομική κρίση έχει ως συνέπεια κοινωνική και κατ’ επέκταση πολιτική κρίση, οδηγώντας ομάδες πληθυσμού στην υιοθέτηση θέσεων ακραίων και λαϊκίστικων κομμάτων, εγκαταλείποντας τα παραδοσιακά κόμματα.
  • Έχοντας αυτά τα δύο πολιτικά πλεονεκτήματα στη φαρέτρα του, ο Γλαύκος Κληρίδης επέλεξε ή έστω είχε την πολυτέλεια να μην είναι λαϊκιστής. Επέλεξε ή μπορούσε να διαχειρίζεται την εθνικιστική Δεξιά του κόμματος παρά να ταυτίζεται μαζί της, επέδειξε εν ολίγοις συνέπεια σε θέσεις που εξέφρασε μετά το 1974 για το Κυπριακό, δημιουργώντας έτσι για τον ΔΗΣΥ την εικόνα ενός σύγχρονου κόμματος το οποίο πέρα από ευρωπαϊκό ήταν και ένα κόμμα που στόχευε στην επανένωση της Κύπρου.

Η σημερινή ηγεσία

Η ηγεσία του ΔΗΣΥ, με αιχμή του δόρατος τις επιλογές του Προέδρου Αναστασιάδη, άρχισε να χάνει σταδιακά τα τελευταία δύο χρόνια την επαφή της με τη φιλελεύθερη αστική πτέρυγα του κόμματος. Αυτό επισυνέβη για δύο λόγους:

  • Πρώτον, ο κ. Πρόεδρος πραγματοποίησε σοβαρή στροφή στο Κυπριακό. Ξεκίνησε με όρκους δίπλα από τον Γλαύκο Κληρίδη το 2004 υπέρ του σχεδίου Ανάν, για να καταλήξει σταδιακά το 2018-19 με θέσεις Τάσσου Παπαδόπουλου, του στυλ «δεν παρέλαβα κράτος για να παραδώσω κοινότητα». Στην πράξη έχει υιοθετήσει μια επαμφοτερίζουσα στάση στο Κυπριακό, σε πλήρη συνάφεια με τις θέσεις της Τουρκίας, η οποία περιλαμβάνει και τη διζωνική και τη συνομοσπονδία και τα δύο κράτη. Αναλόγως ακροατηρίου κάνει χρήση τριπλής παραλλαγής 1Χ2 δίκην δελτίου αγώνων του ΠΡΟΠΟ. Όλοι βεβαίως οι ακροατές του πλέον μιλούν για ασυνέπεια, κυρίως αυτοί που χειρίζονται το Κυπριακό στα Ηνωμένα Έθνη και στην ΕΕ.
  • Η στροφή αυτή του Προέδρου Αναστασιάδη σε συνδυασμό με την οικονομία παραπέμπει σε μια ανακύκλωση πολιτικής των μέσων της δεκαετίας του 1960. Όταν δηλαδή το πολιτικοοικονομικό κατεστημένο της ε/κ πολιτείας ανακάλυψε τον ιδιότυπο ε/κ εθνικισμό, αρχίζοντας να αναγνωρίζει τη σημασία για τα συμφέροντά του μιας ελεγχόμενης από τους Ε/Κ Κυπριακής Δημοκρατίας. Λόγω εισβολής και προσφυγικού το 1974 η πολιτική αυτή υποχώρησε σημαντικά επιτρέποντας σε πολιτικούς όπως ο Γλαύκος Κληρίδης και ο Γιώργος Βασιλείου να επαναφέρουν στο τραπέζι τη συμβιβαστική λύση ομοσπονδίας. Η τάση αυτή επέστρεψε ως αφήγημα από τον Τάσσο Παπαδόπουλο μετά τα δημοψηφίσματα του 2004, κατάφερε να συμπαρασύρει και να εκθέσει ανεπανόρθωτα το ΑΚΕΛ, για να μετατραπεί σε επίσημο δόγμα πλέον επί Νίκου Αναστασιάδη.

Πού πάει ο ΔΗΣΥ;

Αυτή η λογική διώχνει μετριοπαθείς Συναγερμικούς από το κόμμα διαφοροποιώντας το ποιοτικά. Μια σύγκριση αριθμών επιβεβαιώνει αυτή τη θέση.

  • Στις βουλευτικές του 2016 ο ΔΗΣΥ πήρε περίπου 105.000 ψήφους, εκ των οποίων ποσοστό 34% με βάση τα exit polls προήλθε από την παραγωγική τάξη των ατόμων ηλικίας 35-54 ετών. Στις ευρωεκλογές του 2019 τα άτομα αυτής της τάξης περιορίστηκαν στο 28%, δηλαδή ο ΔΗΣΥ έχασε σε πραγματικούς αριθμούς 12.000 ψήφους από αυτή τη σημαντική ομάδα πληθυσμού.
  • Πτώση από 33% στο 29% είχε ο ΔΗΣΥ επίσης και στους κατόχους πανεπιστημιακών πτυχίων σε σύγκριση και πάλι με τις ίδιες περιόδους.
  • Όπως ήδη αναφέρθηκε, αν αφαιρεθούν οι ψήφοι των Τουρκοκυπρίων, ο ΔΗΣΥ δεν έχασε καθόλου ποσοστά σε σχέση με τις βουλευτικές του 2016. Πώς δικαιολογείται αυτό από τη στιγμή που φαίνεται να χάνει από τις παραγωγικές τάξεις και τους πολύ μορφωμένους; Η απάντηση είναι απλή: Αναπληρώνει τις απώλειες από άλλες ηλικιακές ομάδες (π.χ. είχε άνοδο 3% σε άτομα 55 χρονών και άνω), ενώ μικρή αύξηση (2%) είχε και στους αποφοίτους δημοτικού.

Με λίγα λόγια, αν δείχνουν κάτι για τα ποσοστά του ΔΗΣΥ οι ευρωεκλογές είναι ότι άρχισε να διαμορφώνεται μια ποιοτική μετατόπιση του ακροατηρίου του. Χάνει μετριοπαθείς νοικοκυραίους και μορφωμένους οι οποίοι αποτελούσαν και τους opinion leaders του κόμματος, τους οποίους αναπληρώνει με συνταξιούχους και άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο.

Εν ολίγοις διαφαίνεται μια τάση φυγής των μορφωμένων αστών από τον ΔΗΣΥ, οι οποίοι αρνούνται να αποδεχθούν τον φοβικό έως εθνικιστικό λόγο του Προέδρου Αναστασιάδη, οι οποίοι δεν ανέχονται την παράδοση του Αβέρωφ Νεοφύτου στις ορέξεις του Προεδρικού, αλλά κυρίως δεν μπορούν να συμβιβαστούν με την επικράτηση μιας ομάδας λεβαντίνων Ε/Κ, που αυτοί και οι οικογένειές τους σχεδόν ληστρικά νέμονται τον πλούτο αυτής της χώρας, χωρίς καμιά διάθεση αναδιανομής, ταΐζοντας με εθνικιστικό κουτόχορτο τον λαό.

Συνεκδοχικά η ατραπός που φαίνεται να επιλέγει η κυβέρνηση Αναστασιάδη και εκούσα ακούσα ακολουθεί η ηγεσία του κόμματος μας οδηγεί σε πιθανή επανάληψη των ίδιων λαθών της δεκαετίας του 1960. Όταν ο δήθεν πατριωτισμός και ο δήθεν αγώνας για την επιβίωση του κυπριακού ελληνισμού έγινε το καταφύγιο του κάθε μασκαρά, οδηγώντας μας στον εμφύλιο, στην εισβολή και την προσφυγοποίηση 150.000 συμπατριωτών μας.

Όπως λένε και κάποια παλαιότερα στελέχη, αν κάτι δεν αλλάξει σύντομα σε αυτό το κόμμα, ο ΔΗΣΥ του Γλαύκου Κληρίδη θα αντιμετωπίσει νέες και ίσως αξεπέραστες προκλήσεις. Προκλήσεις που ίσως αφορούν τη συνέχιση του πρωταγωνιστικού του ρόλου. Ίσως και της επιβίωσής του.